Table of Contents
Öz
Ekolojik Eğitim Değeri Algısı ölçeği, Aliyev, Akbaş ve Özbay (2021) tarafından geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, bireylerin eğitim süreçleri içerisinde sunulan ekolojik ve çevresel konulara yönelik eğitimin değerini, önemini ve faydasını ne ölçüde algıladıklarını belirlemek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, özellikle akademik bağlamda öğrencilerin çevresel farkındalık ve sorumluluklarına ilişkin algılarını nicel olarak değerlendirmeye olanak tanır. Geliştirme çalışması, akademik dayanıklılığı yordamada içsel faktörlerin aracı rolünü inceleyen daha büyük bir araştırmanın parçası olarak gerçekleştirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Ekolojik Eğitim, Eğitim Değeri Algısı, Psikolojik Ölçek Geliştirme, Akademik Dayanıklılık, Çevresel Farkındalık, Algılanan Değer.
Yazarlar
Ramin Aliyev, Ulaş Akbaş, Yaşar Özbay.
Amaç
Bu ölçeğin temel amacı, katılımcıların (genellikle öğrencilerin) ekolojik konularla ilgili olarak aldıkları eğitimin kişisel gelişimleri, toplumsal faydası ve gelecekteki yaşamları açısından taşıdığı değeri ne düzeyde algıladıklarını ölçmektir. Bu algı, öğrencinin çevreye yönelik tutumlarını, motivasyonunu ve akademik katılımını anlamak için kritik bir öneme sahiptir.
Ölçek, eğitim psikolojisi alanında, öğrenme ortamlarının ve müfredatın öğrencilerin değer sistemleri üzerindeki etkilerini analiz etmek üzere tasarlanmıştır. Geliştiriciler, bu algının, bireylerin zorluklarla başa çıkma yetenekleri ve akademik başarıları üzerindeki dolaylı etkilerini incelemeyi hedeflemiştir.
Yapı
Ekolojik Eğitim Değeri Algısı ölçeği, bireyin Ekolojik Eğitimin önemine ve faydasına dair bilişsel değerlendirmesini temsil eden psikolojik bir yapıyı ölçer. Bu yapı, genellikle içsel motivasyon, öz yeterlik ve çevresel sorumluluk gibi kavramlarla yakından ilişkilidir. Ölçek, eğitimin sadece bilgi aktarımı değil, aynı zamanda değer ve tutum kazandırma işlevini de sorgulamaktadır.
Ölçeğin ölçtüğü algı, öğrencinin ekolojik bilgiyi ne kadar öğrendiğinden ziyade, bu bilginin kendi yaşamı ve çevresi için ne kadar anlamlı ve değerli olduğunu kabul etme derecesine odaklanmaktadır. Bu bağlamda, ölçek, algılanan değeri tek bir boyut altında veya alt boyutlar halinde ölçmek üzere yapılandırılmıştır.
Geçerlik
Ölçeğin geçerlik çalışmaları, geliştirildiği makale olan “Mediating Role of Internal Factors in Predicting Academic Resilience” (Aliyev, Akbaş, & Özbay, 2021) içerisinde detaylı olarak sunulmuştur. Bu çalışmada genellikle yapı geçerliği, uzman görüşleri ile içerik geçerliği ve ilgili diğer psikolojik yapılarla ilişkisi aracılığıyla ölçüt geçerliği incelenmiştir.
Ancak, bu ölçek girişinde spesifik geçerlik katsayıları doğrudan belirtilmemiştir. Okuyucuların, ölçeğin yapısal uygunluğuna ve geçerliğine dair kanıtları incelemek için mutlaka orijinal makaleye (DOI: 10.1080/21683603.2021.1904068) başvurması gerekmektedir.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenirlik analizleri, geliştirme çalışmasının ayrılmaz bir parçası olarak yürütülmüştür. Güvenirlik, genellikle iç tutarlılık katsayısı, yani Cronbach Alfa Katsayısı kullanılarak belirlenir. Yüksek bir alfa değeri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.
