Table of Contents
Özet
Hemşireler İçin Eleştirel Düşünme Ölçeği, hemşirelerin mesleki uygulamalar sırasında sergiledikleri eleştirel düşünme becerilerini ve düzeylerini değerlendirmek amacıyla Türkçe’ye uyarlanmış bir psikometrik araçtır. Bu ölçeğin adaptasyon çalışması, özellikle kamu hastanelerinde çalışan hemşirelerin eleştirel düşünme eğilimlerini ve yeterliliklerini akademik bir çerçevede incelemeyi hedeflemiştir.
Ölçek, hemşirelik sürecinde karşılaşılan karmaşık sorunları çözme yeteneği, bilgiyi analiz etme ve mantıksal çıkarımlar yapma gibi temel bilişsel süreçleri ölçmeye odaklanmaktadır. Bu uyarlama çalışması, Urhan (2019) tarafından bir yüksek lisans tezi kapsamında gerçekleştirilmiştir ve Türkiye’deki sağlık profesyonelleri için geçerli bir ölçüm aracı sağlamayı amaçlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Eleştirel Düşünme, Hemşirelik, Psikometrik Ölçek, Adaptasyon, Kamu Hastaneleri, Bilişsel Beceriler.
Yazarlar
Eylül Urhan (Uyarlayan Yazar).
Amaç
Bu ölçeğin temel amacı, hemşirelik profesyonellerinin klinik karar verme süreçlerinde ve hasta bakımında kullandıkları eleştirel düşünme yeteneklerinin nicel olarak belirlenmesidir. Adaptasyon çalışması, özellikle Türkiye’deki kamu hastaneleri bağlamında, hemşirelerin bu önemli yetkinlik alanındaki mevcut durumlarını ve düzeylerini ortaya koymayı amaçlamıştır.
Ölçek, hemşirelik eğitiminin ve hizmet içi eğitimlerin eleştirel düşünme üzerindeki etkilerini değerlendirmek için bir temel sağlamaktadır. Elde edilen veriler, sağlık hizmetlerinin kalitesini artırmaya yönelik eğitim stratejilerinin geliştirilmesine ve mesleki yeterliliğin ölçülmesine katkıda bulunabilir.
Yapı
Ölçek, psikolojide ve eğitim bilimlerinde merkezi bir yere sahip olan eleştirel düşünme yapısını ölçmektedir. Hemşirelik bağlamında eleştirel düşünme, karmaşık ve belirsiz klinik durumlarda kanıtları analiz etme, mantıksal çıkarımlar yapma ve etik kararlar verme yeteneği olarak tanımlanır.
Ölçek maddeleri, hemşirelerin klinik uygulamalar sırasında karşılaştıkları sorunlara yönelik sistematik ve rasyonel yaklaşımlarını değerlendirmek üzere tasarlanmıştır. Bu yapı, sadece bilişsel süreçleri değil, aynı zamanda şüphecilik, açık fikirlilik ve gerçeği arama gibi eleştirel düşünme eğilimlerini de kapsar.
Geçerlik
Hemşireler İçin Eleştirel Düşünme Ölçeği’nin Türkçe uyarlama çalışmasına ait kapsamlı geçerlik analizleri (örneğin, yapı geçerliği, ölçüt bağıntılı geçerlik) kaynak içerikte detaylı olarak sunulmamıştır. Uyarlama çalışmasının bir yüksek lisans tezi olması nedeniyle, orijinal ölçeğin yapısal bütünlüğünün korunmasına yönelik çalışmaların yapıldığı varsayılmaktadır.
Ancak, ölçeğin klinik alanda geçerlik göstergelerine dair spesifik istatistiksel değerler (Doğrulayıcı Faktör Analizi sonuçları veya faktör yükleri) mevcut kaynakta raporlanmamıştır. Tam geçerlik değerlendirmesi için orijinal tez çalışmasının metodoloji bölümüne başvurulması gerekmektedir.
