Halk Sağlığı Hemşireliği Dersi Tutum Ölçeği

Özet

Halk Sağlığı Hemşireliği Dersi Tutum Ölçeği (HSHDTÖ), 2017 yılında Esin Sapçı tarafından hemşirelik öğrencilerinin Halk Sağlığı Hemşireliği dersine yönelik tutumlarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçek, öğrencilerin teorik bilgiye ve uygulamaya yönelik algılarını ve duygusal tepkilerini değerlendirmeyi hedefler. Geliştirme tipi bir çalışma olup, toplam 34 maddeden oluşmakta ve yanıtlar 5’li Likert Ölçeği formatında toplanmaktadır. Yapılan geçerlik ve güvenirlik analizleri, ölçeğin psikometrik özelliklerinin yüksek düzeyde yeterli olduğunu göstermiştir.

Ölçeğin temel amacı, hemşirelik eğitiminde verilen Halk Sağlığı Hemşireliği eğitiminin etkinliğini ve öğrencilerin bu alana yönelik olumlu veya olumsuz yaklaşımlarını belirleyerek eğitim programlarının geliştirilmesine katkı sağlamaktır. Ölçek, özellikle hemşirelik öğrencileri popülasyonuna odaklanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Halk Sağlığı Hemşireliği, Tutum Ölçeği, Hemşirelik Eğitimi, Psikometri, Geliştirme Çalışması, Cronbach Alfa, Doğrulayıcı Faktör Analizi.

Yazarlar

Esin Sapçı

Amaç

Halk Sağlığı Hemşireliği Dersi Tutum Ölçeği’nin temel amacı, hemşirelik bölümü öğrencilerinin Halk Sağlığı Hemşireliği dersine yönelik tutumlarını bilimsel ve güvenilir bir şekilde ölçebilecek geçerli ve güvenilir bir araç geliştirmektir. Bu tutumlar, öğrencilerin dersin teorik içeriğine ve saha uygulamalarına yönelik motivasyonlarını, ilgi düzeylerini ve algılarını kapsamaktadır.

Ölçek, eğitimcilerin öğrencilerin derse karşı sahip olduğu duygusal ve bilişsel eğilimleri tespit etmelerine olanak tanıyarak, müfredatın gözden geçirilmesi ve öğrencilerin ders başarısını artırmaya yönelik stratejilerin geliştirilmesi için önemli bir geri bildirim mekanizması sunar. Ölçek, iki temel alt boyutta tutumları değerlendirmek üzere yapılandırılmıştır: teorik alt boyut ve uygulama alt boyutu.

Yapı

Ölçek, öğrencilerin Halk Sağlığı Hemşireliği dersine yönelik genel tutumunu ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil eder. Bu yapı, genellikle iki ana faktör veya alt boyutta incelenmiştir:

1. Teorik Alt Boyut: Öğrencilerin dersin akademik içeriğine, kavramlarına ve halk sağlığı prensiplerine yönelik inançlarını ve duygusal tepkilerini ölçer.
2. Uygulama Alt Boyut: Öğrencilerin halk sağlığı alanındaki saha çalışmalarına, topluluk temelli hemşirelik uygulamalarına ve bu uygulamaların mesleki önemi hakkındaki tutumlarını değerlendirir.

Ölçek toplamda 34 maddeden oluşmaktadır ve tutumun bilişsel, duyuşsal ve davranışsal bileşenlerini kapsayacak şekilde tasarlanmıştır. Derecelendirme, 5’li Likert tipindedir, bu da tutumun şiddetini dereceli bir şekilde belirlemeye olanak tanır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, hem içerik geçerliği hem de yapı geçerliği açısından incelenmiştir. İçerik geçerliğini sağlamak amacıyla uzman görüşleri alınmış ve Kapsam Geçerlik İndeksi (KGI) hesaplanmıştır. Ölçekteki maddelerin Kapsam Geçerlik İndeksleri (KGI-CVI) .87 ile 1.00 arasında değişmiş olup, tüm ölçek maddeleri için ortalama KGI değeri .93 olarak belirlenmiştir. Bu değer, maddelerin ilgili yapıyı yeterince temsil ettiğini göstermektedir.

