Eş Seçme Stratejileri Envanteri

Özet

Eş Seçme Stratejileri Envanteri (ESSE), Altuntaş ve Atli (2015) tarafından, bireylerin potansiyel eş seçiminde kullandıkları farklı stratejileri ve öncelikleri ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Bu envanter, modern ve geleneksel evlilik beklentileri, fiziksel çekicilik, sosyo-ekonomik durum ve Eş Seçme Stratejileri gibi çeşitli boyutlardaki tercihlerin derinlemesine analiz edilmesini sağlamaktadır. Ölçek, özellikle evlilik çağına gelmiş veya ciddi ilişkilerde bulunan bireylerin tercih yapılarını anlamlandırmada önemli bir rol oynamaktadır. Envanterin geliştirme çalışması, Türkiye bağlamında kültürel etkileşimleri de dikkate alarak gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Eş Seçme Stratejileri, Evlilik, İlişki Tercihleri, Psikometri, Geliştirme Çalışması, Partner Seçimi, Evlilik Beklentileri.

Yazarlar

S. Altuntaş, Abdullah Atli.

Amaç

Envanterin temel amacı, bireylerin eş seçim süreçlerinde hangi niteliklere ve stratejilere öncelik verdiklerini sistematik olarak belirlemektir. Geliştirme çalışması, bu stratejilerin çok boyutlu yapısını ortaya koymayı ve bu boyutların demografik değişkenler ile ilişkilerini incelemeyi hedeflemiştir. Bu tür bir araç, hem akademik araştırmalara hem de evlilik danışmanlığı alanında çalışan profesyonellere değerli veriler sunmaktadır.

ESSE, bireysel farklılıkların eş seçimi üzerindeki etkisini ölçerek, Eş Seçme Stratejileri teorilerine ampirik destek sağlamaktadır. Bu araç sayesinde, evlilik beklentileri ve bu beklentilerin kültürel normlar içindeki yeri daha net anlaşılabilmektedir.

Yapı (Konstrukt)

Eş Seçme Stratejileri Envanteri, bireylerin eş adaylarında aradıkları fiziksel, duygusal, sosyo-ekonomik ve ideolojik özellikler gibi geniş bir yelpazedeki tercihleri kapsayan çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Ölçeğin geliştirilmesi sırasında yapılan faktör analizleri (detayları makalede mevcuttur), eş seçim tercihlerinin tek bir faktör yerine, çeşitli alt boyutlardan oluştuğunu göstermektedir.

Ölçek maddeleri, fiziksel çekicilik, aşk ve bağlılık, cinsel uyum ve siyasi/ideolojik uyum gibi kritik alanlardaki beklentileri sorgulamaktadır. Bu yapı, evlilik başarısı ve ilişki tatmini üzerindeki potansiyel etkileri açısından incelenen temel psikometrik konstrüktleri temsil eder.

Geçerlik

Eş Seçme Stratejileri Envanteri’nin geçerlik çalışmaları, Altuntaş ve Atli (2015) tarafından yayımlanan geliştirme makalesinde detaylı olarak sunulmuştur. Geliştirme çalışması, genellikle yapı geçerliği (açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri) ve ölçüt bağıntılı geçerlik analizlerini içermektedir. Yazarlar, envanterin ölçtüğü yapının teorik beklentilerle uyumlu olduğunu kanıtlamak için gerekli istatistiksel prosedürleri uygulamıştır.

