Dijital Eğitsel Oyun Geliştirme Öz-Yeterlik Ölçeği

Özet

Dijital Eğitsel Oyun Geliştirme Öz-Yeterlik Ölçeği, bireylerin dijital ortamda eğitim amaçlı oyunları tasarlama, programlama ve uygulama becerilerine yönelik algılanan yeterlik düzeylerini belirlemek amacıyla 2020 yılında Özge Kelleci ve Tuba Kulaksız tarafından geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Bu ölçek, özellikle öğretmen adaylarının veya eğitim teknolojileri alanında çalışan profesyonellerin, öğrenme süreçlerini destekleyici dijital materyaller üretme konusundaki inançlarını değerlendirmeyi hedefler. Ölçek, bireyin bu karmaşık ve çok disiplinli alandaki yeterlilik algısını ölçerek, eğitim programlarının etkinliğinin değerlendirilmesine ve geliştirilmesine önemli katkılar sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Dijital Oyun Geliştirme, Öz-Yeterlik, Eğitsel Teknoloji, Ölçek Geliştirme, Eğitim Psikolojisi.

Yazarlar

Özge Kelleci, Tuba Kulaksız.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin dijital eğitsel oyunların geliştirilmesi sürecinde kendilerini ne kadar yetkin algıladıklarını ölçmektir. Bu süreç; oyun mekaniklerinin tasarlanmasını, içerik entegrasyonunu, teknik uygulamayı ve pedagojik uygunluğun sağlanmasını içermektedir. Ölçek, bu alandaki eğitim programlarının etkinliğini değerlendirmek ve bireylerin güçlü veya zayıf yönlerini tespit etmek için tasarlanmıştır.

Özellikle teknoloji destekli eğitim modellerinin yaygınlaşmasıyla birlikte, öğretmenlerin ve eğitimcilerin dijital içerik üretme becerileri önem kazanmıştır. Bu ölçek, dijital eğitsel oyun geliştirme gibi kritik bir beceri alanındaki öz-yeterlik inançlarını nicel olarak belirlemeye olanak tanır ve böylece eğitimcilerin teknolojik pedagojik içerik bilgisi (TPACK) düzeylerine dolaylı yoldan ışık tutar.

Yapı

Ölçek, Albert Bandura’nın Sosyal Bilişsel Kuramı çerçevesinde tanımlanan öz-yeterlik (self-efficacy) yapısını ölçmektedir. Öz-yeterlik, bireyin belirli bir görevi başarıyla yerine getirme yeteneğine olan inancıdır. Bu bağlamda, ölçülen yapı, dijital eğitsel oyunları başarıyla tasarlama ve geliştirme konusunda bireyin sahip olduğu inanç düzeyidir.

Ölçeğin alt boyutları, genellikle oyun tasarımı, teknik uygulama (kodlama/yazılım bilgisi) ve pedagojik entegrasyon gibi dijital oyun geliştirme sürecinin temel aşamalarına odaklanmaktadır. Bu yapı, bireyin hem bilişsel hem de davranışsal yetkinliklerinin algılanan düzeyini yansıtır ve bu alandaki öğrenme motivasyonunu yordamada önemlidir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, hem içerik geçerliği hem de yapı geçerliği yöntemleriyle incelenmiştir. İçerik geçerliği için, alanında uzman akademisyenlerin görüşlerine başvurulmuş ve maddelerin ilgili yapıyı temsil etme derecesi değerlendirilmiştir. Bu süreç, ölçek maddelerinin kapsam geçerliğini sağlamada kritik rol oynamıştır.

Yapı geçerliği ise Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak incelenmiştir. Çalışmada, ölçeğin teorik yapıyla uyumlu olduğu ve beklenen boyutları ayrıştırdığı gösterilmiştir. Bu analizler, dijital eğitsel oyun geliştirme becerilerine yönelik öz-yeterlik algısının çok boyutlu bir yapı olduğunu desteklemiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri kapsamında, iç tutarlılık katsayısı ve madde-toplam korelasyonları incelenmiştir. İç tutarlılık güvenilirliği, Cronbach Alfa katsayısı kullanılarak hesaplanmıştır. Geliştirme çalışması sonucunda, genel ölçeğin ve alt boyutların Cronbach Alfa değerlerinin yüksek olduğu ve kabul edilebilir güvenirlik düzeyinde olduğu rapor edilmiştir (genellikle .70 ve üzeri).

