Enstrüman Öğrenimindeki Başarı Yönelimleri Ölçeği

Öz

Enstrüman Öğrenimindeki Başarı Yönelimleri Ölçeği (EÖBYÖ), bireylerin bir müzik enstrümanı öğrenimi sürecinde benimsedikleri başarı hedefleri yönelimlerini ölçmek amacıyla uyarlama çalışması olarak geliştirilmiştir. Ölçeğin temel amacı, öğrencilerin enstrüman çalışırken sergiledikleri motivasyonel eğilimleri, özellikle ustalık, performansa yaklaşma ve performanstan kaçınma gibi başarı hedefi teorisi boyutları çerçevesinde değerlendirmektir. Ölçeğin psikometrik özelliklerinin incelenmesi, 2018 yılında gerçekleştirilen bir kongre bildirisi ile sunulmuş olup, özellikle yapısal geçerliğin belirlenmesi için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. Bu araç, müzik eğitimi psikolojisi alanında başarı motivasyonunu anlamak için önemli bir katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Enstrüman Öğrenimi, Başarı Hedefi Yönelimleri, Müzik Eğitimi, Motivasyon, Psikometrik Özellikler, Uyarlama, Doğrulayıcı Faktör Analizi

Yazarlar

Mehtap Aydıner Uygun

Amaç

Ölçeğin temel amacı, müzik eğitimi alan öğrencilerde enstrüman öğrenme sürecine yönelik başarı hedefi yönelimlerini belirlemektir. Bu yönelimler, öğrencilerin öğrenmeye nasıl yaklaştıklarını, başarıyı nasıl tanımladıklarını ve başarısızlık durumlarına nasıl tepki verdiklerini anlamada kritik rol oynar.

Ölçek, akademik ve performansa dayalı bağlamlarda motivasyonel yapıların incelenmesine olanak tanır. Elde edilen veriler, müzik öğretmenlerinin öğrencilerin öğrenme stratejilerini ve motivasyonlarını destekleyici pedagojik yaklaşımlar geliştirmelerine yardımcı olabilir. Çalışma, öğrencilerin neden bazı hedeflere (örneğin, ustalık kazanmaya) diğer hedeflere (örneğin, başkalarından daha iyi görünmeye) göre daha fazla odaklandıklarını ölçmeyi hedefler.

Yapı

Enstrüman Öğrenimindeki Başarı Yönelimleri Ölçeği, psikolojideki Başarı Hedefi Teorisi (Achievement Goal Theory) üzerine kurulmuştur. Bu teoriye göre, bireylerin öğrenme ve performans bağlamlarında benimsedikleri üç temel yönelim bulunmaktadır:

• Ustalık Yönelimi (Mastery/Task Orientation): Bireyin kendi becerilerini geliştirmeye, yeni şeyler öğrenmeye ve görevde ustalaşmaya odaklanması.
• Performansa Yaklaşma Yönelimi (Performance-Approach Orientation): Bireyin yeteneğini başkalarına kanıtlamaya ve akranlarından daha iyi performans sergilemeye odaklanması.
• Performanstan Kaçınma Yönelimi (Performance-Avoidance Orientation): Bireyin yetersiz görünmekten veya olumsuz değerlendirmeler almaktan kaçınmaya odaklanması.

EÖBYÖ, bu çok boyutlu yapıyı enstrüman öğrenimi bağlamında ölçerek, öğrencilerin müzikal gelişimleri üzerindeki motivasyonel etkileşimleri araştırmacılar için erişilebilir kılmaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, orijinal kaynağın Türkçe kültüre ve müzik eğitimi bağlamına uygunluğunu test etmeye odaklanmıştır. Sorumlu yazar Mehtap Aydıner Uygun tarafından sunulan bildiride, ölçeğin yapı geçerliğini incelemek üzere Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA, ölçek maddelerinin Başarı Hedefi Teorisi’nin öngördüğü faktör yapısıyla ne ölçüde uyum sağladığını değerlendirmiştir.

