Fizyoterapide Hasta Memnuniyet Ölçeği

Özet

Fizyoterapide Hasta Memnuniyet Ölçeği (FHMÖ), fizyoterapi hizmetleri alan hastaların memnuniyet düzeylerini değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçeğin Türkçeye uyarlama çalışması, özellikle kas-iskelet ağrısı şikayeti olan hastalarda geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılarak tamamlanmıştır. Ölçek, 14 maddeden oluşmakta olup, hasta deneyimini ve tedavi sürecine ilişkin algılarını ölçmeyi hedeflemektedir. Yüksek güvenirlik katsayısı (Cronbach Alpha = 0.922) ile psikometrik açıdan güçlü bir araç olduğu gösterilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Hasta memnuniyeti, fizyoterapi, kas-iskelet ağrısı, psikometri, uyarlama, değerlendirme, memnuniyet ölçeği.

Yazarlar

Arzu ERDEN, Mustafa TOPBAŞ.

Amaç

Fizyoterapide Hasta Memnuniyet Ölçeği’nin temel amacı, fizyoterapi ve rehabilitasyon süreçlerinde sunulan hizmetlerin kalitesini, hastaların öznel değerlendirmeleri üzerinden saptamaktır. Bu değerlendirme, klinik uygulamaların geliştirilmesi ve hizmet sunumunda iyileştirmeler yapılması için kritik geri bildirimler sağlamaktadır.

Ölçeğin Türkçe adaptasyonu, kas-iskelet ağrısı yaşayan hasta popülasyonunda kullanıma uygunluğunu test etmeyi amaçlamıştır. Bu adaptasyon, klinisyenlere ve araştırmacılara Türkiye’deki fizyoterapi ortamında hasta merkezli sonuçları ölçmek için güvenilir ve geçerli bir araç sunmaktadır.

Yapı

Fizyoterapide Hasta Memnuniyet Ölçeği, sağlık hizmetlerinde temel bir kalite göstergesi olan hasta memnuniyeti yapısını ölçmektedir. Bu yapı genellikle terapistin profesyonelliği, iletişim becerileri, tedavi sonuçlarına yönelik algılar ve klinik ortamın genel kalitesi gibi boyutları içermektedir.

Ölçek, hastaların aldıkları fizyoterapi hizmetlerine yönelik bilişsel ve duygusal tepkilerini, 14 madde aracılığıyla kapsamlı bir şekilde değerlendirir. Elde edilen sonuçlar, tedavi sürecinin başarısını sadece klinik sonuçlar açısından değil, aynı zamanda hasta deneyimi açısından da anlamlandırmaya yardımcı olur.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları kapsamında, eş zamanlı geçerlilik (concurrent validity) analizleri gerçekleştirilmiştir. Erden ve Topbaş (2019) tarafından yürütülen çalışmada, eş zamanlı geçerlilik için hesaplanan korelasyon katsayısı 0.730 olarak bulunmuştur. Bu değer, ölçeğin ölçtüğü yapıyı, aynı anda ölçülen diğer ilgili ve kabul görmüş araçlarla yüksek düzeyde ilişkilendirdiğini göstermektedir.

Yüksek korelasyon katsayısı (r=0.730), Fizyoterapide Hasta Memnuniyet Ölçeği’nin Türk popülasyonunda fizyoterapi hizmetlerinden duyulan memnuniyeti doğru ve tutarlı bir şekilde ölçme yeteneğine sahip olduğunu desteklemektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenilirliği, Cronbach Alpha katsayısı kullanılarak değerlendirilmiştir. Yapılan analizlerde Cronbach Alpha katsayısı 0.922 olarak rapor edilmiştir. 0.90’ın üzerindeki bu değer, ölçek maddelerinin birbirleriyle yüksek düzeyde tutarlı olduğunu ve aynı temel yapıyı ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Bu yüksek iç tutarlılık, Fizyoterapide Hasta Memnuniyet Ölçeği’nin Türkçeye uyarlama sonrası dahi klinik ve araştırma ortamlarında güvenle kullanılabilecek düzeyde kararlılığa sahip olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin orijinal yapısının ve Türkçe uyarlamasının faktör yapısına ilişkin detaylı bilgiler bu kaynakta sağlanmamıştır; ancak, bir uyarlama çalışmasının parçası olarak yapı geçerliliğini incelemek amacıyla açımlayıcı veya doğrulayıcı faktör analizinin gerçekleştirilmiş olması muhtemeldir.

Hasta memnuniyetini ölçen ölçekler genellikle, personel kalitesi, iletişim, tedavi etkinliği ve tesis olanakları gibi birden fazla boyutu içeren çok faktörlü bir yapı sergilerler. Bu ölçeğin 14 maddelik yapısının da bu temel memnuniyet boyutlarını temsil eden faktörlere ayrıldığı varsayılmaktadır.

Araç

Test Türü: Uyarlama Ölçeği (Orijinal bir ölçeğin Türkçeye çevirisi ve psikometrik geçerliliğinin test edilmesi).

Format: Kendi kendine raporlama ölçeği.

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama), Orijinal Dil (Belirtilmemiş, ancak İngilizce olduğu varsayılmaktadır).

Popülasyon Grubu: Klinik hastalar.

Yaş Grubu: Yetişkinler.

Popülasyon Detayları: Kas-iskelet ağrısı (Musculoskeletal Pain) nedeniyle fizyoterapi hizmeti alan hastalar.

Test Metodolojisi: 14 maddeden oluşur ve 5’li Likert Ölçeği kullanılarak derecelendirilir.

Anahtar Kelimeler

Tedavi, hasta memnuniyeti, rehabilitasyon, Cronbach Alpha, geçerlilik, Likert Ölçeği, kas-iskelet.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Sağlanmamıştır.

Kurumsal E-posta Adresleri: Arzu ERDEN (Sorumlu Yazar): [email protected]

Yazışma Adresi: Makalede belirtilmiştir (Detaylı adres bilgisi kaynakta yer almamaktadır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması 2019 yılında yayınlanmıştır.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için izin ve ücret bilgileri sorumlu yazar Arzu ERDEN ile iletişime geçilerek öğrenilmelidir.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

The original PDF can be downloaded here: fizyoterapide-hasta-memnuniyet-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Erden, A., & Topbaş, M. (2019). Turkish validity and reliability of the Patient Satisfaction Scale in Physiotherapy for Patients with Musculoskeletal Pain. Journal of Back and Musculoskeletal Rehabilitation, 32(2), 197-203. doi: 10.3233/BMR-181257

Fizyoterapide Hasta Memnuniyet Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Kaynak içerikte ölçek maddelerinin listesi mevcut değildir. Ölçek toplam 14 maddeden oluşmaktadır ve 5’li Likert Ölçeği formatında derecelendirilmektedir.

Derecelendirme Seçenekleri (5’li Likert Ölçeği):

• 1 = Kesinlikle katılmıyorum
• 2 = Katılmıyorum
• 3 = Ne katılıyorum ne katılmıyorum (Kararsızım)
• 4 = Katılıyorum
• 5 = Kesinlikle katılıyorum