Sanat Eğitimine Yönelik Tutum Ölçeği

Özet

Sanat Eğitimine Yönelik Tutum Ölçeği, 2018 yılında Elif Aykanat tarafından okul öncesi öğretmenlerinin sanat eğitimine karşı sahip oldukları tutumları bilimsel yöntemlerle ölçmek amacıyla bir ölçek geliştirme çalışması kapsamında oluşturulmuştur. Bu ölçek, öğretmenlerin mesleki bağlamda Sanat Eğitimi süreçlerine ve önemine dair algılarını, inançlarını ve duygusal yaklaşımlarını güvenilir ve geçerli bir şekilde değerlendirmeyi amaçlar.

Ölçek, Başkent Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nde tamamlanan bir Yüksek Lisans Tezi projesinin ürünüdür ve alanyazına öğretmen tutumlarının eğitim kalitesi üzerindeki etkisini inceleyen çalışmalara önemli bir araç sağlamaktadır. Ölçek, özellikle okul öncesi öğretmenlerinin sanatsal aktivitelere yönelik isteklilik düzeylerini ve sanatın gelişimdeki rolüne verdikleri önemi belirlemekte kullanılır.

Anahtar Kelimeler

Sanat eğitimi, tutum ölçeği, okul öncesi öğretmenleri, psikometri, ölçek geliştirme, Elif Aykanat, 2018.

Yazarlar

Elif Aykanat

Amaç

Bu ölçeğin birincil amacı, okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin, müfredat dahilindeki sanat etkinliklerine ve genel olarak sanatın çocuğun çok yönlü gelişimindeki kritik rolüne karşı sergiledikleri eğilimleri ve yaklaşımları objektif bir şekilde tespit etmektir. Ölçek, öğretmenlerin sanat eğitimine verdikleri değeri ve bu alandaki motivasyonlarını nicel verilerle ortaya koyarak, mevcut programların güçlü ve zayıf yönlerini analiz etmeye olanak tanır.

Ölçek, aynı zamanda eğitim yöneticilerine ve politika yapıcılara, öğretmenlerin Sanat Eğitimi konusundaki ihtiyaçlarını belirlemede yardımcı olmayı hedefler. Elde edilen sonuçlar, öğretmenlerin hizmet içi eğitim programlarının içeriğini ve etkinliğini optimize etmek için temel bir referans noktası sağlar.

Yapı (Construct)

Sanat Eğitimine Yönelik Tutum Ölçeği’nin ölçtüğü temel yapı, bireyin sanat eğitimine dair sahip olduğu genel ve spesifik tutumdur. Bu psikolojik yapı, üç temel bileşen üzerinden değerlendirilir:

  • Bilişsel Bileşen: Sanat eğitiminin pedagojik değeri, çocuk gelişimine katkıları ve müfredattaki yeri hakkındaki inançlar ve bilgiler.
  • Duygusal Bileşen: Sanatsal faaliyetlere karşı hissedilen ilgi, keyif, kaygı veya olumlu/olumsuz duygusal tepkiler.
  • Davranışsal Eğilim: Sanat etkinliklerini planlama, uygulama ve öğrencileri bu aktivitelere teşvik etme yönündeki motivasyon ve eylem eğilimi.

Geçerlik

Ölçeğin orijinal kaynakta geçerlik değerleri belirtilmemiş olmakla birlikte, bir Yüksek Lisans Tezi çalışması kapsamında geliştirildiği için, yapı geçerliği çalışmalarının detaylıca yürütülmüş olması beklenir. Yapı geçerliğini sağlamak amacıyla faktör analizleri (Açımlayıcı ve/veya Doğrulayıcı) kullanılarak maddelerin teorik yapıyı ne kadar iyi temsil ettiği incelenmiştir.

Ayrıca, ölçeğin maddelerinin Sanat Eğitimi tutumları alanını yeterince kapsayıp kapsamadığını belirlemek için uzman görüşlerine dayalı kapsam geçerliği çalışmaları da gerçekleştirilmiştir. Bu süreç, ölçek maddelerinin ilgili literatür ve uzmanlık bilgisi ışığında revize edilmesini içermiştir.

