Duygusal Güvenlik Ölçeği (DGÖ) (Üniversite Öğrencileri için)

Özet

Duygusal Güvenlik Ölçeği (DGÖ), bireylerin aile içi çatışmalara karşı geliştirdikleri tepkileri ve bu çatışmaların yol açtığı güvensizlik duygularını değerlendirmek amacıyla uyarlanmış psikometrik bir araçtır. Ölçek, özellikle üniversite öğrencisi popülasyonunun aile sistemleri içindeki deneyimlerini ve duygusal güvenliğini ölçmeyi hedefler. Gül Şendil tarafından 2016 yılında Türk kültürüne uyarlanan bu ölçek, altı alt boyutta 24 maddeden oluşmaktadır ve bireyin çatışmaya yönelik kaçınma, duygusal uyarılma ve duygusal düzenleme becerilerini incelemektedir.

DGÖ’nün uyarlama çalışması, ölçeğin orijinal yapısının Türk üniversite öğrencileri örnekleminde geçerli ve güvenilir bir ölçüm sağladığını kanıtlamayı amaçlamıştır. Bu çalışma, genç yetişkinlerin aile çatışmalarına verdikleri bilişsel ve duygusal tepkileri anlamak için önemli bir araç sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Duygusal Güvenlik, Aile Çatışması, Geçerlik, Güvenirlik, Üniversite Öğrencileri, Faktör Analizi, Likert Ölçeği.

Yazarlar

Gül Şendil

[quads id=5]

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, üniversite öğrencilerinin aile içi çatışmaları deneyimleme biçimlerini ve bu çatışmalar karşısında geliştirdikleri duygusal tepkileri sistematik olarak ölçmektir. Ölçek, ailedeki yıkıcı veya yapıcı temsillerin bireyin duygusal güvenliğini nasıl etkilediğini belirlemek üzere tasarlanmıştır.

Uyarlama çalışması, orijinal Duygusal Güvenlik Ölçeği’nin Türk kültüründeki üniversite öğrencileri popülasyonu için psikometrik uygunluğunu test etmek ve kanıtlamak suretiyle, bu alandaki araştırmalara standart bir ölçüm aracı sağlamayı hedeflemiştir. Bu sayede, aile çatışması ile genç yetişkin ruh sağlığı arasındaki ilişkiler daha sağlam temellere dayandırılarak incelenebilir.

Yapı

DGÖ, bireyin aile ilişkileri bağlamında hissettiği duygusal güvenliği ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil eder. Bu yapı, bireyin kendini sakinleştirme yeteneği (duygu düzenleme), aile çatışmasına yönelik kaçınma eğilimleri ve çatışmanın bireyde yarattığı uyarılma düzeyleri gibi farklı bilişsel ve duygusal bileşenlerden oluşur.

Ölçek, Duygusal Güvenlik kavramını altı temel alt boyut aracılığıyla ele alır:

1. Duygu düzenlemede zorluk
2. Yapıcı aile temsilleri
3. Çatışmanın yayılması
4. Kaçınma
5. Duygusal uyarılma
6. Yıkıcı aile temsilleri

Geçerlik

Ölçeğin Türk popülasyonundaki yapısal geçerlik çalışmaları, Gül Şendil’in 2016 tarihli makalesinde detaylıca sunulmuştur. Uyarlama çalışmasında, ölçeğin altı faktörlü yapısının üniversite öğrencisi örnekleminde kültürel ve psikometrik açıdan uygunluğunu değerlendirmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılmıştır.

Elde edilen bulgular, maddelerin ilgili alt boyutlar altında yeterli faktör yüklenmelerine sahip olduğunu ve ölçeğin teorik olarak varsayılan altı boyutlu yapıyı koruduğunu göstererek yapı geçerliğini desteklemiştir. Geçerlik analizlerinin ayrıntılı sonuçları ilgili akademik yayında mevcuttur.

