İşbirliği Ölçeği

Özet

İşbirliği Ölçeği, bireylerin sosyal ve akademik ortamlarda sergiledikleri işbirliği becerilerini ve eğilimlerini değerlendirmek amacıyla kullanılan bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, Yağmur Gözde Yerlikaya ve Büşra Doğruyol (2020) tarafından yürütülen bir çalışma ile Türkçe’ye kültürel adaptasyon yoluyla uyarlanmıştır. Ölçeğin temel amacı, işbirliği davranışının psikolojik yapısını Türk kültürü bağlamında geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Ölçek, sosyal bilimler, eğitim ve örgütsel psikoloji gibi disiplinlerde grup dinamiklerini incelemek için önemli bir kaynak sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

İşbirliği, Psikolojik Ölçek, Kültürel Adaptasyon, Sosyal Psikoloji, İşbirliği Becerileri, Psikolojik Yapı, Uyarlama.

Yazarlar

Yağmur Gözde Yerlikaya, Büşra Doğruyol.

Amaç

İşbirliği Ölçeği’nin birincil amacı, bireylerin ortak hedeflere ulaşma sürecinde gösterdikleri etkileşim kalitesini ve işbirliği yeterliliklerini ölçmektir. Ölçek, grup içinde kaynak paylaşımı, sorumluluk alma ve karşılıklı destek gibi temel işbirliği davranışlarının derecesini belirlemeye yardımcı olur.

Uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin maddelerinin dilsel, kültürel ve psikometrik olarak Türk popülasyonuna uygunluğunu test ederek, ulusal araştırmalarda kullanılabilecek geçerli bir araç sunmayı hedeflemiştir. Bu araç sayesinde araştırmacılar, eğitim ortamlarında öğrencilerin takım çalışması performansını veya işyerinde çalışanların işbirliği düzeylerini değerlendirebilirler.

Yapı

Ölçek, sosyal psikolojinin temel kavramlarından biri olan işbirliği yapısını ölçmektedir. Bu yapı, sadece görev paylaşımını değil, aynı zamanda bireyler arası güven, açık iletişim, ortak problem çözme becerisi ve çatışma yönetimi gibi karmaşık sosyal süreçleri de kapsar. İşbirliği, bireyin kendi çıkarlarını dengeleyerek grubun başarısı için çalışmaya olan yatkınlığı olarak kavramsallaştırılmıştır.

Kültürel adaptasyon süreci, ölçeğin orijinal çok boyutlu yapısının Türk kültüründe de aynı şekilde temsil edilip edilmediğini doğrulamaya odaklanmıştır. Bu, ölçeğin kültüre özgü yorum farklılıklarından kaynaklanan ölçüm hatalarını minimize etmesi açısından kritik öneme sahiptir.

Geçerlik

Orijinal kaynakta spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, Yerlikaya ve Doğruyol (2020) tarafından gerçekleştirilen çalışma, ölçeğin yapısal geçerliğini incelemiştir. Adaptasyon çalışmalarında, ölçeğin kuramsal yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini belirlemek amacıyla genellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılır. Bu analizler, ölçek maddelerinin beklenen alt boyutlar altında toplandığını teyit eder.

Araştırmacılar, ölçeğin Türk örnekleminde kültürel olarak uygun ve geçerlik düzeyinin yüksek olduğunu göstermeyi amaçlamıştır. Detaylı istatistiksel sonuçlar ve geçerlik kanıtları (örneğin, uyum indeksleri), makalenin tamamında yer almaktadır.

Güvenirlik

Güvenirlik, bir ölçüm aracının tutarlılığını ifade eder. İşbirliği Ölçeği’nin güvenilirliği, adaptasyon çalışmasında iç tutarlılık yöntemiyle (Cronbach Alfa katsayısı) hesaplanmıştır. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Kaynak materyalde doğrudan güvenirlik değeri yer almamasına rağmen, akademik standartlara uygun bir adaptasyon çalışmasında güvenirlik katsayısının kabul edilebilir düzeyde (genellikle 0.70 ve üzeri) olması beklenmektedir. Bu katsayılar, ölçeğin farklı uygulamalarda benzer sonuçlar üretme kapasitesini yansıtır.

Faktör Analizi

İşbirliği Ölçeği’nin Türk kültürüne adaptasyonu sırasında, ölçeğin faktör yapısını incelemek esastır. Bu inceleme, ölçeğin orijinal yapısının (varsa) korunup korunmadığını ortaya koyar. Genellikle ilk aşamada Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile madde yapısı keşfedilir, ardından teorik modelin doğrulanması için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanır.

Faktör analizleri, İşbirliği Ölçeği’nin tek boyutlu mu yoksa birden fazla alt boyutu (örneğin, duygusal işbirliği, görev odaklı işbirliği) içeren çok boyutlu bir yapıya mı sahip olduğunu belirlemede kilit rol oynamaktadır. Bu analizler, ölçeğin yapısal geçerliğinin temelini oluşturur.

Araç

Test Type: Uyarlama Ölçeği

Format: Öz Bildirimli Derecelendirme Formatı (Likert tipi ölçek formatının kullanıldığı varsayılmaktadır.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Sosyal bilimler araştırmalarında kullanılan yetişkin veya öğrenci örneklemleri.

Age Group: Yetişkinler ve yükseköğretim öğrencileri (İnferans yoluyla belirlenmiştir).

Population Details: Spesifik demografik detaylar ve örneklem büyüklüğü için Yerlikaya ve Doğruyol (2020) makalesine başvurulmalıdır.

Test Methodology: Bireylere sunulan maddelere kendi işbirliği eğilimleri doğrultusunda yanıt vermelerini gerektiren Öz Bildirim Envanteri.

Anahtar Kelimeler

İşbirliği Ölçeği, Kültürel Adaptasyon, Güvenirlik, Geçerlik, Faktör Analizi, Yağmur Gözde Yerlikaya, Büşra Doğruyol, Akademik Ölçek.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İşbirliği Ölçeği’nin kültürel adaptasyon çalışması 2020 yılında yayımlanmıştır. Ölçek, akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için mevcuttur. Ticari olmayan kullanımlar ve ölçeğin tam kopyasına erişim için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Test Yılı: 2020 (Uyarlama Yılı)

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Yağmur Gözde Yerlikaya

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor (Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.)

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: İletişim, sorumlu yazarın e-posta adresi üzerinden sağlanmalıdır.

Kaynaklar

Yerlikaya, Y. G., ve Doğruyol, B. (2020). İşbirliği Ölçeği: Kültürel adaptasyon. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, (8), 350-363. DOI: http://dx.doi.org/10.21733/ibad.730704

Sorumlu Yazar İletişim: [email protected]

Ölçeğin orijinal PDF dosyası, yayımlandığı platform üzerinden indirilebilir. Orijinal PDF’ye aşağıdaki bağlantıdan erişilebilir: isbirligi-olcegi-toad.pdf

İşbirliği Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, telif hakları ve akademik kullanım izinleri nedeniyle bu platformda yayınlanmamıştır. Ölçeğin tam içeriğine ulaşmak için lütfen sorumlu yazar Yağmur Gözde Yerlikaya ile iletişime geçiniz veya referans gösterilen akademik makaleyi inceleyiniz.