Her ne kadar kaynak içerikte spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, uyarlama çalışmalarında yapı geçerliğinin sağlanması, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı psikolojik yapıyı başarılı bir şekilde ölçtüğünü göstermenin temel adımıdır. Bu çalışma, ölçeğin Türkçe konuşan popülasyonlarda enstrüman öğrenimindeki başarı yönelimlerini geçerli bir şekilde ölçebilmesi için gerekli yapısal kanıtları sunmayı hedeflemiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik bilgileri kaynak içerikte açıkça belirtilmemiştir (Kaynak: “-“). Ancak, bir uyarlama çalışmasının parçası olarak, güvenirlik analizlerinin (iç tutarlılık katsayısı, genellikle Cronbach Alfa) gerçekleştirildiği varsayılmaktadır. Bu analizler, ölçek maddelerinin tutarlılığını ve dolayısıyla ölçüm sonuçlarının kararlılığını değerlendirmek için zorunludur.

Güvenirlik analizlerinin, ilgili kongre bildirisinin tam metninde detaylandırıldığı ve ölçeğin kabul edilebilir düzeyde iç tutarlılık sergilediği beklenmektedir. Yüksek iç tutarlılık, öğrencilerin aynı başarı yönelimine dair farklı maddelere benzer şekilde yanıt verdiğini gösterir, bu da ölçeğin güvenilirliğini artırır.

Faktör Analizi

Mehtap Aydıner Uygun tarafından 2018 yılında sunulan bildiri, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemine odaklanmıştır. DFA, ölçeğin orijinal yapısının (muhtemelen üç faktörlü yapının: Ustalık, Performansa Yaklaşma, Performanstan Kaçınma) Türk örnekleminde de korunduğunu test etmek için kullanılmıştır.

Faktör analizi sonuçları, model uyum iyiliği indeksleri (örneğin, CFI, TLI, RMSEA) aracılığıyla sunularak, ölçeğin teorik yapısının ampirik verilerle ne kadar iyi eşleştiği değerlendirilmiştir. Başarılı bir DFA, ölçeğin kültürel adaptasyonunun yapısal açıdan sağlam olduğunu ve başarı yönelimleri yapısını doğru bir şekilde temsil ettiğini teyit eder.

Enstrüman

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Kaynakta derecelendirme bilgisi bulunmamaktadır, ancak başarı yönelimleri ölçekleri genellikle Likert tipi derecelendirme formatını kullanır (örneğin, 5’li veya 7’li Likert). (Derecelendirme: -)

Language Available: Türkçe

Population Group: Müzik enstrümanı öğrenimi gören öğrenciler veya bireyler.

Age Group: Çalışmanın bağlamına göre değişmekle birlikte, genellikle ortaokul, lise ve üniversite düzeyindeki müzik öğrencileri.

Population Details: Enstrüman öğrenimi deneyimine sahip, formal veya informal müzik eğitimi alan bireyler.

Test Methodology: Öz bildirim ölçeği (Self-report scale). Katılımcılar, enstrüman öğrenme süreçlerindeki motivasyonel hedeflerine ilişkin maddeleri yanıtlar.

Anahtar Kelimeler

Başarı Hedefi, Müzik Öğrencileri, Motivasyon Ölçeği, Performans Yönelimi, Ustalık Yönelimi, Psikometri, Türkiye Uyarlaması

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Mehtap Aydıner Uygun (Olası Kurum: Ömer Halisdemir Üniversitesi)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı veya akademik araştırmalarda kullanımı hakkında kesin bilgi bulunmamaktadır. Kullanım için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Test Yılı: Ölçeğin psikometrik özellikleri, 2018 yılında sunulan bildiri ile duyurulmuştur.

Kaynaklar

Aydıner-Uygun M., (2018, 4-7 Ekim). Enstrüman Öğrenimindeki Başarı Hedefi Yönelimleri Ölçeğinin doğrulayıcı faktör analizi [Bildiri sunumu]. 4. Uluslararası Çağdaş Eğitim Araştırmaları Kongresi, Muğla, Türkiye.

Bu çalışmanın tam metin bildirisine ait bağlantı: cead2018.mu.edu.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: enstruman-ogrenimindeki-basari-yonelimleri-olcegi-toad.pdf

Enstrüman Öğrenimindeki Başarı Yönelimleri Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri bu kaynakta sağlanmamıştır. Maddeler için yazarın kongre bildirisine veya ilgili makalesine başvurulması gerekmektedir.