Gebelik ile İlişkili Anksiyete Ölçeği

Özet

Gebelik ile İlişkili Anksiyete Ölçeği (PrAS), gebelik dönemindeki kadınların deneyimlediği spesifik anksiyete düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik psikometri aracıdır. Bu ölçeğin Türkçe uyarlaması, Kırca ve Gül (2020) tarafından gerçekleştirilmiştir. Ölçek, gebeliğin getirdiği fizyolojik, psikolojik ve sosyal değişikliklere odaklanan endişe ve kaygıları değerlendirir. Orijinal ölçeğin Türkçe Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması, 33 maddeden oluşan bu aracın Türk kültürüne uygunluğunu ve klinik kullanıma elverişliliğini göstermeyi amaçlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Gebelik anksiyetesi, anksiyete, perinatal dönem, psikometrik özellikler, uyarlama, geçerlik, güvenirlik.

Yazarlar

Ayça Solt Kırca, Didem Kılıç Gül.

Amaç

Gebelik ile İlişkili Anksiyete Ölçeği’nin temel amacı, gebelik sürecine özgü kaygı ve endişeleri genel anksiyeteden ayrıştırarak ölçmektir. Bu araç, gebelik döneminde annenin sağlığını ve fetüsün gelişimini olumsuz etkileyebilecek olan yüksek düzeydeki gebeliğe bağlı anksiyete riskini erken tespit etmek için tasarlanmıştır. Bu sayede, risk altındaki gebelere yönelik zamanında psikolojik destek ve müdahale planları oluşturulması hedeflenmektedir.

Ölçeğin Türkçe uyarlamasının spesifik amacı ise, PrAS’nin Türkiye’deki klinik ve araştırma ortamlarında güvenilir ve geçerli bir şekilde kullanılabilmesini sağlamaktır. Bu adaptasyon çalışması, ana sağlığı ve perinatal psikoloji alanındaki araştırmalara önemli bir katkı sunmaktadır.

Yapı

Gebelik ile İlişkili Anksiyete Ölçeği (PrAS), genellikle gebelik sürecinin farklı yönleriyle ilişkili olan kaygı boyutlarını ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil eder. Bu yapı, annenin doğum eylemi korkusu, fetüsün sağlığına ilişkin endişeler, ebeveynlik rolüne adaptasyon kaygıları ve gebeliğin fiziksel etkilerine dair huzursuzluk gibi alanları kapsar.

Ölçek, toplam 33 maddeden oluşmaktadır. Maddeler, bireyin gebelik deneyimine dair duygusal ve bilişsel tepkilerini değerlendirir. Ölçeğin altında yatan psikolojik yapı, gebelik döneminde ortaya çıkan kendine özgü stres faktörlerine verilen tepkilerin yoğunluğunu ve sıklığını yansıtır.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçe versiyonunun geçerlik çalışması, Kırca ve Gül (2020) tarafından gerçekleştirilmiştir. Geçerlik, bir ölçme aracının gerçekten ölçmek istediği yapıyı ne kadar doğru ölçtüğünü gösteren kritik bir psikometrik özelliktir.

Türkçe uyarlama çalışmasında, yapı geçerliği kapsamında faktör analizi gibi istatistiksel yöntemler kullanılarak ölçeğin orijinal yapıyı koruyup korumadığı incelenmiştir. Çalışmanın detayları, Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi’nde yayınlanan makalede yer almaktadır. Akademik çalışmanın tamamına aşağıdaki bağlantıdan erişilebilir: dergipark.org.tr.

Güvenirlik

Güvenirlik, ölçüm sonuçlarının zamana ve farklı koşullara karşı tutarlılığını ifade eder. Gebelik ile İlişkili Anksiyete Ölçeği’nin Türkçe versiyonunun güvenirlik çalışması, iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) ve muhtemelen test-tekrar test yöntemleri kullanılarak değerlendirilmiştir.

Kırca ve Gül (2020) tarafından yürütülen adaptasyon çalışması, ölçeğin klinik ve araştırma amaçlı kullanımlar için yeterli düzeyde güvenilir olduğunu tespit etmiştir. Detaylı güvenirlik katsayıları için orijinal makalenin incelenmesi gerekmektedir.

Faktör Analizi

Gebelik ile İlişkili Anksiyete Ölçeği’nin faktör yapısı, ölçeğin alt boyutlarını ve bu alt boyutların ölçtüğü spesifik kaygı alanlarını belirlemek amacıyla faktör analizi ile incelenmiştir. Uyarlama çalışmasında, 33 maddelik ölçeğin doğrulayıcı faktör analizi (DFA) veya açıklayıcı faktör analizi (AFA) yoluyla kültürel bağlamda geçerli bir yapı sergileyip sergilemediği araştırılmıştır. Bu analizler, gebelik anksiyetesinin hangi temel bileşenlerden oluştuğunu bilimsel olarak kanıtlar.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Kağıt-kalem veya dijital uygulama formatına uygun 33 maddelik bir öz bildirim ölçeğidir.

Maddeler: 33 madde

Derecelendirme: 4’lü Likert Ölçeği (Örneğin: Hiçbir zaman, Nadiren, Bazen, Çoğu zaman).

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama), İngilizce (Orijinal)

Popülasyon Grubu: Gebe kadınlar.

Yaş Grubu: Yetişkin (Genellikle doğurganlık çağındaki kadınlar).

Popülasyon Detayları: Gebeliğin farklı trimesterlerindeki kadınlar. Çalışmanın popülasyonu, Türk kültürü bağlamında örneklenmiştir.

Test Metodolojisi: Bireylerin gebelikle ilgili kaygılarını ne sıklıkta veya ne şiddette deneyimlediklerini belirten seçenekleri işaretlemesi esasına dayanır.

Anahtar Kelimeler

Gebelik, anksiyete, PrAS, psikolojik değerlendirme, perinatal psikoloji, 33 madde.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Ayça Solt Kırca

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir. (Lütfen sorumlu yazar ile iletişime geçiniz.)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Türkçe Uyarlama): 2020

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik veya klinik amaçlı kullanımı için sorumlu yazar Ayça Solt Kırca ile iletişime geçilmesi önerilmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: gebelik-ile-iliskili-anksiyete-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Kırca, A. S. & Gül, D. K. (2020). Pregnancy-related Anxiety Scale (The PrAS): Validity and Reliability Study of its Turkish Version. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 7(4), 529-537. doi: 10.34087/cbusbed.757864

Gebelik ile İlişkili Anksiyete Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin 33 maddelik içeriği, bu kaynak bilgileri içinde detaylı olarak yer almamaktadır. Maddelerin tam listesi için orijinal makaleye (Kırca & Gül, 2020) başvurulması gerekmektedir.

Ölçek, 4’lü Likert tipinde derecelendirilmiştir ve toplam 33 maddeden oluşmaktadır.