Eleştirel Düşünme Becerisi Anketi

Özet

Eleştirel Düşünme Becerisi Anketi, eleştirel düşünme becerilerinin değerlendirilmesi amacıyla, özellikle öğretmen adaylarının bu becerilere dair görüşlerini ve farkındalık düzeylerini belirlemek üzere Okan Sarıgöz tarafından 2014 yılında geliştirilmiş bir ölçektir. Ölçeğin geliştirilme çalışması, aday öğretmenlerin eğitim süreçlerinde edindikleri ve uygulamaya aktardıkları eleştirel düşünme kapasitelerini ortaya koymayı hedeflemektedir. Bu anket, eğitim bilimleri ve psikoloji alanlarında bilişsel becerilerin ölçülmesi için önemli bir araç olarak kabul edilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Eleştirel Düşünme, Öğretmen Adayları, Ölçek Geliştirme, Bilişsel Beceriler, Eğitim Psikolojisi, Akademik Bakış Dergisi.

Yazarlar

Okan Sarıgöz

Amaç

Eleştirel Düşünme Becerisi Anketi’nin temel amacı, üniversitelerin eğitim fakültelerinde öğrenim gören öğretmen adaylarının eleştirel düşünme becerilerine dair sahip oldukları algıları ve bu becerileri kullanma düzeylerini sistematik bir şekilde değerlendirmektir. Ölçek, adayların kendi yeterliliklerine ilişkin öznel yargılarını ölçerek, eğitim programlarının bu becerileri ne ölçüde geliştirdiğine dair geri bildirim sağlamayı hedefler.

Bu anket aynı zamanda, öğretmenlik mesleğine hazırlanan bireylerin karmaşık problemleri analiz etme, mantıksal çıkarımlar yapma ve kanıta dayalı kararlar alma yeteneklerini dolaylı yoldan incelemeye olanak tanır. Elde edilen veriler, eleştirel düşünmeyi teşvik eden pedagojik yaklaşımların etkinliğini artırmak için kullanılabilir.

Yapı

Ölçek, psikolojide temel bir bilişsel yetenek olarak kabul edilen eleştirel düşünme (critical thinking) yapılarını ölçmektedir. Eleştirel düşünme, kanıtları analiz etme, varsayımları sorgulama, çıkarımları değerlendirme ve bilgiyi yorumlama gibi çeşitli alt becerileri içerir. Ölçek maddeleri, bu kapsamlı yapının farklı boyutlarını hedefleyecek şekilde tasarlanmıştır.

Ölçeğin geliştirilme aşamasında, eleştirel düşünmenin akademik literatürdeki tanım ve boyutları esas alınmıştır. Bu boyutlar genellikle; analiz, değerlendirme, çıkarım yapma, yorumlama ve açıklama gibi bileşenleri kapsamaktadır. Anket, katılımcıların bu bilişsel süreçlere dair öz-yeterlik algılarını derecelendirmelerini istemektedir.

Geçerlik

Kaynak referans metadatasında spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiştir. Ancak, ölçek geliştirme çalışması bağlamında, anketin amaçlanan yapıyı ölçtüğünü doğrulamak için çeşitli geçerlik analizlerinin gerçekleştirildiği varsayılmaktadır. Tipik olarak bu tür geliştirme çalışmalarında içerik geçerliği (uzman görüşleri ile) ve yapı geçerliği (faktör analizi ile) incelenir.

İçerik geçerliği, ölçek maddelerinin eleştirel düşünme yapısının tüm yönlerini yeterince temsil edip etmediğini belirlemek için alanında uzman akademisyenlerin değerlendirmesi yoluyla sağlanmış olmalıdır. Yapı geçerliği ise, ölçeğin teorik olarak öngörülen boyutlara ayrılıp ayrılmadığını inceleyen istatistiksel prosedürleri içerir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik bilgileri de kaynak metadatasında eksik olarak belirtilmiştir. Ölçeğin güvenilirliğini kanıtlamak amacıyla, iç tutarlılık katsayısı (genellikle Cronbach Alfa) hesaplanmış olmalıdır. Yüksek bir Alfa değeri, anketin farklı maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Geliştirme çalışması, eleştirel düşünme becerilerinin zaman içindeki tutarlılığını veya test-tekrar test güvenirliğini de incelemiş olabilir, ancak bu tür detaylar mevcut verilerde yer almamaktadır. Psikometri standartlarına uygun olarak, geliştirme makalesinde bu katsayıların detaylıca sunulması beklenir.

Faktör Analizi

Eleştirel Düşünme Becerisi Anketi bir “Geliştirme” ölçeği olduğundan, ölçeğin yapısal geçerliğini belirlemek ve temel boyutlarını ortaya çıkarmak amacıyla Keşfedici Faktör Analizi (KFA) kullanılmış olmalıdır. Bu analiz, anketin eleştirel düşünmenin hangi alt boyutlarını (örneğin, analiz, çıkarım) ölçtüğünü ve maddelerin bu boyutlara ne kadar iyi yüklendiğini gösterir.

Faktör analizinin sonuçları, ölçeğin tek boyutlu mu yoksa çok boyutlu mu olduğunu ortaya koyar. Sarıgöz’ün çalışmasında, öğretmen adaylarının eleştirel düşünme algılarının hangi faktörler etrafında toplandığının bu analizle belirlendiği varsayılmaktadır.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Geliştirme Ölçeği (Anket Tipi)

Format: Derecelendirme formatı (Likert tipi ölçek kullanıldığı varsayılmaktadır, ancak derecelendirme bilgisi eksiktir.)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Eğitim Fakültesi Öğrencileri (Öğretmen Adayları)

Yaş Grubu: Üniversite Düzeyi (Genellikle 18-25 yaş arası)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki çeşitli üniversitelerin öğretmen yetiştirme programlarında kayıtlı olan öğrenciler.

Test Metodolojisi: Öz-bildirim anketi metodolojisi kullanılarak katılımcıların eleştirel düşünme becerilerine dair kendi algılarını işaretlemeleri istenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Eleştirel Düşünme, Okan Sarıgöz, Öğretmen Yetiştirme, Psikometri, Öz-Yeterlik, Bilişsel Değerlendirme.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Kurumsal E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Okan Sarıgöz tarafından 2014 yılında yayımlanan akademik makale kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı için yazar ile iletişime geçilmesi önerilmektedir. Ticari kullanım veya geniş çaplı araştırmalar için izin ve ücret bilgisi yazarın güncel politikalarına bağlıdır.

Testin Geliştirildiği Yıl: 2014.

Referanslar

Sarıgöz, O. (2014). Öğretmen adaylarının eleştirel düşünme becerileri hakkındaki görüşlerinin değerlendirilmesi. Akademik Bakış Dergisi, 41.

Makalenin orijinal PDF bağlantısı aşağıdadır: akademikbakis.org

Ölçek maddelerini içeren orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: elestirel-dusunme-becerisi-anketi-toad.pdf

Eleştirel Düşünme Becerisi Anketi Maddeleri

ÖNEMLİ: Bu ölçek maddeleri, orijinal kaynak metadatasında doğrudan sağlanmamıştır. Maddelerin tamamına erişim için yukarıda belirtilen akademik referansın incelenmesi gerekmektedir.