Göçmen Algısı Ölçeği

Özet

Göçmen Algısı Ölçeği, Erhan Tecim ve Merve Karakoyunlu tarafından 2021 yılında geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, bireylerin göçmenlere yönelik sahip oldukları algıları, tutumları ve inançları ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek geliştirme çalışması, Türkiye bağlamında göç olgusuna dair toplumsal algıyı bilimsel yöntemlerle değerlendirmeyi hedeflemiştir. Çalışma, ölçeğin yapısal geçerlik ve güvenirlik özelliklerini ortaya koyarak, sosyal bilimler araştırmalarında kullanılabilecek standart bir ölçüm aracı sunmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Göçmen algısı, göç, psikometrik özellikler, ölçek geliştirme, Likert Ölçeği, sosyal psikoloji.

Yazarlar

Erhan Tecim, Merve Karakoyunlu

Amaç

Göçmen Algısı Ölçeği’nin temel amacı, Türkiye’de yaşayan bireylerin göçmen topluluklarına karşı geliştirdiği çok boyutlu algıyı standardize edilmiş ve bilimsel olarak temellendirilmiş bir yöntemle ölçmektir. Bu ölçek, göçmenlerin sosyal, ekonomik ve kültürel etkilerine yönelik olumlu veya olumsuz tutumları, tehdit algılarını ve entegrasyon beklentilerini tespit etmeye yardımcı olur.

Ölçek, sosyal bilimcilerin ve politika yapıcıların göçmen kabulü ve entegrasyon süreçlerine ilişkin toplumsal eğilimleri daha derinlemesine anlamalarına olanak tanır. Böylece, toplumsal uyumu artırmaya yönelik stratejilerin geliştirilmesine bilimsel veri sağlamaktadır.

Yapı

Göçmen Algısı Ölçeği, bireylerin göçmenlere yönelik bilişsel, duygusal ve davranışsal eğilimlerini kapsayan karmaşık bir yapıyı ölçmektedir. Ölçeğin, genellikle kabul, sosyal mesafe, ekonomik tehdit algısı ve kültürel farklılık algısı gibi alt boyutlardan oluştuğu varsayılmaktadır. Bu boyutlar, göçmenlerin yerel topluluklar tarafından nasıl değerlendirildiğini ve algılandığını kapsamlı bir şekilde yansıtmaktadır.

Ölçeğin ölçtüğü psikolojik yapı, yalnızca kişisel önyargıları değil, aynı zamanda medya temsilleri ve politik söylemlerden etkilenen geniş toplumsal normları da içermektedir. Bu nedenle, ölçek göçmenlerle ilgili algıların sosyo-kültürel bağlamını anlamak için kritik öneme sahiptir.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde, Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) teknikleri kullanılarak kapsamlı bir geçerlik çalışması yürütülmüştür. Ölçeğin maddelerinin ölçülmek istenen teorik yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini belirlemek amacıyla kapsam geçerliği ve yapı geçerliği incelenmiştir.

Yapı geçerliği kapsamında, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. DFA sonuçları, ölçeğin teorik olarak öngörülen faktör yapısının veri ile uyumlu olduğunu göstermiş olmalıdır. Bu yöntemler, Göçmen Algısı Ölçeği’nin ölçmek istediği psikolojik yapıyı başarıyla ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Göçmen Algısı Ölçeği’nin güvenilirliği, iç tutarlılık katsayıları aracılığıyla test edilmiştir. Ölçeğin maddelerinin tutarlı sonuçlar verip vermediğini belirlemek için Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır. Geliştirme çalışmasında elde edilen bu katsayının, ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermesi beklenmektedir, bu da ölçeğin tekrarlı ölçümlerde benzer sonuçlar vereceği anlamına gelir.

Faktör Analizi

Ölçeğin çok boyutlu yapısını ortaya çıkarmak amacıyla faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. İlk aşamada uygulanan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), ölçeğin maddelerinin kümelendiği temel boyutları (faktörleri) belirlemiştir. Bu analiz, göçmen algısının tek bir bileşen yerine, farklı yönleri temsil eden alt faktörlerden oluştuğunu göstermiştir.

AFA sonuçlarının ardından, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilerek elde edilen faktör yapısının uygunluğu ve sağlamlığı test edilmiştir. DFA, ölçek yapısının teorik modelle ne kadar uyumlu olduğunu gösteren çeşitli uyum indeksleri (RMSEA, CFI, TLI vb.) sunarak ölçeğin yapısal bütünlüğünü doğrulamıştır.

Araç

Test Çeşidi: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: 5’li Likert Ölçeği. Katılımcılar, maddelere “Kesinlikle Katılıyorum” (5) ile “Kesinlikle Katılmıyorum” (1) arasında değişen beş seçenekli bir derecelendirme üzerinden yanıt vermektedirler.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Genel yetişkin popülasyonu.

Yaş Grubu: Yetişkinler.

Popülasyon Detayları: Ölçek, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları üzerinde uygulanarak geliştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) yöntemiyle uygulanan bir anket formatındadır.

Anahtar Kelimeler

Göçmen kabulü, sosyal mesafe, kültürel uyum, geçerlik, güvenirlik.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

İletişim Adresi: Erhan TECİM (Sorumlu Yazar)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Tecim ve Karakoyunlu tarafından 2021 yılında geliştirilmiş ve yayınlanmıştır. Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı için yazar(lar) ile iletişime geçilmesi önerilir. Sorumlu yazarın iletişim adresi: [email protected].

Ölçeğin orijinal geliştirme makalesine ait PDF dosyası şu adresten indirilebilir: gocmen-algisi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Tecim, E. & Karakoyunlu, M. (2021). Göçmen Algısı Ölçeği geliştirilmesi, geçerliği ve güvenirliği. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 10(3), 2832-2852. https://doi.org/10.15869/itobiad.957721
• Makalenin yayınlandığı dergi bağlantısı: itobiad.com

Göçmen Algısı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Ölçeğin maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır.

Ölçeğin maddeleri, telif hakları veya gizlilik nedenleriyle bu akademik girişte mevcut değildir. Orijinal maddeler için lütfen referans makaleye (Tecim & Karakoyunlu, 2021) başvurunuz.