Eski Türk Eserlerine İlişkin Tutum Ölçeği

Özet

Eski Türk Eserlerine İlişkin Tutum Ölçeği (ETEİTÖ), Bay, Mert, Alyılmaz ve Albayrak (2012) tarafından geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, bireylerin Eski Türk Eserleri (ETE) hakkındaki genel tutum düzeylerini, bilişsel ve duyuşsal eğilimlerini belirlemek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, yüksek düzeyde iç tutarlılık sergilemekte olup, güvenirlik katsayısı 0,93 olarak hesaplanmıştır. 17 maddeden oluşan bu araç, 5’li Likert derecelendirme formatını kullanmaktadır. Ölçeğin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları, farklı bağlamlarda ETE’ye yönelik tutumları belirlemek için güvenilir bir araç olarak kullanılabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Tutum, Tutum Ölçeği, Geliştirme, Eski Türk Eserleri, Kültürel Miras, Güvenirlik, Cronbach Alpha.

Yazarlar

Erdal BAY, Osman MERT, Selami ALYILMAZ, Fatih ALBAYRAK

[quads id=5]

Amaç

Bu ölçme aracının temel amacı, bireylerin Eski Türk Eserleri (ETE) ile ilgili sahip oldukları genel tutumları ve bu eserlere yönelik ilgilerini, değerlendirmelerini ve faaliyetlere katılımlarını ölçmek üzere geçerli ve güvenilir bir psikometrik araç geliştirmektir. Ölçek, özellikle eğitim ve sosyal bilimler alanında, kültürel mirasa yönelik farkındalık düzeyini tespit etme ihtiyacına cevap vermektedir.

Geliştirme süreci, mevcut literatürdeki eksikliği gidermeyi hedeflemiş ve bu alandaki tutumları standart bir yöntemle nicel olarak belirlemeyi amaçlamıştır. Elde edilen veriler, ilgili kurum ve kuruluşların kültürel koruma ve tanıtım faaliyetlerini yönlendirmesine yardımcı olabilir.

Yapı

Eski Türk Eserlerine İlişkin Tutum Ölçeği, tek boyutlu bir yapıyı ölçmek üzere tasarlanmıştır. Bu yapı, genel olarak bireyin “Eski Türk Eserlerine İlişkin Tutumu” olarak tanımlanmaktadır. Ölçek maddeleri, bireyin ETE hakkındaki faaliyetleri ne kadar önemli bulduğu, bu eserlere ne kadar değer verdiği ve onlara yönelik olumlu ya da olumsuz duygusal eğilimlerini kapsamaktadır.

Ölçeğin 17 maddesi, tutumun farklı yönlerini (bilişsel değerlendirme, duygusal tepki ve davranışsal eğilim) temsil edecek şekilde yapılandırılmıştır. Yapılan analizler, ölçeğin bu tek boyutlu yapıyı ölçmekte yeterli olduğunu ortaya koymuştur.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme çalışması kapsamında, aracın ölçmek istediği yapıyı ne ölçüde doğru ölçtüğünü belirlemek amacıyla geçerlik çalışmaları yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, geliştirilen bu ölçme aracının farklı bağlamlarda Eski Türk Eserleri (ETE)’ne ilişkin tutumların belirlenmesi için geçerli bir ölçme aracı olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.

Geçerlik çalışmaları, aynı zamanda ölçme aracındaki maddelerin ve örneklemin Faktör Analizi için uygun ve yeterli olduğunu göstermiştir. Bu bulgular, ölçeğin yapısal geçerliğinin desteklendiğini ifade etmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık düzeyini belirlemek amacıyla kapsamlı güvenirlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Bu analizlerin temelinde, ölçme aracının güvenirlik düzeyini belirlemek için yaygın olarak kullanılan Cronbach Alpha katsayısı hesaplanmıştır.

Yapılan hesaplamalar sonucunda, ölçeğin genel güvenirlik katsayısı oldukça yüksek bulunmuş ve 0,93 olarak tespit edilmiştir. Bu değer, ölçeğin maddelerinin yüksek düzeyde birbiriyle tutarlı olduğunu ve güvenilir bir ölçüm sağladığını göstermektedir. Ayrıca, ölçme aracında belirlenen faktörler (boyutlar) arasındaki ilişkiye yönelik olarak da Pearson Momentler Korelasyon katsayısı hesaplanmıştır.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal boyutlarını ortaya çıkarmak ve iç tutarlılığını desteklemek amacıyla elde edilen verilere Faktör Analizi tekniği uygulanmıştır. Bu analiz, ölçek maddelerinin hangi psikolojik yapıyı ölçtüğünü belirlemek için kritik öneme sahiptir.

Analiz bulguları, ölçme aracındaki maddelerin ve kullanılan örneklemin faktör analizi için uygun ve yeterli olduğunu doğrulamıştır. Bu durum, ölçeğin tek boyutlu yapısının istatistiksel olarak güçlü bir şekilde desteklendiğini göstermektedir.

Araç

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: 17 maddeden oluşmaktadır. Cevaplar 5’li Likert tipi derecelendirme ile verilmektedir.

Language Available: Türkçe

Population Group: Akademik çalışma, öğrenci veya genel popülasyon (çalışmanın bağlamına göre değişir).

Age Group: Belirtilmemiş (Genellikle üniversite öğrencileri veya yetişkinler).

Population Details: Geliştirme çalışmasının yapıldığı örneklem, ölçeğin geçerlik ve güvenirlik sonuçlarını destekleyecek nitelikte bulunmuştur.

Test Methodology: Nicel araştırma yöntemleri kullanılarak geliştirilmiş bir tutum ölçeğidir. Derecelendirme sistemi şu şekildedir: 1= hiç katılmıyorum – 5= tamamen katılıyorum.

Anahtar Kelimeler

Güvenirlik Katsayısı, Psikometri, Kültürel Tutumlar, Likert Ölçeği, Korelasyon, Erdal Bay.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Sorumlu yazar Erdal BAY.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2012 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanım izinleri ve telif hakları, sorumlu yazar Erdal BAY’a aittir. Ölçeği akademik veya ticari amaçlarla kullanmak isteyen araştırmacıların yazar ile iletişime geçmeleri tavsiye edilir. İletişim e-posta adresi: [email protected].

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: eski-turk-eserlerine-iliskin-tutum-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Bay, E., Mert, O., Alyılmaz, S. ve Albayrak, F. (2012). Eski Türk Eserlerine İlişkin Tutum Ölçeği geliştirilmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 1/2, 70-82.

[quads id=5]

Eski Türk Eserlerine İlişkin Tutum Ölçeği Maddeleri

Ölçek 17 maddeden oluşmaktadır. Örnek bir madde aşağıdadır:

• Eski Türk Eserlerine İlişkin Tutum (17m): ETE hakkındaki faaliyetleri önemli buluyorum.