Duygu Termometresi Ölçeği

Özet

Duygu Termometresi Ölçeği (Emotion Thermometer, ET), bireylerin genel psikolojik durumlarını ve spesifik duygusal sıkıntılarını hızlı bir şekilde taramak amacıyla geliştirilmiş kısa bir ölçektir. Bu ölçeğin Türkçe konuşan popülasyona adaptasyonu, Ozan Bahcıvan ve Alper Eyrenci tarafından 2018 yılında gerçekleştirilmiştir. Ölçek, özellikle onkoloji hastalarında yaygın olarak görülen duygusal yükü ve stres düzeylerini belirlemede etkili bir araç olarak kabul edilmektedir. Adaptasyon çalışması, ölçeğin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik açısından yeterli psikometrik özellikler taşıdığını göstermeyi amaçlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Duygu Termometresi, Psikoonkoloji, Stres, Duygusal Sıkıntı, Ölçek Uyarlaması, Türkçe, Psikometrik Özellikler.

Yazarlar

Ozan Bahcıvan, Alper Eyrenci.

Amaç

Duygu Termometresi Ölçeği’nin temel amacı, klinik ortamlarda, özellikle kanser hastaları gibi yüksek psikolojik sıkıntı riski taşıyan gruplarda, duygusal durumun ve stres seviyesinin hızlı ve etkili bir şekilde taranmasını sağlamaktır. Bu hızlı tarama, klinisyenlerin hastaların acil ruh sağlığı ihtiyaçlarını belirlemelerine ve uygun müdahale yollarına yönlendirmelerine olanak tanır. Ölçeğin uyarlanması, Türk popülasyonunda bu tür taramaların kültürel olarak geçerli ve güvenilir bir araçla yapılabilmesini amaçlamıştır.

Ölçek, hastaların kendi bildirimlerine dayanarak, genel sıkıntı düzeyinin yanı sıra, anksiyete, depresyon, öfke ve korku gibi spesifik duygusal alanlardaki yoğunluğu da ölçmeye yöneliktir. Bu çok boyutlu tarama yeteneği, klinisyenlere hastanın yaşadığı duygusal yük hakkında kapsamlı bir ilk izlenim sunar.

Yapı

Duygu Termometresi, genellikle beş temel duygusal boyutu ölçen kısa bir araçtır: Sıkıntı (Distress), Anksiyete (Anxiety), Depresyon (Depression), Öfke (Anger) ve Korku (Fear). Ayrıca, ölçek genellikle hastanın profesyonel yardım ihtiyacını da sorgulayan ek bir madde içerir. Ölçek, genellikle görsel bir analog termometre metaforu kullanarak, bireyin duygusal durumunu 0’dan 10’a kadar bir derecelendirme ile ifade etmesini ister.

Ölçeğin ölçtüğü temel psikolojik yapı, bireyin mevcut durumuna bağlı olarak yaşadığı subjektif duygusal yüktür. Bu yapı, özellikle stresli yaşam olayları (örneğin, kanser tanısı ve tedavisi) karşısında bireyin adaptasyon yeteneğini ve psikososyal ihtiyaçlarını yansıtır.

Geçerlik

Duygu Termometresi Ölçeği’nin Türkçe adaptasyon çalışmasında (Bahcivan & Eyrenci, 2018), ölçeğin yapısal ve kriter geçerliğinin incelendiği varsayılmaktadır. Ancak, mevcut kaynak referansta geçerliğe dair detaylı istatistiksel veriler bulunmamaktadır. Uyarlama çalışmaları genellikle, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne ölçüde ölçtüğünü (yapı geçerliği) ve diğer geçerli araçlarla tutarlılığını (eş zamanlı geçerlik) göstermek için korelasyon analizlerini içerir.

Uyarlama sürecinde, ölçeğin orijinal yapısının Türkçe formda da korunduğu ve klinik olarak anlamlı sonuçlar ürettiği gösterilmiş olmalıdır. Detaylı geçerlik analizleri için, ilgili yazarların tam makalesine başvurulması gerekmektedir.

