Ekoloji Testi

Özet

Ekoloji Testi, Gülcan Çetin tarafından 2004 yılında geliştirilen ve özellikle öğrencilerin besin zinciri ve besin ağı gibi temel ekolojik kavramları anlama düzeylerini ölçmek amacıyla tasarlanmış bir başarı testidir. Bu araç, İngiltere ve Türkiye örneklemlerini kapsayan geniş bir kültürler arası çalışma bağlamında kullanılmıştır. Test, hem öğrencilerin seçmeli cevaplar üzerinden genel bilgilerini hem de açık uçlu sorular aracılığıyla kavramsal açıklamalarını ve olası yanılgılarını derinlemesine incelemeyi hedefler.

Ölçek geliştirme tipinde olan bu test, toplam 12 sorudan oluşmaktadır. Bu soruların yarısı (6 soru) çoktan seçmeli formatta olup, diğer yarısı (6 soru) ise öğrencilerin muhakeme yeteneklerini ortaya koyan açık uçlu soru formatındadır. Derecelendirme, 4 şıklı test seçenekleri ve bu cevapların gerekçelendirilmesini gerektiren açık uçlu kısımlar üzerinden yapılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Ekoloji Testi, Besin zinciri, Besin ağı, Kavram yanılgıları, Kültürler arası çalışma, Biyoloji eğitimi, Geliştirme ölçeği.

Yazarlar

Gülcan Çetin

Amaç

Ekoloji Testi’nin temel amacı, orta ve yükseköğretim düzeyindeki öğrencilerin besin zinciri ve besin ağı kavramlarına ilişkin mevcut bilgi düzeylerini ve sahip oldukları muhtemel kavram yanılgılarını tespit etmektir. Ölçek, özellikle bu ekolojik konuların anlaşılmasındaki kültürel farklılıkları ortaya çıkarmak üzere tasarlanmıştır.

Test, öğrencilerin temel ekolojik süreçler hakkındaki mekanik bilgilerini ölçmenin yanı sıra, enerji akışı ve madde döngüsü gibi karmaşık ilişkileri nasıl açıkladıklarını belirlemeyi amaçlar. Bu sayede, eğitim materyallerinin geliştirilmesine ve öğrenme eksikliklerinin giderilmesine yönelik somut veriler sağlanması hedeflenmiştir.

Yapı

Ölçeğin ölçtüğü yapı, öğrencilerin ekoloji bilimindeki temel konulara ilişkin kavramsal anlayış düzeyidir. Odak noktası, bir ekosistemdeki enerji ve besin maddelerinin transferini tanımlayan iki ana kavram olan besin zincirleri ve besin ağlarıdır. Test, bu kavramların yalnızca tanım düzeyinde bilinip bilinmediğini değil, aynı zamanda farklı ekolojik senaryolara uygulanıp uygulanamadığını da sorgulamaktadır.

Testin karma yapısı (çoktan seçmeli ve açık uçlu), öğrencilerin hem hatırlama hem de üst düzey düşünme becerilerini (analiz ve açıklama) ölçerek, tek boyutlu bir bilgi ölçümünün ötesine geçmeyi amaçlamaktadır.

Geçerlik

Ölçek geliştirme çalışması olmasına rağmen, kaynak makalede Ekoloji Testi’nin geçerliğine dair spesifik istatistiksel veriler (örneğin, yapı geçerliği, ölçüt geçerliği) açıkça belirtilmemiştir (Kaynakta: ‘-‘). Ancak, test maddelerinin içeriği ve kapsamı, yayınlandığı akademik çalışmanın konusu olan besin zinciri ve besin ağı kavramlarını doğrudan ölçmeye yönelik olarak hazırlandığından, kapsam geçerliğinin yüksek olduğu varsayılabilir.

Güvenirlik

Ekoloji Testi’nin güvenirlik analizine dair istatistiksel değerler (örneğin, Cronbach Alfa katsayısı, test-tekrar test güvenilirliği) kaynakta belirtilmemiştir (Kaynakta: ‘-‘). Geliştirme çalışmalarında güvenirlik verilerinin sunulması standart bir prosedür olmasına rağmen, bu özel çalışmanın odak noktasının kültürel karşılaştırma olduğu ve güvenirlik bilgilerinin makalenin özeti veya ana metninde yer alabileceği unutulmamalıdır.

Faktör Analizi

Ekoloji Testi, kavramsal bilgiyi ölçmek üzere geliştirilmiş kısa bir test olduğu için, kaynak içerikte herhangi bir faktör analizi yapıldığına veya testin alt boyutlarının belirlendiğine dair bilgi bulunmamaktadır. Testin iki temel ekolojik kavram (besin zinciri ve besin ağı) etrafında toplandığı düşünülürse, tek bir genel ekolojik anlayış faktörünü ölçme ihtimali yüksektir.

Araç

Test Türü: Geliştirme amaçlı başarı testi

Format: Karma format (6 adet açık uçlu soru ve 6 adet çoktan seçmeli soru, toplam 12 soru)

Mevcut Dil: Türkçe (Çalışma, İngiltere ve Türkiye örneklemlerini kapsadığı için İngilizce çevirisinin de mevcut olduğu varsayılabilir, ancak Türkçe versiyonu referans alınmıştır.)

Popülasyon Grubu: Eğitim alan öğrenciler (Çalışmanın doğası gereği)

Yaş Grubu: Belirtilmemiş (Çalışma, eğitim fakültesi dergisinde yayınlandığı için genellikle orta veya lise öğrencilerine yönelik bir araç olduğu düşünülmektedir.)

Popülasyon Detayları: Test, kültürler arası çalışma kapsamında Türkiye ve İngiltere’deki öğrencilere uygulanmıştır.

Test Metodolojisi: Test, 4 şıklı çoktan seçmeli sorular ile bu cevapların gerekçelendirilmesini talep eden açık uçlu kısımlardan oluşmaktadır. Bu metodoloji, ezberlenmiş bilgiyi değil, derinlemesine kavramsal anlayışı ölçmeye olanak tanır.

Anahtar Kelimeler

Ekolojik kavramlar, Kavramsal anlayış, Biyoloji eğitimi, Öğrenci başarısı, Çoktan seçmeli, Açık uçlu soru, Gülcan Çetin.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir (Ancak makale, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi’nde yayınlanmıştır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2004 (Makalenin yayınlanma yılı).

Kullanım İzinleri ve Ücret: İzinler ve olası ücretlendirme hakkında spesifik bir bilgi verilmemiştir. Testin akademik bir makale içinde yayımlanmış olması nedeniyle, akademik ve eğitim amaçlı kullanımlarda yazar (Gülcan Çetin) ile iletişime geçilmesi önerilir.

Testin orijinal makalesine ve testin kendisine ait PDF dosyasına aşağıdaki bağlantılardan erişim mümkündür.

• Makale Bağlantısı: efdergi.ibu.edu.tr
• Orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: ekoloji-testi-toad.pdf

Kaynaklar

Çetin, G. (2004). Besin zinciri ve besin ağı kavramlarının anlaşılması üzerine kültürler arası bir çalışma: İngiltere ve Türkiye örneği. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(1), 69-79.

Ekoloji Testi Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemiştir.

6 açık uçlu, 6 çoktan seçmeli toplam 12 soru
Soru: a)Bir besin zinciri akan tüm enerjinin kaynağı aşadakilerden hangisinden gelir?
A) Meşe ağacı yaprakları
B) Güneş
C) Topraktaki Minareller
D) Topraktaki Su
b) Cevabınızı kısaca açıklayınız.