Gebelikte Cinselliğe Karşı Tutum Ölçeği

Özet

Gebelikte Cinselliğe Karşı Tutum Ölçeği (GCKTÖ), Yılmaz-Sezer ve Şentürk-Erenel tarafından 2021 yılında geliştirilmiş olan öz bildirime dayalı bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, bireylerin gebelik dönemindeki cinsel aktivitelere, cinsel sağlığa ve partnerleriyle olan cinsel ilişkilere yönelik sahip oldukları bilişsel ve duygusal tutumları ölçmeyi amaçlamaktadır. Geliştirme çalışması sonucunda, 34 maddeden ve üç ana alt boyuttan oluşan geçerli ve güvenilir bir tutum ölçeği ortaya konmuştur. Ölçeğin derecelendirilmesi, 5’li Likert tipi bir yanıt formatı kullanılarak yapılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Gebelik, Cinsellik, Tutum Ölçeği, Geliştirme, Psikometri, Cinsel Sağlık, Evlilik Terapisi

Yazarlar

Neslihan Yılmaz Sezer, Ayşe Şentürk Erenel

Amaç

Gebelikte Cinselliğe Karşı Tutum Ölçeği’nin temel amacı, gebelik sürecinde bireylerin (özellikle hamile kadınların ve partnerlerinin) cinsel davranışlarına ve inançlarına yönelik sahip oldukları tutumları sistematik ve bilimsel bir yöntemle belirlemektir. Bu dönemde cinsel yaşam sıklıkla değişmekte ve çiftler arasında endişelere yol açabilmektedir. Ölçek, bu tutumların anlaşılması ve potansiyel cinsel sorunların erken tespiti için kritik bir araç sunar.

Ölçek, klinik ve akademik araştırmalarda kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Elde edilen veriler, gebelik süresince çiftlere yönelik cinsel danışmanlık programlarının geliştirilmesine ve sağlık profesyonellerinin bu konudaki eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesine katkıda bulunmaktadır.

Yapı (Ölçülen Yapı)

Ölçek, gebelik dönemi cinselliğine karşı tutumu ölçmektedir. Bu yapı, sadece cinsel aktiviteye izin verilip verilmediği gibi basit bir yargıdan öte, gebeliğin fizyolojik ve psikolojik etkilerinin cinsel yaşama yansımasını kapsayan karmaşık bir bütündür. Bu tutum, genellikle şu bileşenleri içerir:

• Kognitif Bileşen: Cinselliğin fetüs sağlığı üzerindeki etkilerine dair inançlar ve mitler.
• Duygusal Bileşen: Gebeliğe bağlı vücut değişiklikleri nedeniyle hissedilen cinsel arzu, kaygı veya utanç gibi duygular.
• Davranışsal Bileşen: Cinsel aktivite sıklığı, tercih edilen pozisyonlar ve cinsel iletişim kalitesi.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, geliştirme makalesinde detaylı olarak sunulmuştur. Ölçeğin yapı geçerliği, maddelerin ölçmek istedikleri teorik yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini göstermektedir. Bu bağlamda, ölçeğin 34 maddesinin gebelikteki cinsel tutumun farklı yönlerini kapsayacak şekilde tasarlandığı bildirilmiştir.

Yapı geçerliğinin incelenmesi için kullanılan Faktör Analizi yöntemleri, ölçeğin teorik olarak beklenen üç alt boyutlu yapısını desteklemiştir. Bu, ölçeğin gebelikteki cinsel tutumun çok boyutlu doğasını başarılı bir şekilde yakaladığını göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, Yılmaz-Sezer ve Şentürk-Erenel (2021) tarafından yürütülmüştür. Güvenirlik, ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını ifade eder. Geliştirme çalışmasında iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanmıştır.

Yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçeğin maddelerinin aynı yapıyı ölçmekte ne kadar başarılı olduğunu göstermektedir. Ölçek, yüksek düzeyde güvenilirliğe sahip olup, farklı uygulamalarda benzer sonuçlar üretme potansiyeline sahiptir. Ancak, spesifik güvenirlik katsayıları için orijinal makaleye başvurulması gerekmektedir.

Faktör Analizi

Gebelikte Cinselliğe Karşı Tutum Ölçeği, 34 madde ve üç alt boyuttan oluşmaktadır. Bu üç faktörlü yapı, ölçeğin geliştirme aşamasında uygulanan Faktör Analizi ile belirlenmiştir. Bu alt boyutlar, gebelik süresince cinsel tutumun farklı psikolojik ve sosyal yönlerini temsil etmektedir. Üç alt boyutun isimleri ve içerikleri detaylı olarak orijinal yayında açıklanmıştır.

Ölçme Aracı

Test Türü: Geliştirme (Tutum Ölçeği)

Format: Öz bildirime dayalı, 34 maddeden oluşan Likert tipi ölçek.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Gebelik dönemindeki bireyler (hamile kadınlar ve partnerleri).

Yaş Grubu: Yetişkin (Üreme çağındaki bireyler).

Popülasyon Detayları: Türkiye’de yaşayan, gebelik deneyimi yaşayan veya eşi hamile olan bireyler üzerinde standardize edilmiştir.

Test Metodolojisi: Katılımcılar, her madde için 5 dereceli Likert Ölçeği kullanarak tutumlarını belirtirler:

“Hiç katılmıyorum” – “Katılmıyorum” – “Orta Düzeyde Katılıyorum” – “Katılıyorum” – “Tamamen katılıyorum”

Anahtar Kelimeler

Gebelikte Cinsellik, Maternal Sağlık, Cinsel Tutum, Ölçek Geliştirme, Psikometrik Özellikler, Hamilelik

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Neslihan Yılmaz Sezer

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

Kurumsal E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Ankara Üniversitesi (Detaylı adres orijinal yayında bulunmaktadır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2021

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler ve olası ücretlendirme bilgileri, sorumlu yazar Neslihan Yılmaz Sezer ile iletişime geçilerek öğrenilmelidir. Akademik kullanım genellikle izne tabidir.

Kaynaklar

Bu ölçeğin geliştirilmesi ve psikometrik özelliklerinin analizi aşağıdaki temel yayında detaylandırılmıştır:

• Yılmaz-Sezer, N. & Şentürk-Erenel, A. (2021). Development of an Attitude Scale toward Sexuality during Pregnancy. Journal of Sex & Marital Therapy, 28, 1-17. DOI: 10.1080/0092623X.2021.1911892

Ölçek dokümanlarının orijinal PDF dosyaları aşağıdaki bağlantılardan indirilebilir:

• gebelikte-cinsellige-karsi-tutum-olcegi-toad.pdf
• gebelikte-cinsellige-karsi-tutum-olcegi-toad.pdf

Gebelikte Cinselliğe Karşı Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin 34 maddesi, kaynak içerikte doğrudan sağlanmamıştır. Maddelerin tamamına, yukarıda belirtilen Yılmaz-Sezer ve Şentürk-Erenel (2021) makalesinden veya ilgili PDF dokümanlarından ulaşılabilir.