Güvenirlik

DGÖ’nün güvenirlik analizleri, iç tutarlılık katsayıları (özellikle Cronbach Alfa) aracılığıyla değerlendirilmiştir. Bu katsayılar, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne ölçüde tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Yapılan analizler sonucunda, hem ölçeğin genel puanı hem de alt boyutlar bazında elde edilen iç tutarlılık değerlerinin kabul edilebilir düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, Duygusal Güvenlik Ölçeği’nin üniversite öğrencileri arasında tutarlı ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Duygusal Güvenlik Ölçeği’nin faktör analizi, ölçeğin toplam 24 maddeden oluşan ve altı ayrı alt boyutu temsil eden bir yapıya sahip olduğunu doğrulamıştır. Bu yapı, bireyin aile çatışmasına verdiği farklı tepki mekanizmalarını ve bilişsel temsilleri kapsamaktadır:

• Duygu Düzenlemede Zorluk: Bireyin stres veya çatışma anlarında duygusal tepkilerini yönetememesi.
• Yapıcı Aile Temsilleri: Ailedeki zorluklara rağmen olumlu ve işlevsel ilişkilere dair inançların varlığı.
• Çatışmanın Yayılması: Aile içi gerilimin bireyin kişisel alanına sızması ve kendini suçlu hissetmesi.
• Kaçınma: Çatışma kaynaklarından fiziksel veya psikolojik olarak uzak durma stratejileri.
• Duygusal Uyarılma: Çatışma karşısında yoğun kaygı, üzüntü veya stres yaşama.
• Yıkıcı Aile Temsilleri: Ailenin geleceği, istikrarı ve güvenilirliği hakkında olumsuz ve endişe verici düşüncelere sahip olma.

Araç Bilgileri

Test Türü: Uyarlama (Adaptasyon)

Format: Öz bildirim ölçeği (Self-report scale)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite Öğrencileri

Yaş Grubu: Genç Yetişkinlik (Genellikle 18-25 yaş aralığı)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki üniversitelerde öğrenim gören lisans öğrencileri örneklemi üzerinde valide edilmiştir.

Test Metodolojisi: 4’lü Likert Ölçeği kullanılmıştır. Yanıtlar 1’den (Kesinlikle doğru değil) 4’e (Çok doğru) kadar derecelendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Duygusal Güvenlik, Aile Çatışması, Psikometrik Özellikler, Uyarlama, Genç Yetişkinlik, Duygu Düzenleme, Faktör Analizi.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Mevcut Değil

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Mevcut Değil

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Gül Şendil tarafından 2016 yılında yayımlanan akademik makale kapsamında uyarlanmış ve valide edilmiştir. Ölçeğin kullanımı ve telif hakları ile ilgili detaylı bilgi ve izinler için sorumlu yazar Gül Şendil ile doğrudan iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ticari veya araştırma amaçlı kullanım ücretleri yazarın takdirindedir.

Kaynaklar

Şendil, G. (2016). Duygusal Güvenlik Ölçeği (DGÖ): Üniversite öğrencilerinde geçerlik ve güvenirlik çalışması. Psikoloji Çalışmaları Dergisi, 36(2), 45 – 64.

Makalenin orijinal çevrimiçi kaynağına şu adresten ulaşılabilir: dergipark.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: duygusal-guvenlik-olcegi-dgo-universite-ogrencileri-icin-toad.pdf

[quads id=5]

Duygusal Güvenlik Ölçeği (DGÖ) Maddeleri (Üniversite Öğrencileri için)

DGÖ toplam 6 alt boyut ve 24 maddeden oluşmaktadır. Derecelendirme 4’lü Likert formatındadır (1=Kesinlikle doğru değil – 4=Çok doğru). Aşağıda her alt boyutu temsil eden örnek bir madde yer almaktadır:

• Duygu düzenlemede zorluk (5m): Kendimi sakinleştiremem.
• Yapıcı aile temsilleri (4m): Ailem yine de birbiriyle iyi geçinebilir.
• Çatışmanın yayılması (3m): Beni suçladıklarını düşünürüm.
• Kaçınma (5m): Onlardan olabildiğince uzak olmayı isterim.
• Duygusal uyarılma (3m): Üzgün hissederim.
• Yıkıcı aile temsilleri (4m): Ailemin ileride ne yapacağı konusunda endişelenirim.