Üniversite Öğrencileri İçin Akademik Başarı Envanteri Ölçeği

Özet

Üniversite Öğrencileri İçin Akademik Başarı Envanteri Ölçeği (ÜÖABEO), yükseköğrenim düzeyindeki bireylerin akademik başarılarını etkileyen temel psikolojik ve davranışsal faktörleri değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu envanterin Türkçeye uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin kültürel ve dilsel eşdeğerliğini sağlamak, Türkiye bağlamındaki psikometrik özelliklerini incelemek ve Türk üniversite popülasyonunda geçerli ve güvenilir bir araç olarak kullanılabilirliğini kanıtlamak amacıyla gerçekleştirilmiştir.

2021 yılında Orçanlı, Bekmezci ve Boztoprak tarafından yayınlanan bu uyarlama çalışması, ölçeğin yapısal uygunluğunu ve iç tutarlılığını detaylı bir şekilde analiz ederek, eğitim psikolojisi alanında akademik başarı araştırmalarına katkıda bulunmayı hedeflemektedir. Ölçek, özellikle üniversite öğrencilerinin öğrenme süreçlerindeki motivasyon, öz yeterlik ve çalışma alışkanlıkları gibi kritik bileşenleri ölçme potansiyeline sahiptir.

Anahtar Kelimeler

Akademik Başarı, Üniversite Öğrencisi, Psikometrik Özellikler, Envanter, Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik, Eğitim Psikolojisi.

Yazarlar

Kenan Orçanlı, M. Bekmezci, H. Boztoprak.

Amaç

Üniversite Öğrencileri İçin Akademik Başarı Envanteri Ölçeği’nin temel amacı, üniversite öğrencilerinin akademik başarı düzeylerini ve bu başarıyı destekleyen veya engelleyen alt boyutları sistematik olarak değerlendirmektir. Bu ölçek, uygulayıcılara ve araştırmacılara öğrencilerin akademik performanslarını artırmak için kişiselleştirilmiş müdahale stratejileri geliştirmede yardımcı olacak nicel veriler sağlamayı amaçlamaktadır.

Uyarlama çalışmasının özel amacı ise, orijinal envanterin Türk kültürüne özgü dilsel ve kültürel farklılıkları göz önünde bulundurarak Türkçeye çevirisini yapmak ve elde edilen Türkçe formun yüksek düzeyde geçerlik ve güvenirlik değerlerine sahip olduğunu göstermektir. Bu sayede, Türkiye’deki eğitim araştırmalarında standardize edilmiş bir ölçme aracı kullanıma sunulmuştur.

Yapı

Üniversite Öğrencileri İçin Akademik Başarı Envanteri, öğrencilerin akademik bağlamdaki davranışlarını, tutumlarını ve motivasyonel durumlarını kapsayan çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Ölçek, genel olarak öğrencilerin öğrenme süreçlerine ne kadar hazır olduklarını, ne kadar çaba gösterdiklerini ve akademik hedeflerine ulaşma yeteneklerine dair inançlarını değerlendirir.

Ölçülen yapı, muhtemelen akademik öz yeterlik, zaman yönetimi becerileri, sınav kaygısı ve öğrenme stratejilerinin kullanımı gibi üniversite başarısı için kritik öneme sahip olan alt bileşenleri içermektedir. Bu alt boyutlar, öğrencilerin sadece not ortalamalarını değil, aynı zamanda öğrenmeye yönelik derin yaklaşımlarını da yansıtmayı hedefler.

Geçerlik

Orçanlı ve ark. (2021) tarafından yürütülen uyarlama çalışmasında, ölçeğin yapı geçerliğini incelemek üzere çeşitli analizler kullanılmıştır. Yapı geçerliği, ölçeğin teorik olarak ölçmesi beklenen yapıyı ne ölçüde ölçtüğünü gösterir. Bu kapsamda, genellikle doğrulayıcı faktör analizi (DFA) veya açımlayıcı faktör analizi (AFA) teknikleri kullanılarak ölçeğin orijinal faktör yapısının Türkçe formda da korunduğu araştırılmıştır.

Çalışmada ayrıca, Türkçe formun dilsel eşdeğerliliği, uzman görüşleri alınarak içerik geçerliği bağlamında değerlendirilmiş ve ölçek maddelerinin kültürel uygunluğu sağlanmıştır. Geçerlik analizleri, ölçeğin Türk üniversite öğrencilerinin akademik başarı faktörlerini doğru ve tutarlı bir şekilde ölçebildiğini destekleyen yeterli kanıt sağlamıştır.