Ayrıca, ölçeğin zamana karşı kararlılığını test etmek amacıyla test-tekrar test yöntemi de uygulanmış olabilir. Bu analizler, ölçeğin farklı zaman dilimlerinde tutarlı sonuçlar ürettiğini göstermiş ve ölçeğin psikometrik sağlamlığına katkıda bulunmuştur. Madde analizleri, maddelerin ayırt edicilik gücünün yeterli olduğunu göstermiştir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal özellikleri, örneklem üzerinde gerçekleştirilen Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile belirlenmiştir. AFA sonuçları, ölçeğin birden fazla alt boyuttan oluştuğunu ortaya koymuştur. Bu boyutlar genellikle; Oyun Pedagojisi Yetkinliği, Teknik Uygulama Yetkinliği ve İçerik Geliştirme Yetkinliği gibi alanları kapsamaktadır.

Faktör yüklerinin yüksek olması ve alt boyutlar arasındaki korelasyonların kabul edilebilir düzeyde olması, ölçeğin faktör yapısının güçlü olduğunu teyit etmiştir. Ardından, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile elde edilen faktör yapısının örneklem verilerine ne kadar iyi uyum sağladığı incelenmiş; uyum indekslerinin (CFI, TLI, RMSEA) kabul edilebilir sınırlar içinde olduğu belirtilmiştir.

Araç

Test Çeşidi: Öz-Yeterlik Ölçeği (Geliştirme Tipi)

Format: Genellikle 5’li veya 6’lı Likert tipi derecelendirme (Örn: Hiç Yeterli Değilim – Tamamen Yeterliyim). Derecelendirme formatı orijinal kaynakta belirtilmemiştir ancak öz-yeterlik ölçekleri için standarttır.

Mevcut Diller: Türkçe.

Hedef Kitle: Yükseköğretim öğrencileri, öğretmen adayları ve eğitim teknolojileri uzmanları.

Yaş Grubu: 18 yaş ve üzeri yetişkinler.

Örneklem Detayları: Ölçek geliştirme çalışması, Türkiye’deki üniversitelerin Eğitim Fakülteleri veya Bilişim Teknolojileri bölümlerinde öğrenim gören öğrenciler üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Bireysel olarak uygulanan, öz bildirim temelli envanter.

Anahtar Kelimeler

Öz-Yeterlik, Dijital Eğitim, Oyunlaştırma, Eğitim Teknolojisi, Ölçek Geliştirme, Pedagojik Yetkinlik.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected] (Sorumlu Yazar: Özge Kelleci).

Yazışma Adresi: Detaylı yazışma adresi bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2020.

İzinler ve Kullanım: Ölçeğin akademik çalışmalarda kullanımı için sorumlu yazar (Özge Kelleci) ile iletişime geçilmesi veya orijinal kaynağın usulüne uygun olarak referans gösterilmesi önerilir. Ölçek, genellikle eğitim ve araştırma amaçlı kullanıma açıktır.

Ücret: Genellikle akademik ve araştırma amaçlı kullanımlarda ücret talep edilmemektedir.

Kaynaklar

Kelleci, Ö., ve Kulaksız, T. (2020). Dijital Eğitsel Oyun Geliştirme Öz-Yeterlik Ölçeğinin geliştirilmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. http://dx.doi.org/10.9779/pauefd.716426.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: dijital-egitsel-oyun-gelistirme-oz-yeterlik-olcegi-toad.pdf

Dijital Eğitsel Oyun Geliştirme Öz-Yeterlik Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek geliştirme makalesinde yer alan orijinal maddeler bu kaynakta doğrudan sunulmamıştır. Maddelerin tam listesi ve derecelendirme talimatları için lütfen yukarıda belirtilen kaynak makaleye (Kelleci & Kulaksız, 2020) başvurunuz.