Eğitim İnançları Ölçeği

Özet

Eğitim İnançları Ölçeği (EİÖ), bireylerin eğitim süreçlerine, amaçlarına ve pedagojik yaklaşımlarına yönelik sahip oldukları temel felsefi görüşleri ölçmek amacıyla 2011 yılında geliştirilmiş kapsamlı bir psikometrik araçtır. Ölçek, eğitim felsefesinin beş temel akımını (Daimicilik, Esasicilik, İlerlemecilik, Yeniden Kurmacılık ve Varoluşçuluk) yansıtan 5 alt boyutta, toplam 40 maddeden oluşmaktadır. Bu geliştirme çalışması, ölçeğin yapısal geçerlik ve güvenirlik kanıtlarını sunarak, eğitim alanındaki araştırmacılar ve uygulayıcılar için sağlam bir ölçüm aracı sağlamayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

Eğitim İnançları Ölçeği, Eğitim Felsefeleri, Daimicilik, Esasicilik, İlerlemecilik, Yeniden Kurmacılık, Varoluşçuluk, Likert Ölçeği, Öğretmen İnançları.

Yazarlar

Kürşad Yılmaz, Yasin Altınkurt, Özcan Çokluk.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, öğretmenlerin, öğretmen adaylarının veya eğitimle ilgili diğer paydaşların benimsediği eğitim felsefesi yaklaşımlarını sistematik bir şekilde belirlemektir. Eğitimcilerin sahip olduğu felsefi inançlar, onların sınıf yönetimi, müfredat seçimi ve öğrenciye bakış açıları üzerindeki etkilerini anlamak için bu ölçek kritik bir araç görevi görür.

Geliştirme çalışması, eğitim inançlarının farklı boyutlarını bağımsız ancak ilişkili yapılar olarak ayrıştırmayı ve bu yapıların ölçümünde yüksek düzeyde psikometrik tutarlılık sağlamayı amaçlamıştır. Bu sayede, eğitim politikalarının ve pedagojik uygulamaların altında yatan felsefi temellerin incelenmesi mümkün olmaktadır.

Yapı

Eğitim İnançları Ölçeği, bireylerin eğitim alanındaki beş temel felsefi akıma olan eğilimlerini ölçmektedir. Bu akımlar, eğitimin nihai amacı, müfredatın içeriği, öğrencinin rolü ve öğretmen-öğrenci ilişkisi gibi temel pedagojik konulara dair farklı inanç setlerini temsil eder. Ölçülen bu yapı, eğitimcilerin teorik temellerini ve uygulamaya dönük davranışlarını şekillendiren bilişsel çerçevelerdir.

Ölçek, beş alt boyuttan oluşur:

• Daimici Eğitim Felsefesi: Ahlaki ilkeler ve değerlerin evrensel ve değişmez olduğu inancı.
• Esasici Eğitim Felsefesi: Eğitimin temel olarak konu merkezli, disiplinli ve temel bilgilerin aktarımına odaklanması gerektiği inancı.
• İlerlemeci Eğitim Felsefesi: Eğitimin öğrenci merkezli olması, deneyim yoluyla öğrenmeyi ve problem çözme becerilerini vurgulaması gerektiği inancı.
• Yeniden Kurmacı Eğitim Felsefesi: Okulun, toplumsal sorunları çözmek ve temel değerleri yeniden yorumlayarak toplumu dönüştürmekle yükümlü olduğu inancı.
• Varoluşçu Eğitim Felsefesi: Eğitim ortamında bireysel özgürlüğün, seçimin ve her öğrencinin tek tek öneminin vurgulanması gerektiği inancı.

Geçerlik

Ölçeğin yapısal geçerlik kanıtları, gerçekleştirilen faktör analizi sonuçlarıyla desteklenmiştir. Ölçekte yer alan maddelerin faktör yük değerleri 0.42 ile 0.74 arasında rapor edilmiştir. Bu değerler, maddelerin ilgili oldukları alt boyutları yeterli düzeyde temsil ettiğini ve ölçeğin yapısal olarak güçlü olduğunu göstermektedir.

Ayrıca, maddelerin toplam korelasyonları 0.22 ile 0.90 gibi geniş bir aralıkta bulunmuştur. Yüksek madde-toplam korelasyonları, maddelerin alt boyut toplam puanı ile güçlü bir ilişki sergilediğini, dolayısıyla ölçeğin iç tutarlılığa önemli katkı sağladığını ve yapı geçerliğine dair önemli bulgular sunduğunu işaret etmektedir.

Güvenirlik

Eğitim İnançları Ölçeği’nin iç tutarlılık güvenirlik katsayıları, maddeler bazında incelenmiş ve 0.70 ile 0.91 arasında değiştiği tespit edilmiştir. Bu katsayılar, sosyal bilimler araştırmaları için kabul edilebilir güvenirlik düzeyinin (genellikle 0.70) üzerinde olup, ölçeğin alt boyutlarının yüksek derecede iç tutarlılığa sahip olduğunu ve güvenilir ölçümler sunduğunu göstermektedir.