Bu kayıt için spesifik bir güvenirlik katsayısı sunulmamış olsa da, ölçeğin bilimsel bir dergide yayımlanan bir çalışma kapsamında geliştirildiği göz önüne alındığında, kabul edilebilir düzeyde güvenirlik değerlerinin elde edildiği varsayılmaktadır. Detaylı güvenirlik istatistikleri için orijinal referans kaynağı incelenmelidir.
Faktör Analizi
Ölçek geliştirme sürecinde, Ekolojik Eğitim Değeri Algısı yapısının boyutluluğunu belirlemek amacıyla faktör analizleri uygulanmıştır. Bu analizler, genellikle Keşfedici Faktör Analizi (KFA) ile başlar ve ardından Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile ölçeğin teorik yapısının örneklem verileri üzerindeki uyumu test edilir.
Faktör analizinin sonuçları, ölçeğin tek boyutlu mu yoksa birden fazla alt boyuttan mı oluştuğunu ortaya koyar. Bu yapısal analizler, ölçeğin psikometrik özelliklerinin sağlamlığını kanıtlamada merkezi bir rol oynamaktadır ve orijinal makalede detaylandırılmıştır.
Araç
Test Türü: Geliştirme ölçeği (Self-report).
Format: 5’li Likert Ölçeği. Derecelendirme formatı şöyledir: 1= Hiç Katılmıyorum, 5= Tümüyle Katılıyorum.
Mevcut Diller: Türkçe.
Popülasyon Grubu: Eğitim ve okul psikolojisi araştırması bağlamında, muhtemelen ortaokul, lise veya üniversite öğrencileri.
Yaş Grubu: Spesifik yaş aralığı belirtilmemiş olup, akademik eğitim gören ergen ve genç yetişkinler olduğu tahmin edilmektedir.
Popülasyon Detayları: Detaylı örneklem bilgisi (büyüklük, demografik özellikler) Aliyev ve arkadaşlarının (2021) makalesinde yer almaktadır.
Test Metodolojisi: Kağıt-kalem veya dijital ortamda uygulanan öz bildirim anketi.
Anahtar Kelimeler
Eğitim Psikolojisi, Çevresel Değer, Algı, Psikometri, Öz Bildirim, Ölçek Geliştirme, Ramin Aliyev.
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.
Bağlantı E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar)
Yazışma Adresi: Sorumlu yazarın bağlı bulunduğu kurum adresi (Hasan Kalyoncu Üniversitesi veya makalede belirtilen güncel kurum).
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: 2021 (Yayınlanma yılı).
İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı için genellikle izin alınması gerekmektedir. İzin prosedürleri ve olası ücretler hakkında en güncel bilgi, sorumlu yazar Ramin Aliyev ile iletişime geçilerek elde edilebilir ([email protected]).
Kaynakça
Aliyev, R., Akbaş, U., & Özbay, Y. (2021). Mediating Role of Internal Factors in Predicting Academic Resilience. International Journal of School & Educational Psychology, 9(3), 236-251. DOI: https://doi.org/10.1080/21683603.2021.1904068
Ölçeğin orijinal makalesine ait bağlantı: tandfonline.com
Ölçeğin orijinal PDF dosyaları buradan indirilebilir:
Ekolojik Eğitim Değeri Algısı Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Ölçek maddeleri, kaynak içerikte doğrudan sağlanmamıştır. Maddelerin tam listesi için lütfen orijinal akademik makaleye başvurunuz.
Cite this article
memjavad (2026). Ekolojik Eğitim Değeri Algısı. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ekolojik-egitim-degeri-algisi/
memjavad. "Ekolojik Eğitim Değeri Algısı." Turkish Psychological Scales, 28 May. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/ekolojik-egitim-degeri-algisi/.
memjavad. "Ekolojik Eğitim Değeri Algısı." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/ekolojik-egitim-degeri-algisi/.
memjavad (2026) 'Ekolojik Eğitim Değeri Algısı', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ekolojik-egitim-degeri-algisi/.
[1] memjavad, "Ekolojik Eğitim Değeri Algısı," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, May, 2026.
memjavad. Ekolojik Eğitim Değeri Algısı. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.