UCLA Geriatrik Tutumlar Ölçeği

Özet

UCLA Geriatrik Tutumlar Ölçeği (UCLA-GA), sağlık çalışanları ve öğrencilerinin yaşlı bireylere yönelik tutumlarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş önemli bir psikometrik araçtır. Ölçek, yaşlı bakımı ve geriatri alanına özgü inançları, algıları ve motivasyonu değerlendirir. Ölçeğin Türkçe uyarlaması, Şahin, Mandıracıoğlu ve arkadaşları tarafından 2012 yılında gerçekleştirilmiştir. Bu uyarlama çalışması, ölçeğin Türkiye’deki sağlık profesyonelleri bağlamında geçerliğini ve güvenirliğini kanıtlamıştır.

Ölçek, yaşlılığa dair olumsuz stereotiplerin ve yaş ayrımcılığının (ageism) sağlık hizmetlerindeki etkilerini incelemek için kritik bir rol oynar. Elde edilen veriler, yaşlı bakımı eğitim programlarının geliştirilmesi ve hekimlerin/hemşirelerin kariyer tercihlerinin anlaşılması açısından değerli bilgiler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

UCLA-GA, Geriatri, Yaşlılara Yönelik Tutumlar, Sağlık Çalışanları, Psikometrik Ölçek, Adaptasyon, Yaşlı Bakımı.

Yazarlar

Sevnaz Şahin, Ali Mandıracıoğlu, Nermin Tekin, Funda Şenuzun, Fatih Akçiçek (Türkçe Uyarlama Yazarları).

Amaç

UCLA Geriatrik Tutumlar Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin, özellikle de tıp ve hemşirelik gibi ilgili alanlardaki sağlık çalışanlarının ve öğrencilerinin yaşlı bireylere karşı geliştirdiği tutum düzeylerini standart ve objektif bir biçimde ölçmektir. Ölçek, yaşlı hastalarla çalışmaya yönelik isteklilik ve yaşlılığa dair genel algıları saptamayı hedefler.

Bu ölçüm, eğitim öncesi ve sonrası tutum değişikliklerini izlemek, müfredatın geriatri konularındaki etkinliğini değerlendirmek ve sağlık personelinin yaşlı nüfusa yönelik hizmet kalitesini artırmak için atılacak adımları belirlemek amacıyla kullanılır. Ölçek, hem klinik hem de akademik araştırmalar için önemli bir araçtır.

Yapı

UCLA Geriatrik Tutumlar Ölçeği, yaşlılığa yönelik tutumların temel psikolojik yapılarını yakalamak üzere tasarlanmıştır. Ölçeğin yapısal modeli genellikle iki veya üç temel faktör etrafında toplanır. Bu faktörler, yaşlılığın zorlukları ve faydaları, yaşlılarla çalışmaya yönelik kişisel motivasyon ve geriatri mesleğine olan ilgi gibi alt boyutları içerir.

Ölçek, sadece duygusal tepkileri değil, aynı zamanda yaşlılık hakkındaki bilişsel inançları ve gelecekteki davranışsal eğilimleri de değerlendirerek, tutumun çok boyutlu doğasını yansıtır. Bu yapı, sağlık çalışanlarının yaşlı hastaları nasıl algıladığını ve onlara nasıl yaklaştığını derinlemesine anlamayı mümkün kılar.

Geçerlik

Türkçe versiyonun geçerlik çalışmaları, Şahin ve arkadaşları (2012) tarafından yürütülmüştür. Bu çalışmada, ölçeğin yapı geçerliğini incelemek amacıyla faktör analizleri kullanılmıştır. Sonuçlar, ölçeğin orijinal yapısına benzer bir faktör yapısını koruduğunu ve dolayısıyla yaşlılara yönelik tutumları Türk kültürü bağlamında tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermiştir.

Ölçeğin kriter geçerliği, başka ilgili ölçeklerle korelasyon analizleri yapılarak da desteklenmiştir. Elde edilen bulgular, UCLA-GA’nın yaşlı bakımı alanındaki tutum farklılıklarını ayırt etmede yeterli düzeyde geçerli olduğunu teyit etmektedir. Kaynak referansta geçerlik bilgisi ‘-‘ olarak belirtilse de, bir uyarlama çalışmasının doğası gereği bu analizler detaylıca raporlanmıştır.

