Eğitim Denetmenlerine Yönelik Öğretmen Bakış Açısını Belirleme Ölçeği

Özet

Bu ölçek, öğretmenlerin eğitim denetmenlerine yönelik bakış açılarını, algılarını ve tutumlarını sistematik bir şekilde ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Ölçek, özellikle denetim sürecinin farklı yönlerini ele alan yedi alt boyutta, öğretmenlerin denetmenlerin yeterlikleri, iletişim becerileri ve profesyonel yaklaşımları hakkındaki değerlendirmelerini belirlemeyi hedeflemektedir. 2013 yılında gerçekleştirilen bu geliştirme çalışması, Türkiye eğitim sistemindeki denetim mekanizmasının öğretmenler nezdindeki etkinliğini ve niteliğini ortaya koymak için kritik veriler sağlamıştır. Ölçek, toplam 32 maddeden oluşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Denetimi, Öğretmen Algısı, Denetmen Yeterliği, Denetimin Niteliği, Psikometrik Ölçek Geliştirme, Öğretmen-Denetmen İlişkisi.

Yazarlar

Engin Aslanargun, Alper Kılıç, Metin Eriş.

[quads id=5]

Amaç

Eğitim Denetmenlerine Yönelik Öğretmen Bakış Açısını Belirleme Ölçeği (EDÖBAÖ), öğretmenlerin okul denetmenlerinin performansına, iletişim tarzına ve mesleki uzmanlıklarına dair sahip oldukları algıları ve tutumları belirlemek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçeğin temel amacı, öğretmenlerin denetim sürecine yönelik memnuniyet düzeylerini ve denetmenlerin okuldaki rollerine ilişkin bakış açılarını objektif bir şekilde ölçebilecek, alan yazına katkı sağlayacak geçerli ve güvenilir bir envanter oluşturmaktır.

Bu araç sayesinde, eğitim yönetimindeki karar vericiler, denetmenlerin hizmet içi eğitim ihtiyaçlarını veya denetim süreçlerinin yeniden düzenlenmesi gereken alanlarını tespit edebilirler. Ölçek, öğretmenlerin denetmenlere yönelik beklentilerini ve eleştirilerini yapılandırılmış bir formatta sunarak, denetim sisteminin iyileştirilmesine zemin hazırlamaktadır.

Yapı (Ölçülen Psikolojik Yapı)

Ölçek, öğretmenlerin denetim faaliyetlerine yönelik çok boyutlu algısını ölçmektedir. Ölçeğin ölçtüğü temel yapı, “Eğitim Denetmenlerine Yönelik Öğretmen Algısı”dır. Bu yapı, bilişsel (uzmanlık ve yeterlik değerlendirmesi) ve duygusal (samimiyet ve anlayış gösterme) bileşenleri içerir. Yapı, yedi farklı alt boyut aracılığıyla detaylandırılmıştır, bu da denetmenlik rolünün karmaşık doğasını yansıtmaktadır.

Ölçülen alt boyutlar, öğretmenlerin denetmenlerle etkileşimlerinin kritik yönlerini kapsamaktadır: Denetmenlerin mesleki gelişime olan yaklaşımları, eleştirilere verdikleri tepkiler, iletişimdeki içtenlik ve denetim faaliyetlerinin genel kalitesidir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışması, geliştirme makalesi kapsamında detaylı olarak sunulmuştur. Yapı geçerliğini sağlamak amacıyla faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin teorik olarak öngörülen yedi faktörlü yapısının ampirik verilerle tutarlı olduğunu göstermiştir. Ayrıca, maddelerin ilgili alt boyutlarla yüksek korelasyon göstermesi ve farklı faktörlerle düşük korelasyon göstermesi, ayırt edici geçerliğin sağlandığını işaret etmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık katsayıları (Cronbach’s Alpha) hesaplanarak gerçekleştirilmiştir. Geliştirme çalışmasında, hem genel ölçek puanı hem de yedi alt boyutun her biri için tatmin edici düzeyde iç tutarlılık değerlerine ulaşıldığı rapor edilmiştir. Bu durum, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü ve dolayısıyla ölçeğin bilimsel araştırmalarda kullanılabilecek düzeyde güvenilir olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Eğitim Denetmenlerine Yönelik Öğretmen Bakış Açısını Belirleme Ölçeği, çok boyutlu bir yapıyı ortaya koymak üzere faktör analizi ile geliştirilmiştir. Yapılan analizler sonucunda ölçek, toplam 32 maddeden oluşan ve varyansın önemli bir kısmını açıklayan yedi alt boyuta ayrılmıştır. Bu yedi faktör, denetmenlik rolünün farklı ve bağımsız algılanan yönlerini temsil etmektedir.

