Epistemolojik İnanç Ölçeği – Tıp Eğitimi Alanı Formu

Özet

Bu ölçek, bireylerin bilgiye ve öğrenmeye dair inançlarını ölçmek amacıyla epistemolojik inanç boyutlarını incelemektedir. Özellikle tıp eğitimi alanına yönelik olarak uyarlanmıştır. Şeyda Ferah Arslan ve Özlem Sarıkaya tarafından 2019 yılında yapılan geçerlik ve güvenirlik çalışması sonucunda, toplam 24 maddeden oluşan ve dört faktörlü bir yapıya sahip olduğu tespit edilmiştir. Ölçek, tıp öğrencilerinin bilgi edinme süreçlerine dair temel varsayımlarını değerlendirmek için önemli bir araçtır ve öğrenme yaklaşımlarının anlaşılmasına katkı sağlar.

Anahtar Kelimeler

Epistemolojik İnanç, Tıp Eğitimi, Geçerlik ve Güvenirlik, Faktör Analizi, Bilginin Kaynağı, Öğrenme Yeteneği, Likert Ölçeği.

Yazarlar

Şeyda Ferah ARSLAN, Özlem Sarıkaya

Amaç

Ölçeğin temel amacı, tıp eğitimi alanındaki öğrencilerin bilgiye dair inançlarını (epistemolojik inançlarını) güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu inançlar, öğrencilerin öğrenme stratejilerini, motivasyonlarını ve akademik başarılarını doğrudan etkilediği için eğitimsel araştırmalar açısından kritik öneme sahiptir.

Uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin yapısının tıp bilimlerinin kendine has bilgi doğası ve öğrenme ortamı için uygunluğunu test etmeyi hedeflemiştir. Bu sayede, tıp fakültesi müfredatının ve pedagojik yaklaşımlarının epistemolojik inançlar üzerindeki etkileri incelenebilir.

Yapı

Ölçek, bireylerin bilginin doğası, bilme süreci ve öğrenmenin dinamikleri hakkındaki kişisel teorileri olan epistemolojik inanç yapısını ölçmektedir. Bu yapı, öğrencilerin karmaşık tıbbi bilgiyi nasıl algıladıklarını ve işlediklerini anlamak için merkezi bir kavramdır. Yapılan geçerlik çalışması sonucunda, ölçeğin tıp eğitimi alanına özel olarak dört ana alt boyutta yapılandığı saptanmıştır:

• Bilginin kaynağı: Bilginin dışarıdan mı (otoriteden) yoksa kişisel çıkarım yoluyla mı elde edildiğine dair inançlar.
• Öğrenme yeteneği: Öğrenme kapasitesinin doğuştan sabit mi yoksa çabayla geliştirilebilir mi olduğuna dair inançlar.
• Öğrenme çabası: Başarılı öğrenmenin temelinde harcanan zaman ve gayretin rolüne dair inançlar.
• Bilginin tek ve kesinliği: Bilginin mutlak, değişmez ve kesin olup olmadığına dair inançlar.

Geçerlik

Ölçeğin yapısal geçerlik çalışmaları, faktör yapısının tıp eğitimi bağlamına uygunluğunu göstermiştir. Başlangıçtaki maddeler üzerinde yapılan analizler sonucunda toplam 14 madde ölçekten çıkarılarak, 24 maddelik nihai forma ulaşılmıştır. Bu eleme süreci, ölçeğin yapısal saflığını artırmıştır.

Yapılan istatistiksel analizlerde, ölçeğin madde toplam puan korelasyon değerleri 0.314 ile 0.586 aralığında saptanmıştır; bu, maddelerin ölçülen genel yapıyı yeterli düzeyde temsil ettiğini göstermektedir. Ayrıca, faktör yüklerinin 0.470 ile 0.743 aralığında olduğu belirlenmiştir, bu da maddelerin ait oldukları faktörleri güçlü bir şekilde temsil ettiğini işaret etmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirlik analizleri, ölçeğin genel olarak yüksek düzeyde tutarlılık sergilediğini ortaya koymuştur. Tüm ölçek için hesaplanan genel Cronbach Alpha değeri 0.84 olarak bulunmuştur, bu değer ölçeğin psikometrik açıdan güvenilir olduğunu göstermektedir.

