Hemşireler İçin Liderlik Uygulamaları Envanteri

Özet

Hemşireler İçin Liderlik Uygulamaları Envanteri (HİLUE), hemşirelerin liderlik davranışlarını ve uygulamalarını değerlendirmek amacıyla uyarlanmış bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, liderlik alanındaki temel kuramsal çerçevelere dayanarak, sağlık profesyonellerinin örgütsel bağlamdaki etkinliğini ölçmeyi hedefler. Duygulu ve arkadaşları (2011) tarafından Türkçe’ye uyarlanan bu envanter, Türkiye’deki hemşirelik popülasyonunda geçerlik ve güvenirlik çalışmalarının başarılı bir şekilde tamamlandığını göstermektedir. Ölçek, 30 maddeden oluşan ve beş faktörlü bir yapıya sahip olan kapsamlı bir ölçüm aracıdır.

Anahtar Kelimeler

Liderlik, Hemşirelik, Liderlik Uygulamaları, Psikometrik Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik, Likert Ölçeği

Yazarlar

Sergül Duygulu, Derya Karabulut, Dilek Abaan, Pınar Kublay

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, hemşirelik alanında çalışan profesyonellerin liderlik uygulamalarının ve davranışlarının düzeyini sistematik olarak ölçmektir. Envanter, hemşirelerin çalıştıkları kurumlarda sergiledikleri liderlik rollerini ve bu rollerin etkinliğini değerlendirmeye olanak tanır.

Ölçeğin Türkiye uyarlamasının spesifik amacı ise, orijinal envanterin psikometrik özelliklerinin Türk kültürü ve sağlık sistemi bağlamında geçerliliğini ve güvenirliğini test etmek olmuştur. Bu sayede, Türk hemşirelik araştırmalarında standart ve güvenilir bir liderlik ölçüm aracının kullanılması sağlanmıştır.

Yapı

Hemşireler İçin Liderlik Uygulamaları Envanteri, toplam 30 maddeden oluşmakta olup, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) sonuçlarına göre beş faktörlü bir yapı sergilemektedir. Bu beş faktör, liderlik davranışlarının farklı boyutlarını temsil etmektedir.

Ölçekteki maddeler, bireylerin kendi liderlik uygulamalarını (lider formu) veya başkalarının liderlik uygulamalarını (gözlemci formu) değerlendirmesine olanak tanıyan 5’li Likert ölçeği kullanılarak derecelendirilir. Yüksek puanlar, ilgili liderlik uygulamasının daha sık sergilendiğini işaret eder.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda, ölçeğin orijinal yapısına uygun olarak beş faktörlü bir yapının doğrulandığı görülmüştür. Bu bulgu, envanterin teorik olarak öngörülen liderlik boyutlarını Türk hemşirelik popülasyonunda da güvenilir bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Güvenirlik

Envanterin iç tutarlılık güvenirliği, Cronbach Alpha katsayısı ile değerlendirilmiştir. Elde edilen katsayılar ölçeğin yüksek düzeyde güvenilir olduğunu kanıtlamaktadır.

• Lider Formu İçin Cronbach Alpha Katsayısı: 0.92
• Gözlemci Formu İçin Cronbach Alpha Katsayısı: 0.97

Bu değerler, hem bireyin kendi liderlik davranışlarını değerlendirmesinde hem de gözlemcilerin değerlendirmesinde mükemmel düzeyde iç tutarlılığın varlığını göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısı, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak incelenmiştir. Analiz sonuçları, envanterin 30 maddenin tamamını kapsayan ve teorik olarak beklenen 5 faktörlü yapıyı desteklediğini ortaya koymuştur. Bu beş faktörlü yapı, ölçeğin yapısal geçerliliğinin önemli bir kanıtıdır.

Enstrüman Bilgileri

Test Türü: Uyarlama

Format: 30 maddelik, 5 faktörlü yapı

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama)

Popülasyon Grubu: Sağlık çalışanları, özellikle hemşireler.

Yaş Grubu: Yetişkin (Çalışan profesyoneller)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki çeşitli sağlık kuruluşlarında görev yapan hemşireler.

Test Metodolojisi: Bireyin kendi değerlendirmesi (lider formu) veya meslektaş/yönetici değerlendirmesi (gözlemci formu) şeklinde uygulanabilir. Derecelendirme, 5’li Likert ölçeği kullanılarak yapılır.

Derecelendirme Sistemi: 5’li Likert (1=hemen hemen hiç, 2=nadiren, 3=bazen, 4=sıklıkla ve 5=hemen hemen her zaman).

Anahtar Kelimeler

Liderlik Davranışları, Ölçek Uyarlama, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Cronbach Alpha, Sağlık Yönetimi, Hemşirelik Eğitimi

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değil.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi (Çalışmanın yapıldığı dönemdeki kurumsal bağlılık).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Ücret: Ticari olmayan akademik kullanımlar için orijinal ölçek sahibinden ve uyarlama yazarlarından izin alınması gerekmektedir. Ücret bilgisi çalışmada belirtilmemiştir.

Uyarlama Yılı: 2011

Kaynaklar

Duygulu, Y., Karabulut, D., Abaan, D., ve Kublay, P. (2011). Türkiye’de Hemşireler için Liderlik Uygulamaları Envanterinin geçerlilik ve güvenirliğinin değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 18(1), 14-27.

Bu envanterin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: hemsireler-icin-liderlik-uygulamalari-envanteri-toad.pdf

Hemşireler İçin Liderlik Uygulamaları Envanterinin Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. (Kaynak içerikte maddeler listelenmemiştir; bu nedenle maddeler listelenmeyecektir.)

Kaynak içerikte envanter maddelerine yer verilmediği için, bu bölümde madde listesi sunulamamaktadır. Ölçek, 30 maddeden oluşmaktadır.