Geçiş Ölçeği

Özet

Geçiş Ölçeği, bireylerin yaşamlarında karşılaştıkları önemli değişim dönemlerine gösterdikleri psikolojik ve duygusal uyum seviyelerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Ölçeğin Türkçe’ye uyarlaması, Sıla Alış tarafından 2017 yılında gerçekleştirilmiştir. Bu uyarlama çalışması, ölçeğin Türk kültürü bağlamında geçerliliğini ve güvenilirliğini araştırarak, psikometrik açıdan sağlam bir ölçüm aracı sunmayı hedeflemiştir. Uyarlama çalışması, ölçeğin farklı popülasyonlarda ve çeşitli geçiş süreçlerinde (örneğin, akademik, mesleki veya gelişimsel geçişler) kullanılabilmesi için temel sağlamıştır.

Orijinal ölçeğin temel aldığı yapı, stresle başa çıkma becerileri ve yeni durumlara adaptasyonu içermektedir. Ölçeğin Türkçe versiyonu, özellikle üniversite öğrencileri ve genç yetişkinler gibi yoğun geçiş dönemlerinden geçen gruplar üzerinde test edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Geçiş, Psikometrik, Geçerlilik, Güvenilirlik, Uyarlama, Psikolojik Uyum, Stresle Başa Çıkma.

Yazarlar

Sıla Alış

Amaç

Geçiş Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin akademik, sosyal veya gelişimsel bağlamlardaki önemli yaşam geçişleri sırasında yaşadıkları zorlukları ve bu zorluklara karşı geliştirdikleri uyum stratejilerini sistematik olarak değerlendirmektir. Ölçek, özellikle bireylerin yeni roller, çevreler veya sorumluluklarla başa çıkma düzeylerini nicel olarak belirlemeye odaklanır.

Uyarlama çalışmasının spesifik amacı ise, orijinal ölçeğin psikometrik özelliklerini koruyarak Türkçe konuşan popülasyonlarda geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı sağlamaktır. Bu sayede, Türkiye’deki araştırmacılar ve ruh sağlığı profesyonelleri, geçiş süreçlerini daha etkin bir şekilde inceleyebilmektedir.

Yapı

Ölçek, genellikle “Geçiş Uyum Düzeyi” (Transition Adjustment Level) olarak adlandırılabilecek çok boyutlu bir psikolojik yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, bilişsel değerlendirme, duygusal tepkiler ve davranışsal başa çıkma mekanizmalarının entegrasyonunu içerir. Başarılı bir geçiş, genellikle bireyin yeni ortama veya duruma ilişkin algılanan kontrol ve yeterlilik duygusu ile ilişkilidir.

Ölçek, muhtemelen bireyin yeni duruma yönelik motivasyonunu, sosyal destek arayışını ve duygusal regülasyon becerilerini içeren alt boyutlara sahiptir. Bu alt boyutlar, bireyin geçiş sürecini ne kadar etkin yönettiğine dair detaylı bilgi sunar.

Geçerlilik

Geçiş Ölçeği’nin Türkçe’ye uyarlama çalışmasında, ölçeğin yapı geçerliliği ve ölçüt bağımlı geçerliliği incelenmiştir. Alış (2017) tarafından sunulan çalışmada, yapı geçerliliği için genellikle doğrulayıcı veya açıklayıcı faktör analizi yöntemleri kullanılmıştır.

Spesifik geçerlilik katsayıları ve detaylı analiz sonuçları, 2017 yılında Barcelona’da düzenlenen IV. International Multidisciplinary Congress of Eurasia kongresinde sunulan tam metin bildiri içerisinde yer almaktadır. Ölçeğin, ilgili diğer psikolojik yapılarla (örneğin, yaşam doyumu veya stres ölçekleri) beklenen yönde ilişkiler göstererek yeterli düzeyde geçerliliğe sahip olduğu raporlanmıştır.

Güvenilirlik

Güvenilirlik analizi, Türkçe Geçiş Ölçeği’nin tutarlılığını değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Genellikle iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) ve test-tekrar test güvenilirliği yöntemleri kullanılmıştır. İç tutarlılık katsayısı, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne derece ölçtüğünü gösteren temel bir güvenilirlik göstergesidir.

Alış (2017) çalışmasında, ölçeğin genel puanı ve potansiyel alt boyutları için kabul edilebilir düzeyde yüksek iç tutarlılık katsayılarının elde edildiği belirtilmiştir. Ancak, kaynak metinde spesifik katsayı değerleri yer almamaktadır; bu değerlere ulaşmak için ilgili kongre yayınına başvurulması gerekmektedir.

Faktör Analizi

Geçiş Ölçeği’nin Türkçe uyarlaması sırasında, ölçeğin orijinal yapısının Türkçe örneklemde de korunup korunmadığını incelemek amacıyla faktör analizi uygulanmıştır. Bu analiz, ölçeğin ölçtüğü temel psikolojik yapıların ve alt boyutların sayısını ve doğasını belirlemeyi amaçlar.

Uyarlama çalışmasının sonuçları, ölçeğin orijinal yapısına benzer bir faktör yapısını desteklemiştir. Bu, ölçeğin kültürel farklılıklara rağmen Geçiş Uyum Düzeyi yapısını geçerli bir şekilde ölçebildiğini göstermektedir. Detaylı faktör yükleri ve varyans açıklama oranları için referans yayına bakılmalıdır.

Ölçme Aracı

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Derecelendirme formatı (Orijinal ölçeğin formatına bağlı olarak Likert tipi veya benzeri bir derecelendirme ölçeği kullanılmıştır, ancak derecelendirme bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Akademik veya gelişimsel geçiş döneminde bulunan bireyler (Orijinal çalışmada büyük olasılıkla üniversite öğrencileri kullanılmıştır).

Age Group: Genç yetişkinlik dönemi ve sonrası.

Population Details: Ölçeğin uyarlama çalışması sırasında kullanılan örneklem, Türkiye’deki üniversite öğrencileri veya benzeri bir popülasyondan oluşmaktadır.

Test Methodology: Öz bildirim (Self-report) ölçeği. Bireylerin kendi geçiş deneyimlerini ve uyum düzeylerini değerlendirmelerine dayanır.

Anahtar Kelimeler

Uyum, Geçiş Stresi, Yaşam Değişikliği, Psikolojik Test, Sıla Alış, Konferans Bildirisi.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (İletişim e-posta adresine dayanarak çıkarım yapılmıştır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Geçiş Ölçeği’nin Türkçe uyarlaması 2017 yılında tamamlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler, sorumlu yazar Sıla Alış ile doğrudan iletişim kurularak öğrenilmelidir. Ticari kullanım veya büyük ölçekli araştırmalar için ücretlendirme koşulları yazarın inisiyatifindedir.

Ölçeğin orijinal geliştirilme yılı ve ilk kullanıldığı popülasyon hakkında bilgi, uyarlama çalışmasının referans aldığı orijinal yayında mevcuttur.

Kaynaklar

1. Alış, S. (2017). Geçiş Ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. IV. International Multidisciplinary Congress of Eurasia içinde (s.282-292). Barcelona, Spain.

Geçiş Ölçeği’nin orijinal PDF dokümanına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: gecis-olcegi-toad.pdf

Geçiş Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Geçiş Ölçeği’nin maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır.