Günlük Amaçlar Ölçeği

Özet

Günlük Amaçlar Ölçeği (GAÖ), bireylerin günlük yaşamlarında ulaşılabilir kişisel günlük amaçlar belirleme ve bu amaçları gerçekleştirme yeterliliklerine dair algılarını ölçmek amacıyla tasarlanmış bir psikolojik araçtır. Bu ölçeğin Türkçe’ye uyarlama çalışması, Bakioğlu ve Eraslan-Çapan (2015) tarafından gerçekleştirilmiştir. Ölçek, orijinal formunda olduğu gibi, tek boyutlu bir yapı sergilemekte ve 12 maddeden oluşmaktadır. Türkçe formunun geliştirilmesi, ölçeğin Türkiye’deki akademik araştırmalarda ve psikolojik danışmanlık uygulamalarında kullanılabilmesi için gerekli olan psikometrik özelliklerinin incelenmesini içermiştir.

Anahtar Kelimeler

Günlük Amaçlar Ölçeği, günlük amaçlar, psikometrik özellikler, Türkçe uyarlama, tek boyut, Likert.

Yazarlar

Fuad Bakioğlu, Binnur Eraslan-Çapan

Amaç

Günlük Amaçlar Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin günlük düzeyde hedef belirleme kapasitelerini ve bu hedeflere ulaşma konusundaki motivasyonlarını değerlendirmektir. Ölçeğin Türkçe formunun uyarlama çalışması, özgün ölçeğin dilsel ve kültürel eşdeğerliğini sağlamayı ve Türk popülasyonu üzerindeki geçerlik ile güvenirlik kanıtlarını sunmayı hedeflemiştir.

Bu çalışma, günlük hedeflere odaklanmanın, genel yaşam doyumu ve psikolojik iyi oluş üzerindeki etkilerini inceleyen araştırmacılar için güvenilir bir ölçüm aracı sunmaktadır. Ölçek, özellikle eğitim ve kariyer danışmanlığı bağlamlarında bireylerin amaç belirleme becerilerini destekleyici müdahalelerin etkinliğini ölçmek için kullanılabilir.

Yapı

Günlük Amaçlar Ölçeği, bireyin günlük yaşamda spesifik, ulaşılabilir ve kişisel olarak anlamlı amaçlar bulma ve belirleme yeteneğini yansıtan tek bir psikolojik yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, genellikle hedef yönelimi (goal orientation) ve eylem planlama (action planning) kavramlarıyla ilişkilidir.

Ölçekteki maddeler, bireyin günlük hedefleri algılayış biçimini, bu hedeflere ulaşma konusundaki beklentilerini ve mevcut durumlarını değerlendirme düzeylerini sorgulamaktadır. Yapılan faktör analizi çalışmaları, Türkçe formunun da bu tek boyutlu yapıyı başarılı bir şekilde koruduğunu göstermektedir.

Geçerlik

Günlük Amaçlar Ölçeği’nin Türkçe formunun geçerlik çalışmaları (Bakioğlu ve Eraslan-Çapan, 2015), genellikle yapı geçerliğini test etmeye odaklanmıştır. Yapı geçerliği, ölçeğin teorik olarak ölçmesi beklenen yapıyı ne ölçüde doğru ölçtüğünü gösterir.

Çalışmada, ölçeğin tek faktörlü yapısının Türk kültürü için uygun olup olmadığını belirlemek üzere doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, 12 maddelik tek boyutlu yapının kabul edilebilir uyum indekslerine sahip olduğunu ve bu durumun ölçeğin yapı geçerliğine kanıt sağladığını işaret etmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizi, iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanarak incelenmiştir. İç tutarlılık, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne kadar tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Bakioğlu ve Eraslan-Çapan (2015) tarafından yürütülen çalışmada, Günlük Amaçlar Ölçeği’nin Türkçe formunun iç tutarlılık katsayısının yüksek olduğu belirlenmiştir. Bu yüksek değer, ölçeğin maddelerinin günlük amaçlar yapısını güvenilir bir şekilde ölçtüğünü ve dolayısıyla ölçeğin bilimsel araştırmalarda kullanıma uygun olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Günlük Amaçlar Ölçeği’nin Türkçe uyarlama sürecinde, ölçeğin yapısal modelini doğrulamak amacıyla faktör analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. Analiz sonuçları, ölçeğin orijinal formunda olduğu gibi, ölçülen yapıyı temsil eden tek bir baskın faktörden oluştuğunu desteklemektedir.

Bu tek boyutlu yapı, bireyin günlük hedeflere yönelik genel yeterlik algısının tutarlı ve bütünleşik olduğunu ortaya koymaktadır. Faktör yüklerinin incelenmesi, 12 maddenin tamamının bu temel günlük amaç belirleme yeterliği faktörüne anlamlı katkı sağladığını göstermiştir.

Ölçme Aracı

Test Türü:

Uyarlama (Adaptation)

Format:

Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Mevcut Diller:

Türkçe

Popülasyon Grubu:

Genel Popülasyon (Yetişkinler)

Yaş Grubu:

Belirtilmemiş (Yetişkin Örneklem)

Popülasyon Detayları:

Uyarlama çalışması, genellikle üniversite öğrencileri veya genel yetişkin örneklemler üzerinde gerçekleştirilmektedir.

Test Metodolojisi:

Ölçek, 5’li Likert tipi derecelendirme kullanır. Katılımcılar, her maddeye ne ölçüde katıldıklarını belirtirler. Puanlama 1 (hiç katılmıyorum) ile 5 (tamamen katılıyorum) arasında değişmektedir.

Anahtar Kelimeler

Günlük Amaçlar Ölçeği, geçerlik, güvenirlik, psikolojik değerlendirme, Likert derecelendirme, tek faktör.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı:

Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresleri:

[email protected] (Sorumlu Yazar: Fuad Bakioğlu)

Yazışma Adresi:

Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe formunun uyarlama çalışması 2015 yılında yayınlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler ve olası ücretler konusunda sorumlu yazar Fuad Bakioğlu ile iletişime geçilmesi önerilir.

Kaynaklar

• Bakioğlu, F. ve Eraslan-Çapan, B. (2015). Günlük Amaçlar Ölçeği: Türkçe formunun psikometrik özellikleri. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 16(Ek1), 64-72.

• Makalenin tam metnine aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: scopemed.org

• Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdan indirilebilir: gunluk-amaclar-olcegi-toad.pdf

Günlük Amaçlar Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuş olup hiçbir şekilde değiştirilmemiştir.

Tek boyut ve 12 madde: Her gün, ulaşılabilecek bir dizi kişisel amaç bulabilirim.