EL20 (Hand20) Anketi

Özet

EL20 Anketi (Hand20 olarak da bilinir), el ve üst ekstremite fonksiyonlarını değerlendirmek üzere tasarlanmış bir ölçek olup, bu giriş Gazi Üniversitesi’nde yürütülen Türkçe adaptasyon çalışmasını temel almaktadır. Bu çalışma, ölçeğin Türkçe konuşan popülasyonlarda güvenilir ve geçerli bir araç olarak kullanılabilmesi amacıyla psikometrik özelliklerini araştırmayı hedeflemiştir. Ölçek tipi bir uyarlama çalışmasıdır ve Nur Gizem Töre tarafından yüksek lisans tezi olarak sunulmuştur (2017). EL20, bireylerin günlük yaşam aktivitelerinde el fonksiyonlarına ilişkin algıladıkları zorluk düzeylerini ölçmeyi amaçlamaktadır.

Adaptasyon süreci, dilsel ve kültürel eşdeğerliği sağlamak için geri çeviri ve uzman görüşü aşamalarını içermiştir. Elde edilen sonuçlar, ölçeğin el fonksiyon bozukluklarının değerlendirilmesinde klinik uygulamalara katkı sağlaması açısından önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

EL20 Anketi, Hand20, El Fonksiyonu, Üst Ekstremite, Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik, Psikometrik Özellikler.

Yazarlar

Nur Gizem Töre

Amaç

EL20 (Hand20) Anketinin temel amacı, el ve üst ekstremite yaralanmaları veya bozuklukları olan bireylerde fonksiyonel durumu ve aktivite kısıtlılığını ölçmektir. Ölçek, özellikle bireyin günlük yaşam aktivitelerini (GYA) gerçekleştirirken karşılaştığı zorluk seviyesini nicel olarak belirlemeyi amaçlar.

Türkçe versiyonunun uyarlama çalışmasının özel amacı ise, orijinal ölçeğin kültürel olarak Türk popülasyonuna adapte edilmesini sağlamak ve bu uyarlanmış versiyonun geçerlik ve güvenirlik analizlerini gerçekleştirerek Türk bilimsel literatürüne kazandırmaktır.

Yapı

EL20 Anketi, bireylerin el fonksiyonlarına dair subjektif algılarını değerlendiren çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, genellikle elin kavrama, taşıma, ince motor beceriler ve genel günlük aktivitelerdeki yeterliliğini kapsar. Ölçek, el fonksiyon bozukluğunun şiddetini ve bunun yaşam kalitesi üzerindeki etkisini yansıtan bir toplam puan üretir. Yüksek puanlar, daha fazla fonksiyonel kısıtlılık veya zorluk anlamına gelir.

Ölçeğin ölçtüğü temel yapı, üst ekstremite ile ilgili semptomların ve kısıtlılıkların bireyin yaşamındaki etkilerini değerlendiren genel bir sakatlık indeksidir. Bu, hem fiziksel hem de bazen psikososyal kısıtlılıkları içeren geniş bir spektrumu kapsar.

Geçerlik

Kaynak içerikte spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, uyarlama çalışması (Töre, 2017) kapsamında geçerlik analizlerinin yapıldığı varsayılmaktadır. Tipik olarak, bu tür tez çalışmalarında yapı geçerliği (faktör analizi) ve ölçüt bağımlı geçerlik (benzer veya altın standart ölçeklerle korelasyon) incelenir.

Yapı geçerliği analizleri, ölçeğin teorik olarak ölçmesi beklenen yapıyı ne kadar iyi ölçtüğünü doğrulamak için kritik öneme sahiptir. Geçerlik çalışmalarının, ölçeğin Türkçe versiyonunun kültürel bağlamda orijinal ölçekle aynı yapısal bütünlüğü koruduğunu göstermesi hedeflenmiştir.

Güvenirlik

Kaynak içerikte spesifik güvenirlik değerleri sunulmamıştır. Ancak yüksek lisans tezi çalışması, ölçeğin iç tutarlılığını ve test-tekrar test güvenirliğini incelemiş olmalıdır. İç tutarlılık, genellikle Cronbach Alfa katsayısı kullanılarak değerlendirilir ve maddelerin aynı yapıyı ne kadar tutarlı ölçtüğünü gösterir.

Test-tekrar test güvenirliği ise, ölçeğin zaman içinde kararlı sonuçlar verme yeteneğini değerlendirir. Bu psikometrik çalışmalar, EL20 Anketinin Türkçe versiyonunun tekrarlanabilir ve tutarlı sonuçlar ürettiğini kanıtlamayı amaçlamıştır.

Faktör Analizi

EL20 Anketinin Türkçe versiyonunun psikometrik özelliklerini belirlemek amacıyla Faktör Analizi yöntemlerinin kullanıldığı varsayılmaktadır. Bu analizler, ölçeğin kaç alt boyuttan oluştuğunu ve bu boyutların Türk kültürü bağlamında orijinal ölçeğin yapısını yansıtıp yansıtmadığını kontrol etmek için gereklidir.

Gerek Keşfedici Faktör Analizi (KFA) gerekse Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), ölçek maddelerinin beklenen latent yapı altında gruplanıp gruplanmadığını test etmede önemli rol oynamıştır. Bu analizler, adaptasyonun başarısını ve ölçeğin tek boyutlu mu yoksa çok boyutlu mu olduğunu netleştirmeye yardımcı olur.

Ölçek Yapısı

Test Türü: Uyarlama (Adaptasyon) / Kendini Bildirim (Self-report)

Format: Derecelendirme formatı (Orijinal ölçeğe bağlı olarak 3, 4 veya 5’li Likert tipi derecelendirme kullanılmış olabilir.)

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlanan versiyon) ve Orijinal Dil (Bilinmiyor, muhtemelen İngilizce veya başka bir Avrupa dili)

Popülasyon Grubu: El ve üst ekstremite fonksiyon bozukluğu yaşayan yetişkin hastalar.

Yaş Grubu: Yetişkinler (18 yaş ve üzeri).

Popülasyon Detayları: Çalışma, el fonksiyon kısıtlılığı şikayeti olan klinik örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Ölçek, katılımcıların son bir hafta veya ay içindeki el fonksiyonlarına dair algılarını değerlendiren 20 maddeden oluşur. Toplam puan, fonksiyonel kısıtlılık düzeyini gösterir.

Anahtar Kelimeler

El Cerrahisi, Rehabilitasyon, Fonksiyonel Kısıtlılık, Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Adaptasyon, Ölçek Geliştirme, Psikometri.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara (Tez çalışmasının yürütüldüğü kurum).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler: Ölçeğin ticari kullanımı veya resmi kullanımı için orijinal ölçek geliştiricileriyle iletişime geçilmesi gerekmektedir. Türkçe versiyonun kullanımı için yazar Nur Gizem Töre’den izin alınması tavsiye edilir.

Ücret: Yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilen Türkçe versiyonun akademik kullanımı genellikle ücretsizdir, ancak ticari veya büyük ölçekli araştırmalar için ücretlendirme politikası değişebilir.

Test Yılı: 2017 (Türkçe versiyonun yayımlandığı yıl).

Kaynaklar

• Töre, N. G. (2017). EL20 Anketi Türkçe versiyonu: Geçerlik ve güvenirlik çalışması (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Ek olarak, ölçeğin orijinal PDF belgesine aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: el20-anketi-toad.pdf

EL20 (Hand20) Anket Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddelerin tam listesi için ilgili yüksek lisans tezine başvurulması gerekmektedir.