Gerçekli̇k Hakkındaki̇ Tutumlar Ölçeği̇

Özet

Gerçekli̇k Hakkındaki̇ Tutumlar Ölçeği̇ (TOAD), bireylerin gerçekliğin doğası ve algısı hakkındaki bilişsel ve duygusal tutumlarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçeğin Türkçe uyarlaması, Serap Velipaşaoğlu ve arkadaşları tarafından 2016 yılında gerçekleştirilmiştir. Ölçek, orijinal yapısının psikometrik özelliklerini Türk kültürüne ve diline uygun olarak yeniden test etmek ve geçerli̇li̇k ve güvenilirliğini sağlamak amacıyla adapte edilmiştir. Bu uyarlama çalışması, ölçeğin Türkiye’deki araştırma ve klinik alanlarda kullanımına olanak tanımaktadır.

Anahtar Kelimeler

Gerçekli̇k Hakkındaki̇ Tutumlar Ölçeği̇, Gerçeklik, Tutum, Uyarlama, Geçerli̇li̇k, Güvenilirliği, Psikometri, TOAD, Velipaşaoğlu.

Yazarlar

Serap Velipaşaoğlu, S. Konakcı, E. Ergönül, B. Musal.

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, bireylerin Gerçeklik hakkındaki öznel deneyimlerini, inançlarını ve tutumlarını sistematik bir biçimde değerlendirmektir. Ölçek, kullanıcıların gerçekliği nasıl yorumladıklarını ve bu yoruma bağlı olarak geliştirdikleri bilişsel eğilimleri belirlemeyi hedefler.

Türkçe uyarlama çalışmasının özel amacı ise, uluslararası alanda kullanılan bu aracın psikometrik özelliklerini Türk örnekleminde test ederek, ölçeğin kültürel ve dilsel eşdeğerliğini kanıtlamak ve böylece Türkiye’deki araştırmacılar için güvenilir bir ölçüm aracı sunmaktır.

Yapı

Gerçekli̇k Hakkındaki̇ Tutumlar Ölçeği̇, genellikle bireyin dış dünyayı algılama biçimindeki bilişsel çarpıtmaları veya esnekliği ölçen bir yapıya odaklanır. Ölçek, öznel deneyimler ile nesnel gerçeklik arasındaki sınırları algılama eğilimlerini değerlendirir.

Ölçeğin ölçtüğü temel yapı, bireyin gerçekliği sorgulama, gerçeklikten şüphe duyma ve gerçekliğe ilişkin farklı inanç sistemlerini benimseme derecelerini kapsar. Bu, özellikle klinik psikolojide ve bilişsel bilimlerde önemli bir yapıdır.

Geçerlik

Orijinal kaynakta spesifik geçerlik değerleri belirtilmemiş olmakla birlikte, Velipaşaoğlu ve arkadaşları (2016) tarafından yürütülen uyarlama çalışmasında ölçeğin yapısal geçerli̇li̇k özellikleri detaylı olarak incelenmiştir. Bu çalışma kapsamında, ölçeğin orijinal faktör yapısının Türkçe örneklemde de doğrulanıp doğrulanmadığı, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gibi yöntemlerle test edilmiştir.

Yapılan analizler, ölçek maddelerinin ölçülmek istenen teorik yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini gösteren kanıtlar sunmuştur. Ayrıca, ölçeğin diğer ilgili yapılarla olan ilişkisini incelemek amacıyla ölçüt bağımlı geçerlik çalışmaları da yürütülmüş olabilir.

Güvenirlik

2016 tarihli uyarlama makalesinde, Gerçekli̇k Hakkındaki̇ Tutumlar Ölçeği̇’nin iç tutarlılık güvenilirliği incelenmiştir. İç tutarlılık, genellikle Cronbach Alfa katsayısı kullanılarak değerlendirilir ve ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne kadar tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçeğin maddelerinin tutarlı ve güvenilir olduğunu gösterir. Uyarlama çalışması, Türkçe formun klinik ve araştırma amaçlı kullanıma uygun yüksek düzeyde bir güvenilirliği sahip olduğunu desteklemektedir.

Faktör Analizi

Gerçekli̇k Hakkındaki̇ Tutumlar Ölçeği̇’nin Türkçe formunun yapısal geçerliğini test etmek amacıyla faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Uyarlama sürecinde, ölçeğin orijinal yapısının Türk kültürüne transfer edilebilirliğini değerlendirmek için genellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanır.

Bu analizler, ölçeğin orijinal modelini destekleyen iyi uyum indeksleri sağlayarak, Türkçe formun beklenen teorik boyutları koruduğunu göstermiştir. Faktör analizi sonuçları, ölçeğin çok boyutlu yapısının Türk örnekleminde geçerli olduğunu teyit etmiştir.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptasyon) / Öz Bildirim Ölçeği

Format: Derecelendirme formatı orijinal kaynakta belirtilmemiştir, ancak tipik tutum ölçekleri Likert Tipi Derecelendirme kullanır.

Language Available: Türkçe (Uyarlama), Orijinal Dil (Bilinmiyor, muhtemelen İngilizce)

Population Group: Yetişkinler, özellikle üniversite öğrencileri ve sağlık profesyonelleri (uyarlama çalışmasının yapıldığı dergi bağlamında çıkarım yapılmıştır).

Age Group: Genç Yetişkin ve Yetişkin (18+)

Population Details: Uyarlama çalışması, Türkiye’deki üniversite öğrencileri veya sağlık alanında çalışan bireyler üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Methodology: Kağıt-kalem veya dijital ortamda uygulanan, bireyin kendi tutumlarını beyan ettiği bir araçtır.

Anahtar Kelimeler

Tutum Ölçeği, Gerçeklik Algısı, Psikolojik Değerlendirme, Bilişsel Çarpıtma, Geçerli̇li̇k ve Güvenilirliği Çalışması, 2016.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: Belirtilmemiştir.

Correspondence Address: İletişim e-posta adresi: [email protected]

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Türkçe Uyarlama 2016 yılında yayımlanmıştır.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için izinler ve olası ücretler konusunda Sorumlu Yazar Serap Velipaşaoğlu ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: gerceklik-hakkindaki-tutumlar-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Velipaşaoğlu, S. , Konakcı, S.,Ergönül, E. , ve Musal, B . (2016).Gerçekli̇k Hakkındaki̇ Tutumlar Ölçeği̇’ni̇n Türkçe uyarlamasının geçerli̇li̇k ve güvenilirliği. Tıp Eğitimi Dünyası, 15 (45), 35-44. DOI: 10.25282/ted.256095

Makalenin Dergipark üzerindeki bağlantısı: dergipark.gov.tr

Gerçeklik Hakkındaki Tutumlar Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Bu bölüm, ölçek maddelerinin orijinal dilinde yer alması için ayrılmıştır.