Elde edilen güvenirlik bulguları, EİÖ’nün farklı uygulamalarda ve farklı örneklemlerde tutarlı sonuçlar üretme potansiyelini desteklemekte, bu da ölçeğin ölçüm kalitesini pekiştirmektedir.

Faktör Analizi

Eğitim İnançları Ölçeği’nin geliştirme çalışmasında, ölçeğin teorik temellerini doğrulamak ve yapısal bütünlüğünü ortaya koymak amacıyla faktör analizi kullanılmıştır. Bu analiz sonucunda ölçeğin, eğitim felsefesinin temel akımlarını temsil eden beş temel alt boyutta toplandığı belirlenmiştir. Bu sonuç, ölçeğin teorik yapısını ampirik olarak desteklemektedir.

Faktör analizinde elde edilen bulgulara göre, 40 madde, beş faktöre dağılmıştır ve faktör yükleri kabul edilebilir sınırlardadır. Ölçeğin alt boyutları ve madde dağılımı şu şekildedir:

• Daimici Eğitim Felsefesi: 8 madde
• Esasici Eğitim Felsefesi: 5 madde
• İlerlemeci Eğitim Felsefesi: 13 madde
• Yeniden Kurmacı Eğitim Felsefesi: 7 madde
• Varoluşçu Eğitim Felsefesi: 7 madde

Araç

Test Type: Geliştirme Temelli Tutum Ölçeği

Format: 40 maddeden oluşan öz bildirim formu. Cevaplar 5’li Likert Ölçeği formatında derecelendirilir (1= Kesinlikle Katılmıyorum – 5= Kesinlikle Katılıyorum).

Language Available: Türkçe

Population Group: Eğitimciler (Öğretmenler), Öğretmen Adayları ve Eğitim Bilimleri Alanında Çalışan Akademisyenler.

Age Group: Yetişkin Popülasyon (Genellikle 18 yaş üstü üniversite öğrencileri ve mesleki yaşamdaki bireyler).

Population Details: Ölçek, eğitim felsefelerine dair inançları değerlendirdiği için, eğitim alanında aktif rol alan veya bu alana hazırlanan bireylerden oluşan örneklemlerde kullanıma uygundur. Geliştirme çalışması, Türkiye’deki üniversitelerde öğrenim gören öğretmen adayları ve/veya görev yapan öğretmenler üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Methodology: Kağıt-kalem uygulaması veya dijital ortamda bireysel olarak öz bildirim yöntemiyle uygulanır. Ölçekten elde edilen puanlar, katılımcının her bir eğitim felsefesi akımına olan eğilimini gösterir. Yüksek puan, ilgili felsefeye güçlü katılımı ifade eder.

Anahtar Kelimeler

Eğitim İnançları, Öğretmen İnançları, Pedagojik Felsefe, Psikometrik Geliştirme, Faktör Analizi, Geçerlik, Güvenirlik.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: Kürşad Yılmaz (Sorumlu Yazar): [email protected]

Correspondence Address: Yayınlanan makale üzerinden erişilebilir (Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri dergisi).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Eğitim İnançları Ölçeği, 2011 yılında yayımlanan geçerlik ve güvenirlik çalışması ile kullanıma sunulmuştur. Akademik araştırmalarda kullanım için genellikle sorumlu yazar Kürşad Yılmaz ile belirtilen e-posta adresi üzerinden iletişime geçilmesi tavsiye edilir. Ölçek ticari olmayan akademik amaçlar için kullanılabilir.

Ölçek hakkında daha fazla bilgi ve makalenin tam metni, Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri dergisinin ilgili sayısından veya doğrudan yazarın iletişim kanallarından edinilebilir. Makalenin çevrimiçi bağlantısı şurada mevcuttur: kuyeb.com.

Referanslar

Yılmaz, K., Altınkurt, Y. ve Çokluk, Ö. (2011). Eğitim İnançları Ölçeği’nin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 11(1), 335-350.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdan indirilebilir:

The original PDF can be downloaded here: egitim-inanclari-olcegi-toad.pdf

Eğitim İnançları Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

• 5 alt boyut ve 40 madde
• Daimici Eğitim Felsefesi (8 m): Ahlaki ilkeler ve değerler evrenseldir, değişmez.
• Esasici Eğitim Felsefesi (5 m): Eğitim konu merkezli bir süreçtir.
• İlerlemeci Eğitim Felsefesi (13 m): Eğitim öğrenci merkezli olmalıdır.
• Yeniden Kurmacı Eğitim Felsefesi (7 m): Okul, temel değerleri yeniden yorumlamalıdır.
• Varoluşçu Eğitim Felsefesi (7 m): Eğitim ortamında tek tek her öğrenci önemlidir.