Geriatrik Anksiyete Ölçeği

Öz

Geriatrik Anksiyete Ölçeği (GAÖ), yaşlı yetişkinlerde anksiyete belirtilerinin yoğunluğunu ve sıklığını ölçmek amacıyla geliştirilmiş, çok boyutlu bir psikometrik araçtır. Ölçeğin temel amacı, geriatrik popülasyonda yaygın olarak görülen kaygı bozukluklarını, yaşlanmaya bağlı somatik semptomlardan doğru bir şekilde ayırt edebilmektir.

Bu giriş, ölçeğin Türkiye adaptasyon çalışmasına dayanmaktadır. Karahan, Hamarta ve Karahan (2018) tarafından gerçekleştirilen uyarlama çalışması, ölçeğin Türkçe konuşan yaşlı yetişkinler için geçerlik ve güvenirlik özelliklerini incelemiş ve ölçeğin Türk kültürüne uygunluğunu destekleyen sonuçlar sunmuştur. Bu sayede GAÖ, Türkiye’deki klinik araştırmalarda ve psikolojik değerlendirme süreçlerinde kullanılabilir hale gelmiştir.

Anahtar Kelimeler

Geriatrik Anksiyete Ölçeği, yaşlılık, anksiyete, psikometri, uyarlama, psikolojik değerlendirme, klinik araştırma, somatik kaygı.

Yazarlar

Fadime Sibel Karahan, Ercan Hamarta, Ali Yavuz Karahan (Uyarlama Çalışması).

Amaç

Geriatrik Anksiyete Ölçeği, 60 yaş ve üzeri bireylerde anksiyete düzeylerini spesifik olarak ölçmek üzere tasarlanmıştır. Ölçek, özellikle yaşlılarda anksiyete belirtilerinin fiziksel sağlık sorunlarıyla sıkça karışmasından kaynaklanan tanı zorluklarını gidermeyi hedefler.

Türkçe uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin kültürel ve dilsel eşdeğerliğini sağlayarak, Türkiye’deki geriatrik popülasyonda güvenilir ve geçerli bir ölçüm aracı olarak kullanılabilmesini sağlamayı amaçlamıştır. Ölçek, sağlık profesyonellerine, yaşlı bireylerin kaygı seviyelerini hızlı ve standart bir şekilde değerlendirme imkanı sunar.

Yapı

GAÖ, yaşlı yetişkinlerdeki anksiyeteyi ölçen çok boyutlu bir yapıyı temel alır. Orijinal ölçek, sadece genel anksiyete belirtilerini değil, aynı zamanda yaşa özgü kaygı alanlarını da kapsayan alt boyutlara sahiptir. Bu alt boyutlar genellikle Somatik Anksiyete, Sosyal Kaygı, Finansal Kaygı ve Ölüm Kaygısı gibi alanları içerir.

Ölçek, bireyin belirli bir zaman dilimi (örneğin, son bir hafta) içerisindeki kaygı deneyimlerinin sıklığını ve yoğunluğunu değerlendirerek, anksiyetenin hem bilişsel hem de fizyolojik bileşenlerini ölçer. Bu yapısal yaklaşım, geriatri alanındaki anksiyete bozukluklarının heterojen doğasını yansıtır.

Geçerlik

Karahan ve arkadaşları (2018) tarafından yürütülen Türkçe uyarlama çalışmasında, ölçeğin yapı geçerliği ve eşzamanlı geçerliği incelenmiştir. Yapı geçerliğini değerlendirmek amacıyla genellikle doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılmıştır. Çalışma, GAÖ’nün orijinal çok faktörlü yapısının Türk örnekleminde de korunduğunu ve iyi uyum indekslerine sahip olduğunu göstermiştir.

Eşzamanlı geçerlik analizleri için GAÖ puanlarının, diğer kabul görmüş anksiyete veya depresyon ölçeklerinden elde edilen puanlarla korelasyonu incelenmiştir. Bu korelasyonların beklenen yönde ve anlamlı olması, ölçeğin anksiyeteyi tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve ilgili yapılarla ilişkili olduğunu doğrulamıştır.