Güvenirlik

Kaynak içerikte güvenirlik analizlerine dair spesifik bir değer (örneğin, Cronbach alfa katsayısı) belirtilmemiştir. Ancak, bir ölçek adaptasyonu çalışmasının zorunlu bir parçası olarak, Türkçe Duygu Termometresi’nin iç tutarlılığının (Internal Consistency) incelendiği kabul edilmektedir. İç tutarlılık, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne kadar homojen bir şekilde ölçtüğünü gösteren kritik bir psikometrik özelliktir.

Ölçeğin klinik uygulamalarda güvenilir sonuçlar verebilmesi için, adaptasyon çalışmasında genellikle yüksek düzeyde iç tutarlılık katsayılarının (örneğin, 0.70 ve üzeri) raporlanması beklenir. Güvenirlik sonuçlarının tam detayları, 20. Dünya Psikoonkoloji Kongresi özet kitabında yer alan orijinal sunumda mevcuttur.

Faktör Analizi

Duygu Termometresi (ET), orijinal olarak tek bir genel sıkıntı puanı ve dört spesifik sıkıntı alt boyutu (anksiyete, depresyon, öfke, korku) içeren basit bir yapıya sahiptir. Türkçe adaptasyon çalışmasında, bu orijinal yapının Türk popülasyonunda da korunup korunmadığını test etmek amacıyla Faktör Analizi (muhtemelen Doğrulayıcı Faktör Analizi) kullanıldığı düşünülmektedir.

Faktör analizi sonuçları, Türkçe formun, genel duygusal sıkıntıyı ve alt boyutları güvenilir bir şekilde ayırt edebildiğini göstermiş olmalıdır. Bu analizler, ölçeğin yapı geçerliğini destekleyen temel istatistiksel kanıtlardır.

Enstrüman

Test Türü: Uyarlama (Adaptasyon)

Format: Kısa, öz bildirimli tarama aracı. Genellikle Görsel Analog Ölçek (Visual Analog Scale) prensibine dayalı termometre formatında derecelendirme kullanılır.

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlanan dil), İngilizce (Orijinal dil).

Popülasyon Grubu: Yetişkinler, özellikle psikoonkoloji hastaları ve kronik hastalıklarla mücadele eden bireyler.

Yaş Grubu: Yetişkin (18 yaş ve üzeri).

Popülasyon Detayları: Türkçe konuşan klinik ve klinik olmayan popülasyonlar.

Test Metodolojisi: Bireylerden, her bir duygusal durumu (sıkıntı, anksiyete vb.) 0’dan 10’a kadar bir termometre üzerinde işaretleyerek ne kadar yoğun yaşadıklarını belirtmeleri istenir. Hızlı uygulama ve puanlama için tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Emotion Thermometer, Uyarlama, Psikolojik Sıkıntı, Kanser, Duygu Durumu, Kısa Ölçek, Ozan Bahcıvan.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Ozan Bahcıvan

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değil.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değil.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Uyarlama): 2018.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik kullanımları için izin ve ücret bilgileri konusunda sorumlu yazar Ozan Bahcıvan ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

PDF İndirme: Ölçeğin tam metni ve ilgili belgeler aşağıdaki bağlantılardan indirilebilir:

• duygu-termometresi-olcegi-toad.pdf (PDF formatında)
• duygu-termometresi-olcegi-toad.docx (Word formatında)

Referanslar

• Bahcivan, O. & Eyrenci, A. (2018). The adaptation of Emotion Thermometer (ET) for Turkish speaking population. In the 20th World Congress of Psycho-Oncology abstract book, 27 (pp. 215-216). Hong Kong: Wiley.
• İlgili kongre özeti çevrimiçi olarak mevcuttur: onlinelibrary.wiley.com

Duygu Termometresi Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler için yazarla iletişime geçilmesi veya tam adaptasyon makalesine başvurulması gerekmektedir.