Yapısal Geçerlik analizleri, ölçek maddelerinin belirlenen faktörlere uygun şekilde yüklendiğini göstererek, ESSE’nin teorik olarak tutarlı ve geçerli bir araç olduğunu desteklemektedir. Makalede, ölçeğin kavramsal çerçeveye uygunluğu detaylı olarak tartışılmıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık katsayılarının (genellikle Cronbach Alfa) hesaplanması yoluyla gerçekleştirilmiştir. Geliştirme sürecinde, envanterin farklı alt boyutları için kabul edilebilir düzeyde yüksek iç tutarlılık değerleri elde edilmiştir. Yüksek Güvenirlik katsayısı, envanterin eş seçimi tercihlerini tutarlı ve sistematik hatadan arınmış bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Güvenirlik çalışmalarının yanı sıra, test-tekrar test güvenilirliği gibi zamana bağlı istikrar ölçümlerinin de makalede incelenmiş olması muhtemeldir. Bu çalışmalar, envanterin Eş Seçme Stratejileri konusundaki bireysel farklılıkları stabil bir şekilde ölçme yeteneğini pekiştirmektedir.

Faktör Analizi

Eş Seçme Stratejileri Envanteri’nin çok boyutlu yapısını ortaya çıkarmak amacıyla hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) teknikleri kullanılmıştır. AFA, maddelerin altında yatan temel boyutları belirlerken, DFA bu boyut yapısının teorik modele uygunluğunu ve istatistiksel geçerliliğini test etmiştir.

Bu analizler sonucunda belirlenen faktörler, bireylerin eş seçiminde önceliklendirdikleri çeşitli alanları temsil etmektedir. Bu faktörler, fiziksel ve cinsel beklentiler, duygusal ve romantik beklentiler, sosyal ve siyasi uyum gibi ana temalar etrafında toplanmıştır. Faktör yapısı, eş seçimi davranışının karmaşık ve çok katmanlı olduğunu doğrulamaktadır.

Enstrüman

Test Tipi: Geliştirme (Özgün Psikolojik Ölçek)

Format: Bireylerin eş seçiminde kendileri için ne kadar önemli olduğunu belirttikleri bir özbildirim envanteri.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Yetişkinler, özellikle evlenme veya ciddi ilişki kurma aşamasında olan bireyler.

Yaş Grubu: Genellikle 18 yaş ve üzeri yetişkin popülasyon.

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki üniversite öğrencileri ve/veya genel yetişkin popülasyonu üzerinde standardize edilmiştir.

Test Metodolojisi: 9 dereceli Likert Ölçeği kullanılarak yanıtlanır (1 = Hiç katılmıyorum, 9 = Tamamen katılıyorum). Yüksek puanlar, ilgili eş seçimi stratejisinin birey için yüksek düzeyde öneme sahip olduğunu gösterir.

Anahtar Kelimeler

Evlilik Tercihleri, Partner Seçimi, İlişki Psikolojisi, Geçerlik, Güvenirlik, Likert Ölçeği, İlişki Stratejileri.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlılık E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar Abdullah Atli)

Yazışma Adresi: Altuntaş ve Atli (2015) makalesinde belirtilen kurum adresleri (Muhtemelen İnönü Üniversitesi ve/veya Mustafa Kemal Üniversitesi).

İzinler & Ücret ve Test Yılı

Eş Seçme Stratejileri Envanteri (ESSE), Altuntaş ve Atli tarafından 2015 yılında geliştirilmiştir. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için sorumlu yazar Abdullah Atli ile iletişime geçilmesi önerilir. Ticari kullanım veya geniş ölçekli uygulamalar için yazarlardan resmi izin alınması gerekebilir.

Orijinal makale, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi aracılığıyla yayımlanmıştır ve makaleye ait bağlantı burada mevcuttur. Orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: es-secme-stratejileri-envanteri-toad.pdf

Referanslar

• Altuntaş, S., Atli, A. (2015). Eş Seçme Stratejileri Envanteri geliştirilmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(32), 123-135.

Eş Seçme Stratejileri Envanteri Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemiştir.

• Evleneceğim kişinin güzel/yakışıklı olması benim için önemlidir.

• Evleneceğim kişinin aşka inanması benim için önemlidir.

• Evleneceğim kişinin cinsel yönden çekici olması benim için önemlidir.

• Evleneceğim kişiyle aynı siyasi görüşten olmak benim için önemlidir.