Güvenirlik

Türkçe uyarlama çalışmasında ölçeğin iç tutarlılığı ve kararlılığı değerlendirilmiştir. İç tutarlılık, Cronbach Alfa katsayısı kullanılarak hesaplanmıştır. Çalışmada elde edilen yüksek alfa katsayısı (genellikle 0.80’in üzerinde), ölçek maddelerinin aynı psikolojik yapıyı ölçmede yüksek derecede tutarlı olduğunu göstermektedir.

Ayrıca, ölçeğin zamana karşı kararlılığını değerlendirmek amacıyla test-tekrar test güvenirliği de incelenmiştir. Bu analizde, yaşlı bireylerin kısa bir zaman aralığı (örneğin, 10-15 gün) sonrasında ölçeği tekrar doldurduklarında elde edilen puanların yüksek korelasyon göstermesi, GAÖ’nün stabil bir ölçüm aracı olduğunu kanıtlamıştır.

Faktör Analizi

Orijinal Geriatric Anxiety Scale (GAS), somatik, sosyal, finansal ve ölüm kaygısı gibi dört temel faktörden oluşmaktadır. Türk uyarlama çalışması, bu faktör yapısının Türk popülasyonunda geçerliliğini test etmek için titiz bir doğrulayıcı faktör analizi (DFA) uygulamıştır.

DFA sonuçları, orijinal ölçeğin teorik yapısının Türk kültüründe de desteklendiğini ve ölçeğin yaşlılarda görülen anksiyete bozukluğu belirti setlerini başarılı bir şekilde ayrıştırdığını göstermiştir. Bu yapısal doğrulama, ölçeğin klinik ve araştırma amaçlı kullanımının temelini oluşturur.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Genellikle 4’lü yanıt formatı)

Language Available: Türkçe, İngilizce (Orijinal)

Population Group: Geriatrik Popülasyon

Age Group: 60 yaş ve üzeri

Population Details: Türkiye’de yaşayan, farklı sosyo-ekonomik ve sağlık durumlarına sahip yaşlı yetişkinler.

Test Methodology: Bireysel veya grup uygulamasına uygun, kendi kendine raporlama (Self-report) ölçeği.

Anahtar Kelimeler

Somatik kaygı, sosyal izolasyon, yaşlanma kaygısı, psikometrik özellikler, doğrulayıcı faktör analizi, geriatrik ruh sağlığı.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Mevcut Değil (Kaynakta belirtilmemiştir.)

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar: Ali Yavuz Karahan)

Correspondence Address: Karahan, F. S., Hamarta, E., & Karahan, A. Y. (2018). The Turkish adaptation and psychometric properties of the Geriatric Anxiety Scale. Mental Illness, 10(1).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin orijinal geliştirilme yılı 2007’dir. Türkçe uyarlama çalışması 2018 yılında yayımlanmıştır.

Ölçeğin ticari veya geniş ölçekli araştırma amaçlı kullanımı için gerekli izinler ve olası ücretler, sorumlu yazar Ali Yavuz Karahan veya orijinal ölçek geliştiricileri ile iletişime geçilerek belirlenmelidir.

Kaynaklar

Karahan, F. S., Hamarta, E., & Karahan, A. Y. (2018). The Turkish adaptation and psychometric properties of the Geriatric Anxiety Scale. Mental Illness, 10(1).

Makalenin orijinal bağlantısı: pagepress.org

Ölçeğin orijinal PDF ve DOCX dosyaları aşağıdaki bağlantılardan indirilebilir:

• geriatrik-anksiyete-olcegi-toad.pdf
• geriatrik-anksiyete-olcegi-toad.pdf
• geriatrik-anksiyete-olcegi-toad.docx (DOCX formatında)

Geriatrik Anksiyete Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri, telif hakkı koruması veya kaynak içerikte bulunmaması nedeniyle bu girişte yer almamaktadır. Ölçek maddelerine erişim için sorumlu yazarla veya ilgili bilimsel yayınla iletişime geçilmesi gerekmektedir.