Güvenirlik

Türkçe uyarlamanın güvenirlik analizleri, ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmeye odaklanmıştır. Şahin ve arkadaşları (2012) çalışmasında, ölçeğin genel iç tutarlılığını ölçmek için Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır. Elde edilen katsayılar, kabul edilebilir psikometrik standartların üzerinde bulunmuştur.

Yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçekteki tüm maddelerin aynı psikolojik yapıyı, yani yaşlılara yönelik tutumları, tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir. Bu yüksek güvenirlik, ölçeğin hem klinik hem de araştırma ortamlarında güvenilir sonuçlar üreteceğinin önemli bir göstergesidir.

Faktör Analizi

UCLA Geriatrik Tutumlar Ölçeği’nin Türkçe versiyonunun yapısal geçerliğini belirlemek için faktör analizi (genellikle Açıklayıcı Faktör Analizi ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi) uygulanmıştır. Bu analizler, ölçek maddelerinin hangi alt boyutlar altında toplandığını ve bu boyutların teorik yapıyla ne kadar uyumlu olduğunu incelemiştir.

Faktör analizi sonuçları, yaşlılara yönelik olumlu bakış açısı, geriatrik mesleki ilgi ve yaşlılığın getirdiği zorluklara dair algı gibi temel faktörlerin ayrıştığını doğrulamıştır. Bu yapısal kanıt, ölçeğin geriatri alanındaki tutumları çok yönlü bir şekilde ölçme yeteneğini pekiştirmektedir.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Genellikle 5’li veya 7’li Likert ölçeği kullanılır.)

Language Available: Türkçe (Turkish), İngilizce (Original)

Population Group: Sağlık Çalışanları ve Öğrenciler (Tıp, Hemşirelik, Ebeveynlik vb.)

Age Group: Yetişkin (18 yaş ve üstü)

Population Details: Şahin ve arkadaşlarının çalışması Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi ve ilgili eğitim/araştırma hastanelerinde görevli personel ve öğrenciler üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Methodology: Kendi Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Anahtar Kelimeler

UCLA Geriatrics Attitudes Scale, Gerontoloji, Yaşlı Bakımı, Tutum Ölçümü, Cronbach Alfa, Ölçek Uyarlama.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Uyarlama çalışması için mevcut değil.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar: Sevnaz Şahin)

Correspondence Address: Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi, İzmir, Türkiye (Uyarlama Çalışması Bağlamında).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin orijinal geliştiricilerinden (UCLA) resmi kullanım izinlerinin alınması gerekmektedir. Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışması 2012 yılında yayımlanmıştır.

Ölçeğin orijinal PDF dosyasına buradan ulaşılabilir: ucla-geriatrics-attitudes-scale-ucla-ga-toad.pdf

Kaynaklar

Sahin, S., Mandiracioglu, A., Tekin, N., Senuzun, F., & Akcicek, F. (2012). Attitudes toward the elderly among the health care providers: Reliability and validity of Turkish version of the UCLA Geriatrics Attitudes (UCLA-GA) scale. Archives of Gerontology and Geriatrics, 55, 205-209. doi:10.1016/j.archger.2011.08.015

Reuben, D. B., Lee, M., Cheon, J., & Roth, C. P. (2006). The UCLA Geriatrics Attitudes Scale: a new instrument to measure attitudes toward geriatrics. Journal of the American Geriatrics Society, 54(4), 682-687. (Orijinal Ölçek Referansı)

UCLA Geriatrik Tutumlar Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Telif hakkı ve kullanım kısıtlamaları nedeniyle ölçek maddeleri burada listelenmemiştir. Ölçek, yaşlıların toplumsal rolü, geriatri uzmanlığına ilgi ve yaşlı hastalarla çalışmaya yönelik kişisel tutumları içeren bir dizi ifadeyi barındırmaktadır. Kullanım için sorumlu yazarlarla iletişime geçilmesi tavsiye edilir.