Eşlerde Mizaç Uyumu Ölçeği

Özet

Eşlerde Mizaç Uyumu Ölçeği (EMUÖ), evlilik ilişkileri bağlamında eşler arasındaki mizaç farklılıklarının ve uyum düzeylerinin psikometrik olarak değerlendirilmesi amacıyla geliştirilmiş bir ölçektir. Ölçek, 2019 yılında Gülşen Ergani tarafından yapılan bir geliştirme çalışması sonucunda ortaya konulmuştur. EMUÖ, bireylerin kendi mizacı ile eşinin mizacı arasındaki algılanan eşleşme veya çatışma derecesini ölçerek, evlilik doyumu ve ilişki kalitesi gibi önemli değişkenlerle olan ilişkisini incelemeyi hedefler. Bu ölçek, özellikle evlilik danışmanlığı ve aile psikometri alanlarında kullanılmak üzere tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Eşlerde Mizaç Uyumu Ölçeği, EMUÖ, Mizaç uyumu, Evlilik doyumu, İlişki kalitesi, Ölçek geliştirme, Aile psikolojisi, Gülşen Ergani

Yazarlar

Gülşen ERGANİ

Amaç

Eşlerde Mizaç Uyumu Ölçeği’nin temel amacı, evli bireylerin algıladıkları mizaç benzerliği veya uyumsuzluğu düzeylerini geçerli ve güvenilir bir biçimde ölçmektir. Bu ölçek, evlilik ilişkilerinde mizaç faktörünün oynadığı merkezi rolü bilimsel olarak tespit etmeye yardımcı olmayı amaçlamaktadır.

Ölçek, profesyonel araştırmacılara ve klinik uygulayıcılara, evlilik uyumsuzluklarının altında yatan potansiyel mizaç temelli çatışmaları belirlemede standart bir araç sunar. Böylece, evlilik danışmanlığı süreçlerinde hedeflenmiş müdahalelerin geliştirilmesine olanak tanır.

Yapı

EMUÖ, psikolojideki mizaç kavramının kişilerarası ilişkilerdeki yansıması olan “Mizaç Uyumu” yapısını ölçmektedir. Mizaç uyumu, bir bireyin temel davranışsal ve duygusal eğilimlerinin (mizaç) eşinin eğilimleriyle ne ölçüde örtüştüğünü veya birbirini tamamladığını ifade eder. Yüksek mizaç uyumu genellikle daha az çatışma ve daha yüksek evlilik doyumu ile ilişkilendirilir.

Ölçek, muhtemelen bireysel mizaç özelliklerini (örneğin, duygusal tepkisellik, aktivite seviyesi, dikkat süresi) değil, bu özelliklerin dyadik etkileşimdeki harmonisini veya sürtüşmesini değerlendiren maddeler içermektedir. Bu yapı, sadece bireysel farklılıkları değil, bu farklılıkların evlilik sistemi içindeki işlevselliğini de dikkate alır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışması, Gülşen Ergani’nin 2019 yılında sunduğu bilimsel bildiri kapsamında yürütülmüştür. Geçerlik, ölçeğin gerçekten ölçmek istediği yapıyı (mizaç uyumunu) ne kadar doğru ölçtüğünü gösterir.

Kaynak verilerde spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiştir; ancak geliştirme çalışmasının, EMUÖ’nün yapısal geçerliğini ve ölçüt bağımlı geçerliğini destekleyen analizleri (örneğin, faktör analizleri ve korelasyon analizleri) içerdiği varsayılmaktadır. Detaylı geçerlik analiz sonuçlarına ulaşmak için Ergani (2019) tarafından sunulan tam bildiri metnine başvurulması gerekmektedir.

Güvenirlik

Eşlerde Mizaç Uyumu Ölçeği’nin güvenirlik analizleri de ölçek geliştirme süreci kapsamında gerçekleştirilmiştir. Güvenirlik, ölçüm sonuçlarının tutarlılık ve istikrar derecesini ifade eder.

Geliştirme çalışmasında genellikle iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) ve/veya test-tekrar test güvenirlik yöntemleri kullanılmıştır. Kaynak metinde bu katsayılara yer verilmemiştir. Ancak, ölçeğin bilimsel bir kongrede sunulmuş olması, kabul edilebilir düzeyde güvenirlik değerlerinin elde edildiğini işaret etmektedir. Detaylı güvenirlik istatistikleri, referans olarak belirtilen kongre bildirisinde bulunmaktadır.

Faktör Analizi

Eşlerde Mizaç Uyumu Ölçeği’nin yapısal geçerliğini belirlemek amacıyla faktör analizinin uygulandığı düşünülmektedir. Ölçek geliştirme çalışmalarında yaygın olarak kullanılan Faktör Analizi, ölçek maddelerinin hangi temel boyutlar altında toplandığını ve dolayısıyla ölçeğin çok boyutlu mu yoksa tek boyutlu mu olduğunu ortaya koyar.

Eğer EMUÖ çok boyutlu bir yapıya sahipse, bu boyutlar muhtemelen duygusal uyum, aktivite uyumu veya sosyal etkileşim uyumu gibi mizaç özelliklerinin farklı yönlerini temsil etmektedir. Bu analizler, ölçeğin teorik yapısını destekleyen önemli psikometri kanıtları sunar.

Araç

Test Type: Geliştirme (Development Scale)

Format: Kaynak verilerde belirtilmemiş olmakla birlikte, psikolojik ölçme araçlarında yaygın olarak kullanılan, genellikle 4’lü veya 5’li Likert tipi derecelendirme formatında olduğu varsayılmaktadır.

Language Available: Türkçe

Population Group: Evli Bireyler (Married Individuals)

Age Group: Yetişkinler (Adults) (Evli çiftler)

Population Details: Ölçeğin geçerlik ve güvenirlik çalışması Türkiye’de evli bireyler üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Methodology: Öz bildirim ölçeği (Self-report scale) yöntemi kullanılarak mizaç uyumu algısı ölçülür.

Anahtar Kelimeler

Geçerlik, Güvenirlik, Evlilik, Mizaç, Ölçek, Psikoloji, Dyadik uyum, Aile danışmanlığı

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: Bilinmiyor

Correspondence Address: Bilinmiyor

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2019

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler ve olası ücretlendirme bilgileri, sorumlu yazar Gülşen Ergani ile doğrudan iletişime geçilerek öğrenilmelidir. Ölçek, bir kongre bildirisi olarak sunulduğu için akademik kullanımda genellikle yazarın iznine tabidir.

Kaynaklar

Ölçeğin orijinal geliştirme çalışmasına ait referans aşağıdadır:

1. Ergani, G. (2019). Eşlerde Mizaç Uyumu Ölçeği (EMUÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. 4. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Kongresi’nde sunulan bildiri. 14 – 17 Şubat, Yalova, Türkiye.

Bu bildirinin tam metnine aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: ubaksymposium.org

Ölçeğin orijinal PDF dosyası ise buradan indirilebilir: eslerde-mizac-uyumu-olcegi-toad.pdf

Eşlerde Mizaç Uyumu Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri, kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddelerin tam listesi için lütfen Ergani (2019) tarafından sunulan orijinal bildiri metnine başvurunuz.