Table of Contents
Özet
Duygu Regülasyon Zorluğu Ölçeği (DRZÖ), orijinal adı Difficulties in Emotion Regulation Scale (DERS) olan psikometrik aracın Türkçe diline yapılan bir Uyarlama çalışmasıdır. Bu ölçek, bireylerin duygusal deneyimlerini yönetme ve düzenleme süreçlerinde karşılaştıkları tipik zorlukları değerlendirmek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçeğin Türkçe adaptasyonu, Rugancı (2008) tarafından doktora tezi kapsamında gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma, duygu regülasyonu becerilerinin eksikliğini, bağlanma stilleri ve psikolojik sıkıntı arasındaki ilişkileri inceleyen daha geniş bir araştırmanın parçası olarak sunulmuştur. Ölçek, özellikle duygusal düzensizliğin klinik ve subklinik düzeylerdeki değerlendirilmesi için önemli bir araçtır.
Anahtar Kelimeler
Duygu Regülasyonu, Duygusal Düzensizlik, Psikolojik Sıkıntı, Bağlanma Stili, DERS, Ölçek Uyarlaması, Psikolojik Yapı.
Yazarlar
Orijinal Ölçek Geliştiricileri: Gratz, K. L. ve Roemer, L. (2004). Türkçe Adaptasyon: Rugancı, R. N. (2008).
Amaç
Duygu Regülasyon Zorluğu Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin duygusal tepkilerini fark etme, anlama, kabul etme ve yönetme yeteneklerindeki yetersizlikleri kapsamlı bir şekilde ölçmektir. Ölçek, özellikle bireylerin olumsuz duygusal durumlara tepki verirken yaşadıkları altı temel zorluk alanını (farkındalık eksikliği, netlik eksikliği, kabul etmeme, dürtü kontrol zorlukları, hedefe yönelik davranışları sürdürmede zorluk ve strateji sınırlılığı) belirlemeyi hedefler. Bu sayede, psikolojik sıkıntı ve çeşitli psikopatolojilerle ilişkili duygusal düzensizlik örüntülerinin tanınmasına yardımcı olur.
Yapı
Ölçek, literatürde yaygın olarak kabul gören duygu regülasyonu kavramının çok boyutlu bir psikolojik yapı olarak ölçülmesine odaklanır. Duygu regülasyonundaki zorluklar, bireyin duygusal tepkilerinin yoğunluğunu, süresini veya tipini yönetememesi durumunu ifade eder. Orijinal DERS (ve dolayısıyla bu uyarlama), duygusal düzensizliği altı temel faktör altında inceler:
- Farkındalık Eksikliği (Nonacceptance of Emotional Responses)
- Hedefe Yönelik Davranışları Sürdürmede Zorluk (Difficulty Engaging in Goal-Directed Behavior)
- Dürtü Kontrol Zorlukları (Impulse Control Difficulties)
- Duygusal Tepkileri Kabul Etmeme (Lack of Emotional Clarity)
- Duygusal Netlik Eksikliği (Limited Access to Emotion Regulation Strategies)
- Duygu Durumlarına Dikkat Etmeme (Nonacceptance of Emotional Responses)
Bu psikolojik yapı, klinik araştırmalarda ve terapötik müdahalelerde temel bir rol oynamaktadır, zira birçok psikiyatrik bozukluk (örneğin, Sınırda Kişilik Bozukluğu, Depresyon, Anksiyete) duygusal düzensizlik ile yakından ilişkilidir.
Geçerlik
Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışmasında (Rugancı, 2008) detaylı Geçerlik analizlerinin yapıldığı varsayılmaktadır, ancak kaynak metinde bu bilgiler özetlenmemiştir. Geçerlik çalışmaları genellikle yapı geçerliği (faktör analizi) ve ölçüt bağıntılı geçerliği (psikolojik sıkıntı, bağlanma stilleri gibi ilgili yapılarla korelasyonlar) içerir. Adaptasyon sürecinde, ölçeğin orijinal yapısını koruyup korumadığı ve Türk kültürüne uygunluğunu gösteren kanıtlar sunulmuştur. Detaylı geçerlik katsayıları ve istatistiksel bulgular için ilgili doktora tezine başvurulması gerekmektedir.
