Table of Contents
Özet
Okul-aile İşbirliği ve İletişimi Ölçeği, 2002 yılında Mehmet Çeviş tarafından bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçek geliştirme çalışmasının ürünüdür. Bu ölçek, özellikle ilköğretim kurumlarında okul-aile işbirliği düzeylerini, hem ideal (olması gereken) hem de pratik (mevcut) seviyelerde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Değerlendirme, okul yöneticileri, öğretmenler ve veliler olmak üzere üç farklı paydaş grubu perspektifinden yapılmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Okul-aile işbirliği, iletişim, ilköğretim, yüksek lisans tezi, yönetici, öğretmen, veli, Denizli, psikolojik ölçüm.
Yazarlar
Mehmet Çeviş
[quads id=5]
Amaç
Ölçeğin temel amacı, Denizli merkez ilköğretim okullarında var olan okul-aile işbirliği ve iletişim mekanizmalarının etkinliğini sistematik bir biçimde ölçmektir. Bu ölçüm, işbirliği düzeylerinin mevcut durumunu (pratik düzey) ve paydaşların beklentilerini (ideal düzey) karşılaştırmalı olarak analiz etmeye odaklanmıştır.
Ölçek, okul yöneticileri, öğretmenler ve velilerin işbirliğine dair algılarını ayrı ayrı toplayarak, farklı paydaş grupları arasındaki algı farklılıklarını ve beklenti uçurumlarını tespit etmeyi hedefler. Bu sayede, okul yönetimlerine ve ilgili eğitim otoritelerine işbirliğini artırmaya yönelik somut öneriler sunulması amaçlanmıştır.
Yapı
Okul-aile İşbirliği ve İletişimi Ölçeği, eğitim psikolojisi ve yönetim bilimleri alanlarının kesişiminde yer alan karmaşık bir yapı olan okul-aile işbirliğini ölçmektedir. Bu yapı genellikle; bilgi paylaşımı, karar alma süreçlerine katılım, öğrencinin akademik gelişimine destek, sosyal ve kültürel etkinliklerde ortaklık ve iletişim kanallarının açıklığı gibi boyutları içerir.
Ölçek, bu işbirliği yapısını çok boyutlu olarak ele alarak, sadece velilerin okula katılımını değil, aynı zamanda okul personelinin velilere yönelik iletişim tutumlarını da değerlendirmektedir. Ölçek, işbirliğinin hem yapısal (kurumsal) hem de süreçsel (iletişimsel) yönlerini kapsamaktadır.
Geçerlik
Ölçek, bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş olmasına rağmen, kaynak içerikte spesifik geçerlik katsayıları veya yöntemleri (kapsam geçerliği, yapı geçerliği, ölçüt geçerliği vb.) belirtilmemiştir. Ancak, geliştirme sürecinin bir parçası olarak, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı (okul-aile işbirliği) ne derece doğru ve tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösteren geçerlik çalışmalarının (muhtemelen uzman görüşü ve faktör analizi) tez metninde yer aldığı varsayılmaktadır.
Güvenirlik
Kaynak içerikte spesifik güvenirlik bilgisi (Cronbach alfa, test-tekrar test korelasyonu vb.) sunulmamıştır. Geliştirilen bir psikometrik araç olarak, ölçeğin iç tutarlılığını ve zamana karşı kararlılığını gösteren güvenirlik analizlerinin (muhtemelen Cronbach alfa katsayısı) Çeviş’in (2002) tezinde detaylıca sunulduğu tahmin edilmektedir.
Faktör Analizi
Ölçeğin “Geliştirme” türünde olması, ölçek maddelerinin altında yatan temel boyutları belirlemek amacıyla Faktör Analizi (Açımlayıcı veya Doğrulayıcı) yönteminin kullanıldığını güçlü bir şekilde düşündürmektedir. Bu analiz, okul-aile işbirliği yapısının hangi alt faktörlerden (örneğin, Yönetsel İşbirliği, İletişim Açıklığı, Öğrenciye Yönelik Destek) oluştuğunu ortaya koymak için kritik öneme sahiptir.
Araç
Test Type: Geliştirme (Developmental) Ölçek
Format: Derecelendirme formatı (Spesifik derece sayısı belirtilmemiştir, ancak likert tipi olması muhtemeldir).
Language Available: Türkçe
Population Group: Okul Yöneticileri, Öğretmenler ve Veliler (İlköğretim okullarında görev yapan ve çocuğu bulunan kişiler).
Age Group: Yetişkinler (Eğitim personeli ve öğrenci velileri).
Population Details: Çalışma, Denizli merkez ilköğretim okullarında yürütülmüştür.
Test Methodology: Anket ve ölçek uygulaması. Ölçek, işbirliğinin ideal ve pratik düzeylerini karşılaştırmalı olarak ölçmek üzere tasarlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Eğitim yönetimi, algı farklılıkları, ilköğretim okulları, Pamukkale Üniversitesi, ölçek, ebeveyn katılımı, eğitim.
[quads id=5]
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Bilinmiyor
Affiliation Email addresses: Bilinmiyor
Correspondence Address: Mehmet Çeviş, Pamukkale Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü (Tez dönemi itibarıyla).
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, akademik bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir (Test Yılı: 2002). Ticari kullanım veya telif hakları hakkında spesifik bilgi mevcut değildir. Akademik amaçlı kullanımı için genellikle yazarın izni veya tez merkezinin yönergeleri takip edilmelidir.
Kaynaklar
Çeviş, M. (2002). Denizli merkez ilköğretim okullarındaki okul-aile işbirliğinin yönetici, öğretmen ve veli tarafından ideal ve pratik düzeyde değerlendirilmesi. (Yüksek lisans tezi). Pamukkale Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Denizli.
Tez kaynağına Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir: tez.yok.gov.tr
[quads id=5]
Okul-aile İşbirliği ve İletişimi Ölçeği Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Ölçek maddeleri, kaynak içerikte açıkça belirtilmemiştir. Maddelere erişim için Çeviş (2002) tarafından hazırlanan Denizli merkez ilköğretim okullarındaki okul-aile işbirliğinin yönetici, öğretmen ve veli tarafından ideal ve pratik düzeyde değerlendirilmesi başlıklı yüksek lisans tezinin incelenmesi gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2026). Okul-aile İşbirliği ve İletişimi Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/okul-aile-isbirligi-ve-iletisimi-olcegi/
memjavad. "Okul-aile İşbirliği ve İletişimi Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 10 Jan. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/okul-aile-isbirligi-ve-iletisimi-olcegi/.
memjavad. "Okul-aile İşbirliği ve İletişimi Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/okul-aile-isbirligi-ve-iletisimi-olcegi/.
memjavad (2026) 'Okul-aile İşbirliği ve İletişimi Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/okul-aile-isbirligi-ve-iletisimi-olcegi/.
[1] memjavad, "Okul-aile İşbirliği ve İletişimi Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, January, 2026.
memjavad. Okul-aile İşbirliği ve İletişimi Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.