Table of Contents
Özet
Emekliliğe İlişkin Görüşler Ölçeği, Zuhal Dedeağaçlı tarafından 2018 yılında tamamlanan bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş psikometrik bir ölçektir. Ölçek, lise öğretmenleri ve okul yöneticileri gibi eğitim profesyonellerinin emeklilik dönemine yönelik sahip oldukları bilişsel ve duyuşsal görüşleri ve tutumları sistematik olarak ölçmeyi amaçlamaktadır. Geliştirme çalışması, bu görüşlerin bireylerin mevcut iş doyum düzeyleri ile olan ilişkisini de araştırmıştır.
Ölçeğin geliştirilmesi, eğitim sektöründe kariyer sonu planlaması ve psikolojik hazırlık konularında önemli bir ihtiyacı karşılamakta ve bu alandaki akademik literatüre katkı sağlamaktadır. Ölçek, özellikle emekliliğin getirdiği yaşam değişikliklerine karşı bireylerin ne kadar hazır olduğunu değerlendirmeye olanak tanır.
Anahtar Kelimeler
Emeklilik, Emeklilik Görüşleri, İş Doyumu, Ölçek Geliştirme, Lise Öğretmenleri, Okul Yöneticileri, Psikoloji, Psikometrik.
Yazarlar
Zuhal Dedeağaçlı
[quads id=5]
Amaç
Ölçeğin temel amacı, lise öğretmenleri ve okul yöneticileri gibi eğitim çalışanlarının emeklilik sürecine dair algılarını, beklentilerini ve genel tutumlarını kapsamlı bir şekilde belirlemektir. Bu tutumların ölçülmesi, bireylerin kariyerlerinin bu önemli geçiş dönemine psikolojik ve sosyal açıdan ne kadar hazır olduklarını anlamada kritik bir rol oynar.
Geliştirme süreci, eğitim çalışanlarının emekliliği bir kayıp olarak mı yoksa yeni bir fırsat dönemi olarak mı algıladığını tespit etmeyi amaçlamıştır. Ayrıca, ölçek, bireylerin emeklilik görüşleri ile mevcut iş doyum düzeyleri arasındaki potansiyel korelasyonları incelemek üzere tasarlanmıştır, bu da çalışma hayatındaki motivasyon ve kariyer sonu planlaması arasındaki bağlantıları ortaya koymaktadır.
Yapı
Emekliliğe İlişkin Görüşler Ölçeği, bireyin emeklilik dönemine yönelik geliştirdiği psikolojik yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, sadece finansal hazırlığı değil, aynı zamanda sosyal rollerdeki değişim beklentilerini, boş zaman değerlendirme tutumlarını ve emekliliğin kişisel kimlik üzerindeki etkisine dair inançları da içerir. Ölçek, bu çok boyutlu yapıyı yakalamayı hedefleyerek, emekliliğe karşı geliştirilen olumlu veya olumsuz genel tutumu yansıtan bileşenleri kapsar.
Geçerlik
Ölçeğin geçerlik çalışmalarına ait detaylı istatistiksel sonuçlar (örneğin, yapı geçerliği, ölçüt bağımlı geçerlik) kaynak içerikte açıkça belirtilmemiştir. Bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirildiği için, ölçeğin içerik geçerliğini sağlamak amacıyla uzman görüşüne başvurulmuş olması ve yapı geçerliğini incelemek üzere faktör analizlerinin yapılmış olması beklenmektedir. Kapsamlı geçerlik kanıtları için orijinal tezin metodoloji bölümüne bakılması gerekmektedir.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenirlik katsayılarına (örneğin, iç tutarlılık katsayısı veya test-tekrar test güvenilirliği) ilişkin somut veriler kaynakçada yer almamaktadır. Psikometrik araçların geliştirilmesinde temel adım olan iç tutarlılık analizlerinin (Cronbach Alfa katsayısı gibi) tez çalışmasında raporlanmış olması muhtemeldir. Bu güvenirlik değerlerinin tam olarak öğrenilmesi için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi veya tezin incelenmesi gerekmektedir.
