Doğum Tatmin Ölçeği -Revize Edilmiş

Özet

Doğum Tatmin Ölçeği -Revize Edilmiş (T-BSS-R), orijinal İngilizce Doğum Tatmin Ölçeği – Revize Edilmiş (Birth Satisfaction Scale – Revised, BSS-R) formunun Türk kültürüne uyarlanması amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, annelerin doğum deneyimlerinden duydukları subjektif tatmin düzeyini ölçmek üzere tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirme ve geçerlik/güvenirlik çalışması, Göncü-Serhatlıoğlu ve arkadaşları tarafından 2018 yılında gerçekleştirilmiştir. Çalışma, ölçeğin yapısal tutarlılığını ve Türk anneler popülasyonunda kullanım uygunluğunu doğrulamayı amaçlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Doğum, doğum tatmini, psikometri, psikolojik ölçüm, annelik, revize edilmiş ölçek, T-BSS-R, yapı geçerliği.

Yazarlar

Seda Göncü-Serhatlıoğlu, Nevin Karahan, Colin J. Hollins-Martin, Christine R. Martin.

[quads id=5]

Amaç

T-BSS-R’nin temel amacı, doğum yapmış kadınların doğum süreciyle ilgili deneyimlerini, özellikle profesyonel destek, kişisel kontrol algısı ve beklentilerin karşılanması boyutlarında ne ölçüde tatmin edici bulduklarını saptamaktır. Bu ölçüm, doğum hizmetlerinin kalitesini değerlendirmede ve anne merkezli bakım standartlarının geliştirilmesinde önemli bir gösterge sağlar.

Ölçek, klinik araştırmacılar ve sağlık profesyonelleri tarafından, doğum sonrası anne ruh sağlığı risklerini öngörmek ve doğum sonrası depresyon gibi durumlarla ilişkili olabilecek düşük doğum tatmini düzeylerini erken tespit etmek amacıyla kullanılabilir. Böylece bireyselleştirilmiş destek stratejileri geliştirilebilir.

Yapı

Ölçek, doğum deneyimine yönelik annenin bilişsel ve duygusal değerlendirmesini temsil eden doğum tatmini yapısını ölçer. Orijinal BSS-R gibi, T-BSS-R’nin de genellikle üç temel faktörden oluşan çok boyutlu bir yapı sergilemesi beklenir. Bu faktörler şunlardır:

• Profesyonel Destek (Doğum ekibinden alınan bakım ve iletişim kalitesi).
• Kişisel Kontrol (Annenin doğum sırasındaki kararlara katılımı ve olaylar üzerindeki kontrol algısı).
• Beklentilerin Karşılanması (Doğumun annenin önceden belirlediği beklentilere ne kadar uyduğu).

Geçerlik

Göncü-Serhatlıoğlu ve arkadaşları (2018) tarafından yürütülen uyarlama çalışması, T-BSS-R’nin Türk popülasyonunda geçerliğini destekleyen kanıtlar sunmuştur. Özellikle içerik geçerliği, dilsel ve kültürel adaptasyon süreçleri ile uzman görüşleri alınarak sağlanmıştır.

Yapı geçerliği ise faktör analizi teknikleri kullanılarak incelenmiştir. Bu analizler, ölçeğin teorik olarak dayandığı çok boyutlu yapının Türk örnekleminde de istatistiksel olarak uygun bir şekilde temsil edildiğini göstermiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları genellikle iç tutarlılık (içsel güvenilirlik) ve test-tekrar test güvenilirliği üzerine odaklanır. İç tutarlılık, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne kadar homojen bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Geliştirme makalesinde, T-BSS-R’nin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğu belirtilmiştir, ancak kaynak metinde spesifik Cronbach Alfa katsayıları yer almamaktadır.

Yüksek güvenirlik katsayıları, T-BSS-R’nin doğum tatmini ölçümünde tutarlı ve güvenilir sonuçlar ürettiğini, dolayısıyla ölçüm hatasının düşük olduğunu işaret etmektedir.

Faktör Analizi

T-BSS-R’nin psikometrik değerlendirmesinde, ölçeğin yapısal modelini test etmek amacıyla doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA, ölçeğin orijinal BSS-R’deki gibi üç faktörlü yapısının Türk verilerine ne kadar uyduğunu incelemiştir.

Analiz sonuçları, üç faktörlü modelin iyi uyum indeksleri sergilediğini ve ölçek maddelerinin ilgili faktörlere güçlü bir şekilde yüklendiğini ortaya koymuştur. Bu bulgular, T-BSS-R’nin doğum tatminini oluşturan alt boyutları başarılı bir şekilde ayrıştırdığını teyit etmektedir.

Araç

Test Type: Geliştirme/Uyarlama Ölçeği

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Kaynakta spesifik bilgi olmamakla birlikte, orijinal BSS-R 5 veya 6 noktalı Likert formatını kullanır.)

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Doğum yapmış anneler (Lohusalar)

Age Group: Yetişkin (18 yaş ve üzeri kadınlar)

Population Details: Türkiye’deki çeşitli hastanelerde doğum yapmış, doğum sonrası dönemde bulunan kadınlar.

Test Methodology: Öz bildirim ölçeği.

Anahtar Kelimeler

Doğum deneyimi, anne sağlığı, doğum sonrası dönem, psikometrik özellikler, ölçek uyarlama, doğum memnuniyeti.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor (Kaynakta belirtilmemiştir)

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar: Seda Göncü Serhatlıoğlu)

Correspondence Address: Karabük Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Karabük, Türkiye (Sorumlu yazarın tahmini kurumsal adresi)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

T-BSS-R’nin geliştirme ve psikometrik özellikleri hakkındaki ana makale 2018 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin ticari olmayan akademik veya klinik amaçlı kullanımı için sorumlu yazar Seda Göncü Serhatlıoğlu ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Kullanım koşulları, izinler ve olası ücretler (varsa) doğrudan yazar ile görüşülmelidir.

Kaynaklar

Göncü-Serhatlıoğlu, S., Karahan, N., Hollins-Martin, C. J., & Martin, C. R. (2018). Construct and content validity of the Turkish Birth Satisfaction Scale – Revised (T-BSS-R). Journal of Reproductive and Infant Psychology, 36, 235–245. https://doi.org/10.1080/02646838.2018.1443322

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: turkish-birth-satisfaction-scale-revised-t-bss-r-toad.pdf

[quads id=5]

Doğum Tatmin Ölçeği -Revize Edilmiş Maddeleri

ÖNEMLİ: Kaynak içerikte Doğum Tatmin Ölçeği -Revize Edilmiş’in orijinal maddelerine yer verilmemiştir. Maddeler için ilgili makaleye başvurulması gerekmektedir.