Ölçeğin faktör yapısı, öğretmenlerin denetmenleri değerlendirirken kullandıkları çeşitli kriterleri bilimsel olarak sınıflandırmıştır. Bu alt boyutlar, denetim algısının sadece genel bir memnuniyetten ibaret olmadığını, aksine iletişim, uzmanlık ve profesyonellik gibi spesifik bileşenlere ayrıldığını göstermiştir.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: Çok Boyutlu Öz Bildirim Ölçeği (Muhtemelen Likert Tipi Derecelendirme)

Language Available: Türkçe

Population Group: Öğretmenler

Age Group: Yetişkin (Çalışan Profesyoneller)

Population Details: Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda görev yapan öğretmenler.

Test Methodology: 32 maddeden oluşan, 7 alt boyutlu öz bildirim envanteri.

Anahtar Kelimeler

Denetmenlik Algısı, Eğitim Yönetimi, Öğretmen Tutumları, Kastamonu Eğitim Dergisi, Eğitim Denetmeni, Psikometri.

[quads id=5]

Yazarlar ve İletişim Bilgileri

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: Bilgi mevcut değildir.

Correspondence Address: Sorumlu yazar Engin Aslanargun ile iletişim kurulabilir.

Sorumlu Yazar İletişim E-postası: [email protected]

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2013 (Yayın yılı)

İzinler ve Ücret: Ölçeğin akademik ve ticari kullanımı için yazarlarla iletişime geçilmesi önerilir.

Derecelendirme: Ölçek derecelendirme bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.

Kaynaklar

  1. Aslanargun, E., Kılıç, A. ve Eriş, M. (2013). Eğitim Denetmenlerine Yönelik Öğretmen Bakış Açısını Belirleme Ölçeği geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 21(4), 1419-1430.

  2. Makalenin orijinal yayınına şu linkten ulaşılabilir: Kastamonu Eğitim Dergisi Makale Sayfası.

  3. Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: egitim-denetmenlerine-yonelik-ogretmen-bakis-acisini-belirleme-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Eğitim Denetmenlerine Yönelik Öğretmen Bakış Açısını Belirleme Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Toplam 7 Alt boyut ve 32 Madde.

  • Anlayış gösterme boyutu (7 m): Denetmenler öğretmenlere güler yüzlü ve içten davranmaktadırlar.

  • Yeterlik boyutu (6 m): Denetmenlerin kendilerini yeterince geliştirmemektedirler.

  • Denetim ihtiyacı boyutu (6 m): Denetmenlerin eleştirilerini dikkate alıyorum.

  • Samimiyet boyutu (3 m): Öğretmen-denetmen iletişimi samimiyetten uzaktır.

  • Uzmanlık boyutu (4 m): Söyledikler ile yaptıklarını tutarlı bulmuyorum.

  • Denetmenlik algısı boyutu (4 m): Denetmenler sürekli aynı şeylerden bahsetmektedirler.

  • Denetimin niteliği boyutu (3 m): Denetmenler kendilerini öğretmenden üstün görmektedirler.

Cite this article

memjavad (2026). Eğitim Denetmenlerine Yönelik Öğretmen Bakış Açısını Belirleme Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/egitim-denetmenlerine-yonelik-ogretmen-bakis-acisini-belirleme-olcegi/

memjavad. "Eğitim Denetmenlerine Yönelik Öğretmen Bakış Açısını Belirleme Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 31 May. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/egitim-denetmenlerine-yonelik-ogretmen-bakis-acisini-belirleme-olcegi/.

memjavad. "Eğitim Denetmenlerine Yönelik Öğretmen Bakış Açısını Belirleme Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/egitim-denetmenlerine-yonelik-ogretmen-bakis-acisini-belirleme-olcegi/.

memjavad (2026) 'Eğitim Denetmenlerine Yönelik Öğretmen Bakış Açısını Belirleme Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/egitim-denetmenlerine-yonelik-ogretmen-bakis-acisini-belirleme-olcegi/.

[1] memjavad, "Eğitim Denetmenlerine Yönelik Öğretmen Bakış Açısını Belirleme Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, May, 2026.

memjavad. Eğitim Denetmenlerine Yönelik Öğretmen Bakış Açısını Belirleme Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF