Eğitim Felsefesi Eğilimleri Ölçeği

Özet

Eğitim Felsefesi Eğilimleri Ölçeği, bireylerin pedagojik yaklaşımlarına temel teşkil eden eğitim felsefesi eğilimlerini saptamak amacıyla Aytaç ve Uyangör tarafından 2020 yılında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Ölçeğin geliştirilmesi, kapsamlı bir psikometrik çalışma olan geçerlik ve güvenirlik analizi ile desteklenmiştir.

Ölçek, toplamda 36 maddeden ve teorik olarak belirlenmiş 4 alt boyuttan oluşmaktadır. Derecelendirme formatı olarak 5’li Likert Ölçeği kullanılmaktadır. Bu araç, özellikle eğitim bilimleri araştırmalarında ve öğretmen yetiştirme programlarında bireylerin felsefi duruşlarını analiz etmek için tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Felsefesi, Eğitim Eğilimleri, Ölçek Geliştirme, Geçerlik, Güvenirlik, Psikometrik Özellikler, Öğretmen Adayları.

Yazarlar

Alper AYTAÇ, Nuriye Uyangör.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, eğitim alanında çalışan profesyonellerin, öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının sahip olduğu baskın eğitim felsefesi eğilimlerini objektif ve nicel bir şekilde ölçmektir. Bu eğilimler genellikle Daimicilik, Esasicilik, İlerlemecilik ve Yeniden Kurmacılık gibi temel felsefi akımlarla ilişkilidir.

Bu ölçek sayesinde, eğitimcilerin kendi pedagojik inançları hakkında farkındalık kazanmaları sağlanmakta ve bu inançların sınıf içi uygulamaları nasıl etkilediği araştırılabilmektedir. Ölçek, eğitim politikalarının ve müfredatın felsefi temellerini inceleyen araştırmalar için de değerli bir veri kaynağı sunar.

Yapı

Eğitim Felsefesi Eğilimleri Ölçeği, çok boyutlu bir yapıyı ölçmek üzere tasarlanmıştır. Ölçek, literatürdeki temel eğitim felsefelerini temsil eden 4 farklı alt boyuttan ve bu alt boyutlara dağılmış toplam 36 maddeden oluşmaktadır. Her bir alt boyut, ilgili felsefi yaklaşımın temel varsayımlarını ve pedagojik ilkelerini sorgulayan maddeler içermektedir.

Maddelerin cevaplanması, 5’li Likert Ölçeği formatında gerçekleştirilir. Bu yapı, katılımcının hangi felsefi eğilime daha yakın olduğunu belirlemeye olanak tanır ve böylece eğitim felsefesi tercihlerinin karmaşıklığını yakalamayı hedefler.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, Aytaç ve Uyangör (2020) tarafından yürütülen geliştirme çalışmasının önemli bir parçasıdır. Geçerlik, ölçeğin gerçekten ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne ölçüde ölçtüğünü gösterir. Bu çalışmada yapı geçerliğini incelemek amacıyla istatistiksel analizler kullanılmıştır.

Dört alt boyuttan oluşan yapı, faktör analizi sonuçlarıyla desteklenmiştir. Bu durum, ölçeğin teorik olarak beklenen felsefi eğilimleri ayrıştırabildiğini ve yapısal geçerlik açısından yeterli düzeyde olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, geliştirme çalışması kapsamında detaylıca incelenmiştir. Güvenirlik, ölçüm sonuçlarının tutarlılık ve kararlılık düzeyini ifade eder. Geliştirme sürecinde, ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmek amacıyla Cronbach Alfa güvenirlik katsayıları hesaplanmıştır.

Her bir alt boyut ve ölçeğin geneli için elde edilen güvenirlik katsayıları, ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu ve farklı zamanlarda veya farklı madde setleriyle benzer sonuçlar verebileceğini işaret etmektedir. Bu sonuçlar, Eğitim Felsefesi Eğilimleri Ölçeği’nin bilimsel çalışmalarda kullanılabilecek güvenilir bir araç olduğunu doğrulamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirilmesi aşamasında, maddelerin hangi felsefi yapı altında toplandığını belirlemek için faktör analizi uygulanmıştır. Bu analizler, ölçeğin 4 alt boyuttan oluşan yapısını doğrulamıştır. Bu alt boyutlar, eğitim felsefesi literatüründeki temel akımlara karşılık gelmektedir.

Faktör yüklerinin incelenmesi, her bir maddenin kendi alt boyutuyla güçlü bir ilişki gösterdiğini ortaya koymuştur. Bu başarılı faktör yapısı, ölçeğin teorik temellere dayandığını ve ölçülmek istenen psikolojik yapıyı başarıyla ayrıştırdığını kanıtlamaktadır.

Araç

Test Türü: Geliştirme Ölçeği (Öz Bildirim)

Format: 5’li Likert Tipi Derecelendirme

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Eğitim Bilimleri Alanında Çalışanlar ve Öğretmen Adayları

Yaş Grubu: Yetişkin

Popülasyon Detayları: Yükseköğretim düzeyinde eğitim alan veya eğitim sektöründe profesyonel olarak görev yapan bireyler.

Test Metodolojisi: Katılımcılardan, 36 maddeye (4 alt boyutta) ilişkin görüşlerini, “Kesinlikle Katılıyorum” (5) ile “Kesinlikle Katılmıyorum” (1) arasında değişen 5’li bir skalada belirtmeleri beklenir.

Anahtar Kelimeler

Eğitimde Değerlendirme, Pedagojik İnançlar, Felsefi Eğilimler, Yapı Geçerliği, Psikometri, Öğretim Stratejileri.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut Değil

İletişim E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Aytaç ve Uyangör’ün (2020) yayınlandığı akademik kurum adresleri (Detay verilmemiştir).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek ilk olarak 2020 yılında akademik bir yayın içinde tanıtılmıştır. Ölçeğin ticari olmayan akademik kullanımları için genellikle izin alınması gerekmektedir. Kullanım ve puanlama yönergeleri hakkında bilgi almak için sorumlu yazar Alper AYTAÇ ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi tavsiye edilir.

Ölçeğin geliştirme çalışmasına ait orijinal makaleye ResearchGate üzerinden erişim sağlanabilmektedir. Orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: egitim-felsefesi-egilimleri-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Aytaç, A., ve Uyangör, N. (2020). Eğitim felsefesi eğilimleri ölçeği’nin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. A. Doğanay ve O. Kutlu (Editörler). Güncel Eğitim Bilimleri Araştırmaları II içinde (s. 147-161). Ankara: Akademisyen Kitabevi. Çalışmanın ResearchGate linki: researchgate.net

Eğitim Felsefesi Eğilimleri Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin 36 maddelik tam metni, yazar hakları veya yayın kısıtlamaları nedeniyle bu girişte sunulmamıştır. Ölçek, 4 alt boyuttan ve toplam 36 maddeden oluşmaktadır.

Ölçek maddelerinin ve puanlama anahtarının detaylarına ulaşmak için belirtilen akademik referansın incelenmesi veya sorumlu yazar (Alper AYTAÇ) ile doğrudan iletişime geçilmesi gerekmektedir.