Göçmenlere Yönelik Olumsuz Tutum Ölçeği

Özet

Göçmenlere Yönelik Olumsuz Tutum Ölçeği, 2019 yılında Günay, Ersoy, Aydıner Boylu ve Kılıç tarafından Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması yapılarak uyarlanan, psikometrik bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, bireylerin göçmenlere yönelik olumsuz tutum düzeylerini, algılanan tehdit ve kabul etmeme eğilimlerini tek bir boyutta ölçmek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçek, 12 maddeden oluşmakta olup, tek faktörlü bir yapı sergilemektedir ve 5’li Likert derecelendirme sistemi kullanılarak yanıtlanmaktadır. Yapılan analizler, ölçeğin Türkçe formunun yüksek düzeyde yapısal geçerliğe ve iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Göçmen, Olumsuz Tutum, Uyarlama, Sosyal Psikoloji, Geçerlilik, Güvenilirlik, Faktör Analizi, Türkiye, Göçmen Kabulü.

Yazarlar

Günay, G., Ersoy, A.F., Aydıner Boylu, A., Kılıç, C.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, Türkiye’deki bireylerin göçmen gruplarına karşı sahip olduğu olumsuz duygu, düşünce ve davranış eğilimlerini sistematik ve nicel bir şekilde ölçmektir. Bu uyarlama çalışması, uluslararası göçün artan sosyal ve politik önemine paralel olarak, Türkiye bağlamında göçmenlere yönelik toplumsal kabul veya reddetme düzeyini belirlemek için güvenilir bir araç sağlamayı hedeflemiştir.

Ölçek, sosyal psikoloji ve sosyoloji alanlarında yapılan araştırmalara katkı sağlamak üzere tasarlanmıştır, böylece göçmen karşıtı tutumların altında yatan faktörler (örneğin, algılanan ekonomik tehdit, kültürel tehdit) daha derinlemesine incelenebilir.

Yapı

Göçmenlere Yönelik Olumsuz Tutum Ölçeği, psikolojik literatürde yaygın olarak incelenen “göçmenlere karşı tutum” yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle sosyal psikoloji çerçevesinde, yabancı gruplara karşı duyulan önyargı, ayrımcılık eğilimi ve grup dışı üyelerin varlığının yarattığı algılanan tehlike (tehdit algısı) boyutlarını kapsamaktadır.

Ölçek, yapısal olarak tek boyutludur, yani göçmenlere yönelik olumsuz tutumun tek ve bütünleşik bir psikolojik yapı olarak ele alındığını varsayar. Bu tek faktör, tüm 12 maddenin ortak bir olumsuz tutum eğilimini temsil ettiğini göstermektedir.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliliğini test etmek amacıyla hem açımlayıcı faktör analizi (AFA) hem de doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yöntemleri kullanılmıştır. AFA sonuçları, ölçeğin orijinal formunda belirtildiği gibi, tüm maddelerin tek bir faktör altında toplandığını doğrulamıştır. Bu tek faktörlü yapı, toplam varyansın %43.2’sini açıklamaktadır, bu da kabul edilebilir bir açıklama gücüne işaret etmektedir.

Uygulanan doğrulayıcı faktör analizi (DFA) sonuçları, tek faktörlü yapının veri setiyle uyumunun oldukça iyi olduğunu göstermiştir. Elde edilen uyum indeksleri şunlardır: Ki-kare değeri (X2) 134.19, serbestlik derecesi (sd) 54, Kök Ortalama Kare Hata Yaklaşımı (RMSEA) 0.071, Kök Ortalama Kare Kalıntı (RMR) 0.055, Karşılaştırmalı Uyum İndeksi (CFI) 0.97, İyilik Uyum İndeksi (GFI) 0.93, Normlu Uyum İndeksi (NFI) 0.95 ve Düzeltilmiş İyilik Uyum İndeksi (AGFI) 0.90. Bu değerler, ölçeğin yapısal modelinin mükemmel veya iyi uyum düzeyinde olduğunu teyit etmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenilirliği, çeşitli istatistiksel yöntemlerle analiz edilmiştir. İç tutarlılık güvenilirliği için hesaplanan Cronbach Alfa katsayısı değeri .81 olarak bulunmuştur; bu değer, psikometrik açıdan güçlü bir iç tutarlılığa işaret etmektedir.

Diğer güvenilirlik ölçütleri de ölçeğin tutarlılığını desteklemektedir. İki yarı test güvenilirliği katsayısı .67 olarak saptanmıştır. Madde toplam test korelasyon katsayıları .85 ile .87 arasında değişmektedir, bu da her bir maddenin genel yapıyı temsil etmede yüksek düzeyde katkı sağladığını göstermektedir. Ayrıca, zamana bağlı tutarlılığı ölçen test tekrar test güvenilirlik katsayısı r=.82 olarak belirlenmiştir, bu da ölçeğin kararlı bir yapıya sahip olduğunu kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Göçmenlere Yönelik Olumsuz Tutum Ölçeği’nin faktör yapısı, hem keşfedici (açımlayıcı) hem de doğrulayıcı analizlerle derinlemesine incelenmiştir. Açımlayıcı Faktör Analizi, ölçeğin 12 maddesinin beklenen tek faktörlü yapıda toplandığını ortaya koymuştur. Bu tek faktör, varyansın %43.2’sini açıklayarak ölçekteki maddeler arasındaki güçlü ortak varyansı işaret etmiştir.

Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), tek faktörlü modelin teorik olarak beklendiği gibi, verilerle uyumlu olduğunu göstermiştir. DFA sonuçları (CFI=0.97, GFI=0.93), modelin yapısal uyumunun yüksek olduğunu ve ölçeğin tek boyutlu yapısının güçlü bir şekilde desteklendiğini kanıtlamıştır. Bu analizler, ölçeğin yalnızca tek bir temel psikolojik yapıyı ölçtüğü sonucunu pekiştirmektedir.

Ölçme Aracı

Test Türü: Uyarlama

Format: 12 maddeden oluşan, tek faktörlü, kendini değerlendirme ölçeği.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Genel Popülasyon (Türkiye Örneği)

Yaş Grubu: Yetişkinler

Popülasyon Detayları: Çalışma, Türkiye’deki çeşitli demografik gruplardan elde edilen örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir. Detaylı örneklem bilgileri referans makalede mevcuttur.

Test Metodolojisi: 5’li Likert Ölçeği kullanılmıştır. Derecelendirme şu şekildedir: (1) Kesinlikle Katılmıyorum – (5) Kesinlikle Katılıyorum.

Anahtar Kelimeler

Göç, Yabancı Düşmanlığı, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Yapısal Eşitlik Modellemesi, Sosyal Tutum, Test Tekrar Test Güvenilirliği.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Gülay Günay

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurumsal E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Karabük Üniversitesi, Türkiye (Sorumlu Yazar Bilgisine göre).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2019 (Uyarlama çalışması).

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. İletişim e-posta adresi yukarıda belirtilmiştir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: gocmenlere-yonelik-olumsuz-tutum-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Günay, G., Ersoy, A.F., Aydıner Boylu, A. ve Kılıç, C. (2019), Göçmenlere Yönelik Olumsuz Tutum Ölçeğinin Türkçe geçerlilik güvenirliği. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 54(4), 1827-1843. doi: 10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.19.12.1230.

Makalenin özeti ve diğer detayları şu bağlantıda yer almaktadır: tisej.com

[quads id=5]

Göçmenlere Yönelik Olumsuz Tutum Ölçeği Maddeleri

Ölçek toplam 12 maddeden oluşmaktadır ve tek faktörlü bir yapıya sahiptir. Aşağıda ölçekten örnek maddeler sunulmuştur:

• Büyük gruplar halindeki göçmenler tehlikelidir.
• İnsanların Türkiye’ye göç etmesine izin vermek kötü bir fikirdir.
• Göçmenler asla kendi ülkesine dönmek istemiyorlar.