Güvenirlik
Ölçeğin iç tutarlılığına ilişkin güvenirlik analizleri (örneğin, Cronbach Alfa katsayısı), mevcut kaynak verilerinde açıkça belirtilmemiştir. Uyarlama sürecinde genellikle iç tutarlılık analizlerinin yapılması beklenmekle birlikte, bu istatistiksel sonuçlar kamuya açık özetlerde yer almamaktadır.
Ölçeğin Türkiye popülasyonunda tutarlı ölçümler yapma yeteneğini tam olarak değerlendirebilmek için, Urhan (2019) tarafından gerçekleştirilen orijinal tez çalışmasının detaylı güvenirlik katsayılarının incelenmesi zorunludur.
Faktör Analizi
Ölçeğin yapısal geçerliğini test etmek amacıyla gerçekleştirilen faktör analizi sonuçları, uyarlama çalışmasının özet verilerinde sunulmamıştır. Orijinal ölçeğin faktör yapısının (boyut sayısı ve alt ölçekler) Türkçe örneklemde ne ölçüde korunduğu bilgisi eksiktir. Adaptasyon çalışmalarında genellikle Keşfedici veya Doğrulayıcı Faktör Analizi yöntemlerinden biri kullanılarak ölçeğin çok boyutlu yapısı incelenir.
Araç
Test Type: Uyarlama (Adaptasyon) Ölçeği
Format: Derecelendirme formatı (Puanlama sistemi ve madde sayısı kaynakta belirtilmemiştir.)
Language Available: Türkçe
Population Group: Hemşireler
Age Group: Yetişkin (Çalışan Hemşireler)
Population Details: Kamu hastanelerinde çalışan hemşireler (Urhan’ın çalışması Okan Üniversitesi, İstanbul, Türkiye bağlamında gerçekleştirilmiştir.)
Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Katılımcıların kendi eleştirel düşünme düzeylerini değerlendirdiği varsayılmaktadır.)
Anahtar Kelimeler
Klinik Uygulama, Hemşirelik Eğitimi, Sağlık Hizmetleri Kalitesi, Öz Bildirim, Sağlık Profesyonelleri.
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Bilinmiyor
Affiliation Email addresses: [email protected]
Correspondence Address: Okan Üniversitesi, İstanbul (Uyarlama çalışmasının yapıldığı kurum.)
İzinler, Ücret ve Test Yılı
İzinler ve Ücret: Bu ölçek, akademik bir yüksek lisans tezi kapsamında uyarlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için yazar Eylül Urhan ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi önerilir. Ticari kullanım ve telif hakları için orijinal ölçeğin yazarlarıyla iletişime geçilmesi gerekmektedir.
Test Yılı: 2019 (Türkçe uyarlama çalışmasının tamamlandığı yıl).
Kaynaklar
- Urhan, E. (2019). Kamu hastanelerinde çalışan hemşirelerin eleştirel düşünme düzeylerinin belirlenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Okan Üniversitesi, İstanbul.
Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: hemsireler-icin-klinik-uygulamada-elestirel-dusunme-olcegi-toad.pdf
Hemşireler İçin Eleştirel Düşünme Ölçeği Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Bu akademik kaynaktaki mevcut veriler, ölçeğin maddelerini içermemektedir. Maddeler, puanlama talimatları ve alt boyut bilgileri için yazarın orijinal yüksek lisans tezine başvurulması veya iletişim e-posta adresi aracılığıyla yazar ile irtibata geçilmesi önerilir.
Cite this article
memjavad (2026). Hemşireler İçin Eleştirel Düşünme Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/hemsireler-icin-elestirel-dusunme-olcegi/
memjavad. "Hemşireler İçin Eleştirel Düşünme Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 19 Apr. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/hemsireler-icin-elestirel-dusunme-olcegi/.
memjavad. "Hemşireler İçin Eleştirel Düşünme Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/hemsireler-icin-elestirel-dusunme-olcegi/.
memjavad (2026) 'Hemşireler İçin Eleştirel Düşünme Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/hemsireler-icin-elestirel-dusunme-olcegi/.
[1] memjavad, "Hemşireler İçin Eleştirel Düşünme Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, April, 2026.
memjavad. Hemşireler İçin Eleştirel Düşünme Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.