Dört alt boyut için ayrı ayrı yapılan iç tutarlılık analizleri ise şöyledir:

• Bilginin kaynağı alt boyutu için Cronbach Alpha: 0.79
• Öğrenme yeteneği alt boyutu için Cronbach Alpha: 0.85
• Öğrenme çabası alt boyutu için Cronbach Alpha: 0.77
• Bilginin tek ve kesinliği alt boyutu için Cronbach Alpha: 0.65

Görüldüğü gibi, alt boyutların büyük çoğunluğu yüksek iç tutarlılık sergilemektedir. “Bilginin tek ve kesinliği” alt boyutunun alpha değeri (0.65) diğerlerine göre daha düşük olsa da, bu değer kabul edilebilir alt sınır olarak değerlendirilebilir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal bütünlüğünü belirlemek amacıyla gerçekleştirilen faktör analizi sonucunda, ölçeğin dört faktörlü yapısı doğrulanmıştır. Bu yapı, tıp öğrencilerinin epistemolojik inançlarının dört farklı boyutunu ayrıştırmaktadır. Analizler, bu dört faktörün ölçeğin varyansının önemli bir kısmını açıkladığını göstermiştir.

Faktör yapısı ve nihai madde dağılımı aşağıdaki gibidir:

• Bilginin kaynağı: 6 madde
• Öğrenme yeteneği: 8 madde
• Öğrenme çabası: 8 madde
• Bilginin tek ve kesinliği: 2 madde

Toplamda 24 maddeden oluşan nihai ölçek, tıp alanındaki karmaşık ve sürekli değişen bilgi yapısını algılama biçimlerini başarıyla ölçmektedir.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Kağıt/Kalem veya Dijital Uygulama

Language Available: Türkçe

Population Group: Tıp Fakültesi Öğrencileri

Age Group: Üniversite Düzeyi (Genç Yetişkin)

Population Details: Ölçek, Türkiye’deki tıp fakültelerinde öğrenim gören öğrencilerin epistemolojik inançlarını ölçmek amacıyla standardize edilmiştir.

Test Methodology: Ölçek, 5’li Likert Ölçeği kullanılarak yanıtlanmaktadır. Derecelendirme, 1 (Kesinlikle katılmıyorum) ile 5 (Tamamen Katılıyorum) arasında değişen seçeneklerden oluşur.

Anahtar Kelimeler

Epistemoloji, Öğrenme, Tıp Öğrencisi, Faktör Yükü, Cronbach Alpha, İç Tutarlılık, Madde Analizi.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar: Şeyda Ferah ARSLAN)

Correspondence Address: Yazarların kurumsal iletişim bilgileri için ilgili akademik makaleye başvurulması önerilir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin tıp eğitimi alanına uyarlanmış formu, 2019 yılında yayımlanan akademik çalışma ile kullanıma sunulmuştur. Ölçeğin kullanımı ve izinleri konusunda sorumlu yazar Şeyda Ferah ARSLAN ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

İletişim e-posta adresi: [email protected]

Makalenin tam metnine Dergipark üzerinden erişim sağlanabilir: dergipark.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi burada indirilebilir: epistemolojik-inanc-olcegi-tip-egitimi-alani-formu-toad.pdf

Kaynaklar

Arslan, Ş. F. ve Sarıkaya, Ö. (2019). Epistemolojik İnanç Ölçeğinin tıp eğitimi alanı için geçerlik ve güvenirlik çalışması. Tıp Eğitimi Dünyası, 18(54), 10-20.

Epistemolojik İnanç Ölçeği – Tıp Eğitimi Alanı Formu Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

• Bilginin kaynağı (6m)
• Öğrenme yeteneği (8m)
• Öğrenme çabası (8m)
• Bilginin tek ve kesinliği (2m)