Faktör Analizi
Ölçeğin temel yapısını oluşturan faktörlerin sayısı, faktör yükleri ve varyans açıklama oranları gibi Faktör Analizi sonuçları kaynak içerikte detaylandırılmamıştır. Ölçek geliştirme sürecinde, emekliliğe ilişkin görüşlerin çok boyutlu yapısını ortaya çıkarmak ve maddelerin hangi alt boyutlara ait olduğunu belirlemek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanıldığı varsayılmaktadır. Nihai ölçek yapısının kaç alt boyuttan oluştuğu bilgisi, tezin ana bulgularını oluşturmaktadır.
Araç
Test Type: Geliştirme (Development)
Format: Kaynakta derecelendirme bilgisi (-) olarak belirtilmiştir. Ölçeğin, genellikle psikolojik tutum ölçeklerinde yaygın olarak kullanılan Likert Tipi bir derecelendirme formatına sahip olduğu tahmin edilmektedir.
Language Available: Türkçe
Population Group: Eğitim Çalışanları (Lise öğretmenleri ve okul yöneticileri)
Age Group: Kariyerinin son döneminde olan yetişkinler.
Population Details: Ölçek, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi bünyesinde hazırlanan bir yüksek lisans tezi çalışmasında lise öğretmenleri ve okul yöneticileri örnekleminde uygulanmıştır.
Test Methodology: Nicel araştırma yöntemleri kullanılarak anket ve ölçek uygulaması yapılmıştır. Ölçek verileri, iş doyumu verileri ile birlikte analiz edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Tutum Ölçeği, Kariyer Sonu, Eğitim Personeli, Geçerlik, Güvenirlik, Yüksek lisans tezi.
[quads id=5]
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Sağlanmamıştır.
Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar İletişim)
Correspondence Address: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi (Tezin yapıldığı kurum)
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, Zuhal Dedeağaçlı tarafından 2018 yılında akademik amaçlı bir tez çalışması için geliştirilmiştir. Akademik çalışmalarda kullanımı için yazar veya danışman ile iletişime geçilmesi tavsiye edilir. Ölçeğin ticarileştirilmesi veya kullanım ücretine dair bilgi mevcut değildir.
Orijinal teze YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir: tez.yok.gov.tr
Kaynaklar
Ölçeğin geliştirildiği birincil kaynak aşağıdadır:
-
Dedeağaçlı, Z. (2018). Lise öğretmenleri ve okul yöneticilerinin emeklilik dönemine ilişkin görüşleri ile iş doyum düzeyleri arasındaki ilişki [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Aydın.
Ölçeğin orijinal PDF belgesi şu adresten indirilebilir: emeklilige-iliskin-gorusler-olcegi-toad.pdf
[quads id=5]
Emekliliğe İlişkin Görüşler Ölçeği Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Ölçeğe ait maddeler, kaynak içerikte sunulmamıştır. Maddelerin tam listesi ve derecelendirme yapısı için Zuhal Dedeağaçlı’nın 2018 tarihli yüksek lisans tezi incelenmelidir.
Cite this article
memjavad (2026). Emekliliğe İlişkin Görüşler Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/emeklilige-iliskin-gorusler-olcegi/
memjavad. "Emekliliğe İlişkin Görüşler Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 26 May. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/emeklilige-iliskin-gorusler-olcegi/.
memjavad. "Emekliliğe İlişkin Görüşler Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/emeklilige-iliskin-gorusler-olcegi/.
memjavad (2026) 'Emekliliğe İlişkin Görüşler Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/emeklilige-iliskin-gorusler-olcegi/.
[1] memjavad, "Emekliliğe İlişkin Görüşler Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, May, 2026.
memjavad. Emekliliğe İlişkin Görüşler Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.