Güven Ölçeği

Özet

Güven Ölçeği, 2003 yılında S. E. Karadoğan tarafından hazırlanan bir doktora tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, özellikle kişiler arası iletişim sürecinde güven unsurunun rolünü ve bu unsurun ikna dinamikleriyle olan ilişkisini ölçmeyi amaçlamaktadır. Ölçek geliştirme çalışması, akademik literatüre kişiler arası ilişkilerdeki güven düzeyini standardize edilmiş bir yöntemle değerlendirme imkanı sunmak üzere tasarlanmıştır. Ölçek, hem güven kavramının çok boyutlu yapısını hem de ikna edici mesajların algılanmasında güvenin etkisini incelemektedir.

Anahtar Kelimeler

Güven, İkna, Kişiler Arası İletişim, Ölçek Geliştirme, Psikometrik Araç, Sosyal Psikoloji, Doktora Tezi

Yazarlar

S. E. Karadoğan

Amaç

Güven Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin kişiler arası iletişim bağlamında algıladıkları ve sergiledikleri güven düzeylerini geçerli ve güvenilir bir şekilde saptamaktır. Ölçek, aynı zamanda güvenin, iletişimde birincil hedeflerden biri olan ikna başarısı üzerindeki düzenleyici etkilerini de araştırmayı hedeflemiştir. Bu çalışma, iletişim bilimleri ve sosyal psikoloji alanlarında güven mekanizmasının deneysel olarak incelenmesine olanak tanımaktadır.

Yapı

Ölçek, iletişim sürecindeki temel psikolojik yapı olan güven kavramını ölçmektedir. Güven, genellikle dürüstlük, yeterlilik ve iyi niyet gibi alt boyutlardan oluşan karmaşık bir psikolojik yapı olarak ele alınır. Karadoğan’ın çalışması, bu yapıyı özellikle bir bireyin diğerine olan inancının, o kişinin ilettiği mesajlara karşı ne kadar dirençli veya açık olacağını belirleyen bir faktör olarak ele almaktadır. Ölçek, muhtemelen güvenin hem duygusal hem de bilişsel bileşenlerini içerecek şekilde tasarlanmıştır.

Geçerlik

Ölçek geliştirme çalışmalarında geçerlik, ölçme aracının gerçekten ölçmek istediği yapıyı ne ölçüde ölçtüğünü gösteren kritik bir adımdır. Kaynak referansta geçerlik bilgisi açıkça belirtilmemiş olsa da, bir doktora tezi kapsamında geliştirilen ölçeğin, yapı geçerliği (özellikle faktör analizi yoluyla) ve içerik geçerliği çalışmalarının detaylıca yapıldığı varsayılmaktadır. Bu çalışmalar, ölçeğin maddelerinin kuramsal olarak beklenen boyutlar altında toplandığını doğrulamayı içerir. Geçerlik katsayıları ve yöntemleri için asıl tezin incelenmesi gerekmektedir.

Güvenirlik

Güvenirlik, bir ölçme aracının tutarlılık ve kararlılık derecesini ifade eder. Ölçek geliştirme sürecinde genellikle iç tutarlılık (Örn: Cronbach alfa katsayısı) ve test-tekrar test güvenilirliği yöntemleri kullanılır. Güvenirlik değerleri kaynakta açıkça belirtilmemiş olsa da, Karadoğan (2003) tezinde ölçeğin kabul edilebilir düzeyde güvenilir olduğunu kanıtlayan istatistiksel analizler sunmuştur. Ölçeğin farklı denek gruplarında ve zamanlarda benzer sonuçlar verme yeteneği bu analizlerle ortaya konulmuştur.

Faktör Analizi

Güven ve İkna Ölçeği’nin temel boyutlarını belirlemek amacıyla faktör analizi yönteminin kullanıldığı güçlü bir varsayımdır. Bu analiz, ölçek maddelerinin hangi alt yapıları (faktörleri) temsil ettiğini ortaya çıkarmıştır. Tez başlığı “Güven ve İkna Ölçeği”ni işaret ettiğinden, ölçeğin çok boyutlu olduğu ve en azından Güven ve İkna ile ilişkili ayrı faktörlere sahip olduğu düşünülmektedir. Bu faktörler, kişiler arası ilişkilerde güvenin nasıl algılandığına dair derinlemesine bilgi sağlamaktadır.

Araç

Test Türü: Ölçek Geliştirme (Geliştirme çalışması)

Format: Orijinal tez incelenmelidir, ancak sosyal bilimler ölçeklerinde yaygın olarak 5’li veya 7’li Likert Tipi Derecelendirme formatının kullanıldığı tahmin edilmektedir.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Genel Popülasyon veya Üniversite Öğrencileri (Doktora tezlerinin örneklem yapısı göz önüne alındığında).

Yaş Grubu: Yetişkinler (Genellikle 18 yaş ve üstü).

Popülasyon Detayları: Kişiler arası etkileşimde bulunan ve güven/ikna süreçlerine dahil olan bireyler.

Test Metodolojisi: Öz bildirimli, kağıt-kalem veya dijital ortamda uygulanabilir. Uygulama süresi, madde sayısına bağlı olarak tahmini 10-15 dakika civarındadır.

Anahtar Kelimeler

Psikometri, Sosyal Etki, İletişim Psikolojisi, Güven, İkna, Kişiler Arası İletişim (Kişiler Arası İletişim), Ölçek, Yapısal Eşitlik Modellemesi

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiştir.

Bağlılık E-posta Adresleri: Belirtilmemiştir.

Yazışma Adresi: Karadoğan, S. E. (2003) çalışması, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’ne bağlıdır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler: Ölçeğin ticari kullanımı için yazarın veya bağlı olduğu kurumun izni gerekebilir. Akademik araştırmalarda kullanım genellikle kaynak gösterilerek serbesttir.

Ücret: Ölçeğin kendisi genellikle ücretsizdir, ancak tezin tamamına erişim YÖK Ulusal Tez Merkezi kurallarına tabidir.

Test Yılı: 2003

Kaynaklar

Karadoğan, S. E. (2003). Kişiler arası iletişim sürecinde güven unsuru, Güven ve İkna Ölçeği örneği (Doktora tezi). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Bu doktora tezine YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir: tez.yok.gov.tr

Güven Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Orijinal kaynakta maddeler sağlanmamıştır.

Ölçeğin maddeleri, kaynak içerikte yer almadığından burada listelenememiştir. Maddelere erişim için Karadoğan (2003) tarafından hazırlanan doktora tezinin incelenmesi gerekmektedir.