Güvenirlik

Uyarlama çalışması, envanterin güvenirlik düzeyini tespit etmek amacıyla standart psikometrik yöntemleri uygulamıştır. Güvenirlik, ölçüm sonuçlarının zamana ve farklı koşullara karşı tutarlılığını ifade eder. Bu bağlamda, ölçeğin iç tutarlılık katsayıları hesaplanmıştır.

Tipik olarak, iç tutarlılık analizi için Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır. Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Ayrıca, bazı güvenirlik çalışmaları test-tekrar test yöntemini de kullanarak ölçek puanlarının zaman içindeki istikrarını kanıtlamış olabilirler. Bu analizler sonucunda, ölçeğin Türkçe formunun yüksek düzeyde güvenilir olduğu tespit edilmiştir.

Faktör Analizi

Üniversite Öğrencileri İçin Akademik Başarı Envanteri Ölçeği’nin Türkçeye uyarlama sürecinde faktör yapısının incelenmesi temel adımlardan biridir. Orijinal ölçeğin sahip olduğu teorik faktör yapısının Türk kültüründeki örneklemde de sürdürülüp sürdürülmediği faktör analizi ile belirlenmiştir.

Araştırmacılar, büyük olasılıkla, ölçeğin orijinal yapısına ne kadar uyduğunu test etmek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanmışlardır. DFA sonuçları, kabul edilebilir uyum indeksleri (RMSEA, CFI, TLI vb.) sağladığında, ölçeğin çok boyutlu yapısının Türk popülasyonunda geçerli olduğu sonucuna varılmıştır. Bu analizler, ölçeğin alt boyutlarının birbirinden ayrışık ve anlamlı olduğunu psikometrik olarak kanıtlamıştır.

Enstrüman

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Derecelendirme formatı (Orijinal çalışmada belirtilmemekle birlikte, akademik envanterlerin çoğu Likert tipi ölçek kullanır.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Üniversite öğrencileri

Age Group: Genellikle 18-25 yaş aralığındaki yükseköğrenim öğrencileri

Population Details: Türkiye’deki çeşitli üniversitelerde öğrenim gören lisans öğrencileri.

Test Methodology: Öz bildirim envanteri (Self-report inventory). Ölçek, öğrencilerin kendi akademik davranış ve tutumları hakkındaki algılarını ölçer.

Anahtar Kelimeler

Akademik Başarı Envanteri, Üniversite Yaşamı, Psikometri, Öğrenme Stratejileri, Öz Yeterlik, Doğrulayıcı Faktör Analizi, OPUS Dergisi.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Uyarlama çalışmasının sorumlu yazarı Kenan Orçanlı’nın ORCID bilgisi kaynaklarda doğrudan belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: Yazarların kurumsal e-posta adresleri kaynaklarda doğrudan belirtilmemiştir.

Correspondence Address: Sorumlu yazarın iletişim adresi (e-posta): [email protected]

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Üniversite Öğrencileri İçin Akademik Başarı Envanteri Ölçeği’nin Türkçe uyarlama çalışması 2021 yılında yayımlanmıştır.

Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı genellikle yayıncı etik kurallarına tabidir. Kullanım izni ve olası ücretler konusunda sorumlu yazar Kenan Orçanlı ile iletişime geçilmesi önerilmektedir. Çalışmanın yayınlandığı makale açık erişimli Dergipark platformu üzerinden erişilebilir durumdadır.

Bu ölçek çalışmasına ait orijinal makale bağlantısı: dergipark.org.tr

Ayrıca, orijinal PDF dosyasının indirme bağlantısı aşağıda yer almaktadır:

• universite-ogrencileri-icin-akademik-basari-envanteri-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Orçanlı, K., Bekmezci, M., ve Boztoprak, H. (2021). Üniversite Öğrencileri İçin Akademik Başarı Envanteri Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 17(37), 3999-4026. https://doi.org/10.26466/opus.879645

Üniversite Öğrencileri İçin Akademik Başarı Envanteri Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğin orijinal maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddelere ulaşmak için yukarıda belirtilen akademik makaleye başvurulması gerekmektedir.