Güvenirlik
Kaynak metinde Güvenirlik bilgileri özetlenmemiştir. Ancak, bir uyarlama çalışmasının parçası olarak, ölçeğin iç tutarlılık katsayılarının (genellikle Cronbach Alfa) hesaplanması zorunludur. Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Ek olarak, test-tekrar test güvenirliği veya yarımlama güvenirliği gibi diğer güvenirlik yöntemlerinin de adaptasyon çalışmasında rapor edilmiş olması beklenir.
Faktör Analizi
Duygu Regülasyon Zorluğu Ölçeği’nin orijinal yapısı altı faktörlüdür. Türkçe adaptasyon çalışmasında da bu altı faktörlü yapının doğrulanması için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizlerinin yapıldığı tahmin edilmektedir. Faktör analizi sonuçları, Türkçe formun orijinal ölçekteki teorik boyutları (örneğin, dürtü kontrolü veya netlik) ne ölçüde temsil ettiğini belirler. Adaptasyon çalışmalarında faktör yüklerinin ve faktörler arasındaki ilişkilerin incelenmesi, ölçeğin psikolojik yapısının kültürel bağlamda geçerliliğini desteklemektedir.
Ölçme Aracı
Test Type:
Uyarlama (Adaptation)
Format:
Likert tipi derecelendirme (Orijinal DERS genellikle 5 puanlı Likert kullanır, ancak bu bilgi adaptasyon tezinde teyit edilmelidir.)
Language Available:
Türkçe (Turkish)
Population Group:
Yetişkinler ve Üniversite Öğrencileri
Age Group:
18 yaş ve üstü
Population Details:
Uyarlama çalışması Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) bünyesinde yapıldığı için, örneklem büyük olasılıkla üniversite öğrencileri ve/veya Ankara bölgesindeki yetişkinlerden oluşmaktadır.
Test Methodology:
Bireysel veya grup uygulaması şeklinde, öz-bildirim yöntemiyle uygulanır. Katılımcılar, kendilerine sunulan maddeleri ne sıklıkla deneyimlediklerini belirtirler.
Anahtar Kelimeler
Duygu Regülasyon Zorluğu, DERS, Ölçek, Psikometri, Ruh Sağlığı, Güvenirlik, Geçerlik, Duygu Regülasyonu.
Yazarlar
Author ORCID Identifier:
Mevcut değil.
Affiliation Email addresses:
Mevcut değil.
Correspondence Address:
Mevcut değil.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, bir doktora tezi kapsamında 2008 yılında Türkçe’ye uyarlanmıştır. Akademik amaçlı kullanımlar için genellikle izin gereklidir. Ticari kullanım ve ücret bilgileri için uyarlamayı yapan yazar veya Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) ile iletişime geçilmesi önerilir.
Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: duygu-regulasyon-zorlugu-olcegi-toad.pdf
Kaynaklar
- Rugancı, R., N. (2008). The relationship among attachment style, affect regulation, psychological distress and mental construction of the relational world (Doctoral dissertation). Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara. (Tez bağlantısı: tez.yok.gov.tr)
- Gratz, K. L., & Roemer, L. (2004). Multidimensional assessment of emotion regulation and dysregulation: Development, factor structure, and initial validation of the Difficulties in Emotion Regulation Scale. Journal of Psychopathology and Behavioral Assessment, 26(1), 41-54.
Duygu Regülasyon Zorluğu Ölçeği Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Ölçek maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelerin tam listesi için Rugancı (2008) tarafından hazırlanan doktora tezine başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2026). Duygu Regülasyon Zorluğu Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/duygu-regulasyon-zorlugu-olcegi/
memjavad. "Duygu Regülasyon Zorluğu Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 7 Jun. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/duygu-regulasyon-zorlugu-olcegi/.
memjavad. "Duygu Regülasyon Zorluğu Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/duygu-regulasyon-zorlugu-olcegi/.
memjavad (2026) 'Duygu Regülasyon Zorluğu Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/duygu-regulasyon-zorlugu-olcegi/.
[1] memjavad, "Duygu Regülasyon Zorluğu Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, June, 2026.
memjavad. Duygu Regülasyon Zorluğu Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.