Yapı geçerliğini değerlendirmek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. Analiz sonucunda elde edilen uyum indeksleri, ölçeğin teorik yapısının verilerle uyumlu olduğunu göstermiştir. Bu uyum değerleri, ölçeğin çok iyi düzeyde yapı geçerliğine sahip olduğunu kanıtlamaktadır:

• CMIN/DF (Kişi başına düşen Ki-kare): 1.698 (İstenen düzey: <3.0)
• RMSEA (Yaklaşık Hata Karekökü Ortalaması): 0.048 (İstenen düzey: <0.08)
• CFI (Karşılaştırmalı Uyum İndeksi): 0.927 (İstenen düzey: >0.90)
• NNFI (Normlandırılmamış Uyum İndeksi): 0.900 (İstenen düzey: >0.90)
• GFI (İyilik Uyum İndeksi): 0.853
• AGFI (Düzeltilmiş İyilik Uyum İndeksi): 0.829
• PCLOSE: 0.723

Güvenirlik

Ölçeğin güvenilirliği, iç tutarlılık analizi yoluyla incelenmiştir. Güvenirlik katsayısı olarak Cronbach Alfa değeri kullanılmıştır. Elde edilen değerler, ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir.

İç tutarlılık analizinde belirlenen Cronbach Alfa katsayıları şunlardır:

• Teorik alt boyutu için: 0.883
• Uygulama alt boyutu için: 0.891
• Genel toplam ölçek için: 0.941

Genel toplam Cronbach Alfa değerinin 0.90’ın üzerinde olması, Halk Sağlığı Hemşireliği Dersi Tutum Ölçeği’nin maddelerinin birbiriyle yüksek düzeyde tutarlı olduğunu ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu doğrulamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliğini test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. DFA, ölçeğin geliştirme aşamasında belirlenen teorik iki faktörlü yapısının (Teorik ve Uygulama) toplanan verilerle ne ölçüde uyum sağladığını değerlendirmiştir. Analiz sonuçları, uyum indekslerinin istendik düzeyde yeterli olduğunu ve teorik modelin doğrulandığını göstermiştir.

DFA sonuçları (CMIN/DF: 1.698; RMSEA: 0.048; CFI: 0.927) ölçeğin iki alt boyutu ile yapısal olarak sağlam ve geçerli olduğunu kanıtlamıştır. Bu bulgular, ölçeğin Halk Sağlığı Hemşireliği dersine yönelik tutumu öngörülen alt boyutlar çerçevesinde doğru bir şekilde ölçtüğünü teyit etmektedir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Tutum Ölçeği)

Format: Kendini Değerlendirme Ölçeği (34 madde)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite Öğrencileri (Hemşirelik Bölümü)

Yaş Grubu: Genç Yetişkinler (Tipik olarak 18-25 yaş aralığı)

Popülasyon Detayları: Halk Sağlığı Hemşireliği dersini alan hemşirelik fakültesi veya yüksekokulu öğrencileri.

Test Metodolojisi: 5’li Likert tipi derecelendirme (0= kesinlikle katılmıyorum, 4= kesinlikle katılıyorum).

Anahtar Kelimeler

Halk Sağlığı Hemşireliği, Tutum, Psikometrik Özellikler, Geçerlik, Güvenirlik, Hemşirelik Öğrencileri, Likert Ölçeği, Master Tezi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değil

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değil

Yazışma Adresi: Gaziantep Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü (Çalışmanın yapıldığı kurum)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler: Ölçek, yayınlanmış bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım için sorumlu yazardan izin alınması önerilir.

Ücret: Ticari kullanım bilgisi mevcut değildir; akademik araştırmalarda kullanım genellikle ücretsizdir (yazar izniyle).

Test Yılı: 2017

Bu ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: halk-sagligi-hemsireligi-dersi-tutum-olcegi-toad.pdf

Referanslar

Sapçı, E. (2017). Halk Sağlığı Hemşireliği Dersi Tutum Ölçeği’nin geliştirilmesi. (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi). Gaziantep Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Gaizantep.

Halk Sağlığı Hemşireliği Dersi Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Bu ölçeğe ait maddeler, sağlanan kaynak metinde yer almamaktadır. Maddelerin tam listesi için kaynak tez çalışmasına başvurulması gerekmektedir.