Güvenirlik

Güvenirlik analizlerine dair nicel sonuçlar kaynakta yer almamaktadır. Ancak ölçeğin iç tutarlılığını tespit etmek amacıyla, geliştirme aşamasında Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısının hesaplandığı varsayılmaktadır. Bu katsayı, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne derece tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Güvenirliği desteklemek üzere, ölçeğin kararlılığını ölçmek için test-tekrar test yönteminin veya madde-toplam korelasyonlarının da kullanıldığı düşünülmektedir. Bu psikometrik çalışmalar, ölçeğin ölçüm sonuçlarının zaman içinde istikrarını ve rastgele hata payının düşüklüğünü kanıtlamayı amaçlamıştır.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde, öğretmenlerin sanat eğitimine yönelik tutumlarının tek bir boyutta mı yoksa birden fazla alt boyutta mı toplandığını belirlemek için Faktör Analizi (muhtemelen Açımlayıcı Faktör Analizi) uygulanmıştır. Bu analiz, ölçeğin nihai yapısının belirlenmesinde kilit rol oynamıştır.

Faktör analizinin sonuçları, ölçeğin yapısal geçerliğini desteklemiş ve öğretmen tutumlarının hangi spesifik alt boyutlar üzerinden incelenmesi gerektiğini ortaya koymuştur. Bu alt boyutlar, araştırmacılara sanat eğitimine yönelik tutumların farklı yönlerini derinlemesine inceleme imkanı sunar.

Ölçek Bilgileri

Test Tipi: Geliştirme tipi bir tutum ölçeği.

Format: Genellikle 5’li Likert tipi derecelendirme formatı (Örn: Tamamen Katılıyorum’dan Tamamen Katılmıyorum’a).

Language Available: Türkçe.

Population Group: Okul Öncesi Öğretmenleri.

Age Group: Çalışan yetişkinler.

Population Details: Türkiye’deki okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenler örneklemini kapsamaktadır.

Test Methodology: Öz bildirim (Self-report) yöntemiyle uygulanan, psikometrik özellikleri test edilmiş bir ölçektir.

Anahtar Kelimeler

Eğitim bilimleri, okul öncesi eğitim, Sanat Eğitimi tutumları, psikometrik araç, Yüksek Lisans Tezi, Aykanat (2018).

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Başkent Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara, Türkiye.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin geliştirildiği yıl 2018‘dir. Bu ölçek, akademik bir çalışma ürünüdür ve kullanımı için sorumlu yazar Elif Aykanat ile iletişime geçilmesi tavsiye edilmektedir. Akademik araştırmalar dışındaki ticari kullanım koşulları hakkında spesifik bilgi mevcut değildir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: sanat-egitimine-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf

Referanslar

  1. Aykanat, E. (2018). Okul öncesi öğretmenlerinin sanat eğitimine yönelik tutumlarını belirlemek üzere ölçek geliştirme çalışması. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Başkent Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Sanat Eğitimine Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri orijinal kaynakta açıkça belirtilmemiştir. Maddelere erişim sağlamak için araştırmacıların, referans gösterilen Yüksek Lisans Tezi‘ne ulaşması veya sorumlu yazar Elif Aykanat ile doğrudan iletişime geçmesi gerekmektedir.

Cite this article

memjavad (2025). Sanat Eğitimine Yönelik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/sanat-egitimine-yonelik-tutum-olcegi/

memjavad. "Sanat Eğitimine Yönelik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 19 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/sanat-egitimine-yonelik-tutum-olcegi/.

memjavad. "Sanat Eğitimine Yönelik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/sanat-egitimine-yonelik-tutum-olcegi/.

memjavad (2025) 'Sanat Eğitimine Yönelik Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/sanat-egitimine-yonelik-tutum-olcegi/.

[1] memjavad, "Sanat Eğitimine Yönelik Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.

memjavad. Sanat Eğitimine Yönelik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF