Ev Ödevi Amacı Ölçeği

Özet

Ev Ödevi Amacı Ölçeği, öğrencilerin ev ödevi yapma motivasyonlarının ve bu ödevlere yükledikleri anlamların psikometrik olarak değerlendirilmesi amacıyla Ayten İflazoğlu Saban tarafından Türkçeye uyarlanmış bir ölçektir. Ölçek, öğrencilerin ödev yapma sebeplerini üç temel alt boyutta incelemektedir: Öğrenme Odaklı Sebepler, Yetişkin Odaklı Sebepler ve Eş Odaklı Sebepler. Toplam 15 maddeden oluşan bu uyarlama çalışması, ölçeğin geçerlik ve güvenirlik özelliklerinin yüksek düzeyde olduğunu göstermiştir. Ölçek, eğitim psikolojisi alanında öğrencilerin akademik motivasyonlarını ve ödevlere yönelik tutumlarını anlamak için önemli bir araç sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Ev Ödevi Amacı Ölçeği, psikometrik değerlendirme, öğrenme motivasyonu, ödev tutumu, uyarlama, öğrenme odaklı sebepler, yetişkin odaklı sebepler, eş odaklı sebepler.

Yazarlar

Ayten İflazoğlu Saban

Amaç

Ev Ödevi Amacı Ölçeği’nin temel amacı, öğrencilerin ev ödevlerini tamamlama veya yapma nedenlerini sistematik bir şekilde ölçmektir. Bu ölçek, öğrencilerin ödev yapma eylemini içsel (öğrenmeye dayalı) veya dışsal (sosyal onay veya akran baskısı temelli) motivasyonlarla ilişkilendirme derecelerini belirlemeyi hedefler. Elde edilen veriler, eğitimcilerin ve araştırmacıların, öğrencilerin ödevlere yönelik algılarını ve bu algıların akademik başarı üzerindeki potansiyel etkilerini anlamalarına yardımcı olur.

Yapı

Ölçek, toplam 15 maddeden oluşmakta olup, öğrencilerin ödev yapma amaçlarını inceleyen üç farklı alt boyuta ayrılmıştır:

• Öğrenme Odaklı Sebepler (9 madde): Bu boyut, öğrencilerin ödevi, ders materyallerini anlama, bilgiyi pekiştirme ve akademik gelişim sağlama gibi içsel ve bilişsel amaçlarla yapma eğilimlerini ölçer.
• Yetişkin Odaklı Sebepler (3 madde): Bu boyut, öğrencilerin ödev yapma motivasyonlarının ebeveyn, öğretmen veya diğer yetişkin figürlerin onayını alma, beklentilerini karşılama veya cezadan kaçınma gibi dışsal faktörlere dayalı olduğunu gösterir.
• Eş Odaklı Sebepler (3 madde): Bu boyut, öğrencilerin ödev yapmayı, sınıf arkadaşlarıyla işbirliği yapma, sosyal etkileşimde bulunma veya akran grubunda kabul görme gibi sosyal amaçlarla ilişkilendirme düzeylerini değerlendirir.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini incelemek amacıyla gerçekleştirilen analizlerde, örneklem büyüklüğünün faktör analizi için uygunluğunu gösteren Kaiser-Meyer-Olkin (KMO testi) sonucu .897 olarak bulunmuştur. Bu değer, verilerin faktörleştirme için oldukça uygun olduğunu işaret eder. Ayrıca, verinin çok değişkenli normal dağılıma uygunluğunu test eden Barlett testi sonucu ise anlamlı bulunmuştur (X² (df: 105, N = 443) = 2751.032, p < .0001). Bu sonuçlar, ölçeğin yapısal geçerliğinin güçlü olduğunu desteklemektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirlik katsayıları (Cronbach Alfa) alt ölçekler bazında incelenmiştir. Ev Ödevi Amacı Ölçeği için genel olarak bu katsayılar 0.74 ile 0.87 arasında değişen yüksek bir tutarlılık sergilemiştir. Ayrıca, çalışma kapsamında kullanılan diğer ilgili ölçümlerin güvenirlik değerleri de bildirilmiştir. Ödev Yönetimi Stratejileri için iç tutarlılık katsayıları .70 ile 0.83 arasında, Ev Ödevi Tutum Ölçeği için ise 0.70 ile 0.92 arasında bulunmuştur. Bu değerler, ölçeğin ve ilgili alt bileşenlerinin güvenilir ve tutarlı ölçümler sunduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Ev Ödevi Amacı Ölçeği’nin yapısal özelliklerini belirlemek üzere yapılan faktör analizi sonuçlarına göre, ölçek maddelerinin beklenen şekilde 3 faktör altında toplandığı görülmüştür. Bu üç faktörlü yapı, toplam varyansın %59.63’ünü açıklamaktadır. Varyansın bu yüksek oranı, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı temel psikolojik yapıyı başarılı bir şekilde temsil ettiğini kanıtlamaktadır. Bu sonuçlar, ölçeğin orijinal yapısının Türkçe uyarlamasında korunduğunu doğrulamaktadır.

Enstrüman

Test Türü: Uyarlama

Format: Kendini Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Mevcut Dil: Türkçe (Orijinal dilinin İngilizce olduğu varsayılmaktadır)

Popülasyon Grubu: Öğrenciler (Genellikle ortaokul ve lise öğrencileri)

Yaş Grubu: Ergenlik dönemi (Yaklaşık 10-18 yaş)

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışması (N=443) öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: 4’lü Likert tipi derecelendirme kullanılmıştır (1=Hiç Katılmıyorum, 4=Tamamen Katılıyorum).

Anahtar Kelimeler

Ev ödevi, ödev amaçları, motivasyon, güvenirlik, geçerlik, psikometri, eğitim psikolojisi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değil.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi (Çukurova University Faculty of Education) (Kurum bilgisi referanslardan çıkarılmıştır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2013 (Uyarlama çalışmasının yayın yılı).

İzinler ve Ücret: Özgün makaleye erişim için yayıncı politikaları geçerlidir. Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.

Referanslar

Saban, A. İ. (2013). A study of the validity and reliability study of the Homework Purpose Scale: A psychometric evaluation. Measurement, 46(10), 4306-4312. DOI: 10.1016/j.measurement.2013.08.027

Makalenin tam metnine aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: sciencedirect.com

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: the-homework-purpose-scale-toad.pdf

Ev Ödevi Amacı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

15 madde, 3 alt boyut

Öğrenme Odaklı Sebepler (9 m): Ödev yapmak derste neler olduğunu anlamaya yardımcı olur.

Yetişkin Odaklı Sebepler (3 m): Ödev yapmak ailenin onayını almanı sağlar.

Eş Odaklı Sebepler (3 m): Ödev yapmak sınıf arkadaşlarıyla çalışma fırsatı verir.