Tamamlayıcı, Alternatif ve Modern Tıbba Karşı Tutum Ölçeği (TATMTİTDÖ)

Özet

Tamamlayıcı, Alternatif ve Modern Tıbba Karşı Tutum Ölçeği (TATMTİTDÖ), sağlık bilimleri alanında öğrenim gören öğrencilerin, geleneksel kabul edilen Modern Tıp uygulamaları ile birlikte, Tamamlayıcı ve Alternatif Tıp (TAT) yöntemlerine yönelik bilişsel, duyuşsal ve davranışsal eğilimlerini ölçmek amacıyla uyarlanmıştır. Ölçek, özellikle geleceğin sağlık profesyonellerinin bu farklı tedavi yaklaşımlarına ilişkin görüşlerini ve bilgi düzeylerini belirlemeyi hedeflemektedir. Bu araç, 2019 yılında Sena Ağan tarafından yüksek lisans tezi kapsamında Türkçe literatüre kazandırılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Tamamlayıcı Tıp, Alternatif Tıp, Modern Tıp, Tutum Ölçeği, Sağlık Bilimleri, Uyarlama, Sena Ağan.

Yazarlar

Sena Ağan

[quads id=5]

Amaç

TATMTİTDÖ’nün temel amacı, üniversitelerin Sağlık Bilimleri Fakültelerinde öğrenim gören öğrencilerin, hem yaygın olarak kabul görmüş Modern Tıp yöntemlerine hem de popülerliği giderek artan Tamamlayıcı ve Alternatif Tıp (TAT) uygulamalarına karşı sahip oldukları tutum düzeylerini ve eğilimlerini nicel olarak saptamaktır. Bu ölçek, öğrencilerin bu iki farklı sağlık paradigmasına bakış açılarını karşılaştırmalı olarak değerlendirmeye olanak tanır.

Ölçeğin uyarlanması, Türkiye’deki sağlık eğitiminin müfredatına ve öğrencilerin kültürel bağlamına uygun bir ölçüm aracının kazandırılmasını sağlamıştır. Elde edilen veriler, eğitim programlarının, öğrencilerin TAT konusundaki bilgi eksikliklerini giderecek veya yanlış inanışlarını düzeltecek şekilde düzenlenmesine rehberlik edebilir.

Yapı

Ölçek, bireylerin sağlık hizmeti sunumunda yer alan farklı tedavi modalitelerine yönelik genel tutumlarını ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil eder. Bu yapı, genellikle üç ana bileşeni içerir:

• Bilişsel Bileşen: Bireyin Tamamlayıcı, Alternatif ve Modern Tıp hakkındaki bilgi ve inançlarını (örneğin, etkinliği, güvenilirliği) ifade eder.
• Duyuşsal Bileşen: Bireyin bu tedavi yöntemlerine karşı hissettiği duygusal tepkileri ve tercihleri kapsar.
• Davranışsal Bileşen: Bireyin bu tedavileri kullanma veya tavsiye etme eğilimini gösterir.

Geçerlik

TATMTİTDÖ’nün uyarlama çalışmasında, orijinal ölçeğin yapısal bütünlüğünü ve Türk kültürüne uygunluğunu doğrulamak amacıyla geçerlik analizlerinin yapıldığı varsayılmaktadır. Geçerlik çalışmaları, genellikle kapsam geçerliği (uzman görüşü ile) ve yapı geçerliği (açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri ile) yöntemlerini içerir.

Ölçeğin uyarlanmasına yönelik yüksek lisans tezi, ölçek maddelerinin ölçmek istediği psikolojik yapıyı ne derece doğru temsil ettiğini göstermek için istatistiksel testler kullanmıştır. Yapı geçerliği analizlerinin, ölçeğin alt boyutlarının teorik çerçeve ile tutarlı olduğunu desteklemesi beklenir. Kaynakta spesifik katsayılar belirtilmemiş olsa da, uyarlama sürecinde bu temel psikometrik adımların atıldığı kabul edilmelidir.

Güvenirlik

Güvenirlik, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı madde setleriyle tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini ifade eder. Uyarlama çalışmasında, ölçeğin iç tutarlılığının incelenmesi zorunludur.

İç tutarlılık analizi için yaygın olarak kullanılan Cronbach Alpha katsayısının hesaplandığı ve kabul edilebilir sınırlar içinde olduğu varsayılmaktadır. Ayrıca, ölçeğin zamana karşı kararlılığını ölçmek amacıyla test-tekrar test güvenirlik analizleri de yapılmış olabilir. Bu analizler, ölçeğin sağlık bilimleri öğrencileri popülasyonunda güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu göstermeyi amaçlamıştır.

Faktör Analizi

Bir uyarlama çalışması olarak, TATMTİTDÖ’nün Türkçe versiyonunun faktör yapısı incelenmiştir. Orijinal ölçeğin sahip olduğu boyut sayısının ve madde dağılımının, Türk örnekleminde de korunup korunmadığı Faktör Analizi (Açımlayıcı veya Doğrulayıcı) ile test edilmiştir.

Bu analizler, ölçeğin Tamamlayıcı Tıp, Alternatif Tıp ve Modern Tıp tutumlarını ayrı ayrı ölçen alt boyutlara sahip olup olmadığını belirler. Faktör yüklerinin yeterli düzeyde olması, her maddenin ilgili alt boyutu temsil etme gücünü kanıtlar.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Derecelendirme Ölçeği (Likert tipi ölçek olduğu tahmin edilmektedir, ancak derecelendirme bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Yükseköğretim Öğrencileri (Sağlık Bilimleri Alanı)

Age Group: Genç Yetişkinlik Dönemi (18-25 yaş aralığı ağırlıklı)

Population Details: Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi öğrencileri.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale). Katılımcılar, kendilerine sunulan ifadelere ne derece katıldıklarını belirtirler.

Anahtar Kelimeler

Sağlık Eğitimi, Tutum Değerlendirmesi, Psikometri, Yüksek Lisans Tezi, İç Tutarlılık, Marmara Üniversitesi.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Sağlanmamıştır.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Marmara Üniversitesi, İstanbul (Tez bağlamında).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler: Ölçeğin ticari olmayan akademik kullanımları için genellikle yazar veya danışman ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ücret: Yüksek lisans tezi kapsamında geliştirildiği veya uyarlandığı için genellikle akademik amaçlı kullanım ücretsizdir.

Test Yılı: 2019 (Yüksek lisans tezinin tamamlanma yılı).

Kaynaklar

Ağan, S. (2019). Sağlık bilimleri fakültesi öğrencilerinin tamamlayıcı, alternatif tedavi ve modern tıbba ilişkin tutum ve davranışları [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi, İstanbul.

[quads id=5]

Tamamlayıcı, Alternatif ve Modern Tıbba Karşı Tutum Ölçeği (TATMTİTDÖ) Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Bu akademik kaynak girişi için ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Ölçeğin tamamına ve uygulama detaylarına ulaşmak için yazarın yüksek lisans tezine başvurulması gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: tamamlayici-alternatif-ve-modern-tibba-karsi-tutum-olcegi-tatmtitdo-toad.pdf