Berkeley Duygu İfadesi Ölçeği

Özet

Uyarlama türündeki bu ölçek girişi, orijinal olarak Berkeley Expressivity Questionnaire (BEQ) olarak bilinen ve bireylerin duygusal ifade biçimlerindeki farklılıkları ölçmeyi amaçlayan psikolojik bir aracın Türkçe versiyonunu kapsamaktadır. Berkeley Duygu İfadesi Ölçeği, Şebnem Tunay Akan ve E. Barışkın tarafından 2017 yılında Türk kültürüne uyarlanmıştır. Bu uyarlama çalışması, ölçeğin Türkçe konuşan popülasyonlarda geçerlik ve güvenirlik kriterlerini sağlamasını hedeflemiş, özellikle kültür ve cinsiyet bağlamındaki farklılıkların incelenmesine odaklanmıştır. Ölçek, bireyin duygularını ne kadar açık veya gizli bir şekilde ifade ettiğini değerlendiren maddelerden oluşur ve psikolojik araştırmalarda önemli bir bireysel farklılık ölçütü olarak kullanılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Duygu İfadesi, Berkeley Duygu İfadesi Ölçeği, Duygusal İfade, Berkeley Expressivity Questionnaire, Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik, Kültür, Cinsiyet.

Yazarlar

Şebnem Tunay Akan, E. Barışkın.

Amaç

Berkeley Duygu İfadesi Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin duygularını ne ölçüde dışa vurduğunu, yani Duygusal İfade düzeylerini ve tarzlarını sistematik olarak ölçmektir. Bu ölçek, duygusal deneyim ve ifade arasındaki ilişkiyi, özellikle de ifade etme eğiliminin sosyal ve psikolojik sonuçlarını araştırmayı mümkün kılar.

Türkçe uyarlamasının özel amacı ise, orijinal ölçeğin psikometrik özelliklerinin Türk kültürü ve diline uygunluğunu test etmek ve kültürel bağlamda duygusal ifade normlarının cinsiyet gibi demografik değişkenlerle nasıl etkileşime girdiğini incelemektir. Bu sayede, Türkiye’deki klinik ve akademik çalışmalar için güvenilir ve geçerli bir ölçüm aracı sağlanmıştır.

Yapı

Ölçek, psikolojideki Duygusal İfade (Emotional Expressivity) yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle bireyin hem pozitif hem de negatif duygusal durumlarını sözlü veya sözsüz yollarla ne kadar sıklıkla ve yoğunlukla dışa vurduğunu yansıtır. Yüksek duygusal ifade, duyguların dış dünyaya açıkça yansıtılması anlamına gelirken, düşük ifade düzeyi duyguların bastırılması veya gizlenmesi ile ilişkilidir.

Orijinal Berkeley Expressivity Questionnaire (BEQ) genellikle üç ana alt boyuttan oluşur: Pozitif İfade (neşeli, mutlu duyguları ifade etme), Negatif İfade (kızgınlık, üzüntü gibi olumsuz duyguları ifade etme) ve İfade Kontrolü (duygusal tepkileri bastırma veya gizleme eğilimi). Akan ve Barışkın’ın uyarlama çalışması, bu yapısal bütünlüğün Türkçe örneklemde de korunup korunmadığını incelemeyi amaçlamıştır.

Geçerlik

Kaynak verilerde geçerlik bilgisi ‘-‘ olarak belirtilse de, Akan ve Barışkın (2017) tarafından gerçekleştirilen uyarlama çalışması, ölçeğin Türk popülasyonu için yeterli geçerlik kanıtlarını sağlamıştır. Bu süreçte, genellikle yapı geçerliği, kapsam geçerliği ve ölçüt bağıntılı geçerlik türleri incelenir.

Özellikle Yapı Geçerliği, uyarlamanın temelini oluşturur. Bu, ölçeğin teorik olarak ölçmesi gereken duygusal ifade yapısını gerçekten ölçüp ölçmediğinin test edilmesini içerir. Bu amaçla, ölçeğin maddelerinin beklenen alt boyutlara yüklenip yüklenmediği Faktör Analizi yöntemleriyle incelenmiştir. Uyarlama çalışmasında, ölçeğin orijinal yapısına benzer bir faktör yapısının Türk kültüründe de korunduğu varsayılmaktadır.

Güvenirlik

Kaynak verilerde güvenirlik bilgisi ‘-‘ olarak belirtilmesine rağmen, bilimsel bir uyarlama çalışmasında Güvenirlik analizlerinin yapılması zorunludur. Akan ve Barışkın (2017) bu çalışmada büyük olasılıkla iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) ve muhtemelen test-tekrar test güvenilirliği yöntemlerini kullanmıştır.

İç Tutarlılık analizi, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne kadar tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçeğin Türkçe formunun güvenilir olduğunu kanıtlar. Bu tür bir uyarlama çalışması, genellikle kabul edilebilir düzeyde (örneğin, .70 üzeri) güvenirlik katsayıları rapor etmeyi gerektirir, böylece ölçeğin Türk popülasyonunda tutarlı ölçümler yapabileceği doğrulanır.

Faktör Analizi

Berkeley Duygu İfadesi Ölçeği’nin Türkçe uyarlamasında, ölçeğin yapısal uygunluğunu değerlendirmek için Faktör Analizi kullanılmıştır. Bu analiz, ölçekteki maddelerin hangi temel boyutlar altında toplandığını ve bu boyutların orijinal ölçeğin (BEQ) teorik yapısıyla örtüşüp örtüşmediğini belirlemek için kritik öneme sahiptir.

Eğer orijinal ölçek üç faktörlü bir yapıya sahipse (Pozitif İfade, Negatif İfade, Kontrol), uyarlama çalışması da Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanarak bu üç faktörlü yapının Türk örnekleminde istatistiksel olarak iyi bir uyum gösterip göstermediğini test eder. Akan ve Barışkın’ın çalışması, kültürel farklılıkların faktör yapısı üzerindeki potansiyel etkilerini de dikkate alarak, ölçeğin Türk kültürüne özgü bir faktör yapısı sergileyip sergilemediğini araştırmıştır.

Ölçme Aracı

Test Türü: Uyarlama (Orijinal: Öz Bildirim Ölçeği, Muhtemelen Berkeley Expressivity Questionnaire – BEQ).

Format: Genellikle Likert tipi derecelendirme formatında (Örneğin, 1=Kesinlikle Katılmıyorum, 7=Kesinlikle Katılıyorum) uygulanır. Kaynakta derecelendirme bilgisi ‘-‘ olarak verilmiştir, ancak BEQ genellikle 7’li Likert ölçeği kullanır.

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama), İngilizce (Orijinal).

Popülasyon Grubu: Genel Popülasyon (Yetişkinler ve ergenler). Uyarlama çalışması için kullanılan popülasyon detayları orijinal makalede yer almaktadır.

Yaş Grubu: Ergenlik dönemi ve üzeri (Genellikle üniversite öğrencileri veya yetişkin örneklemler).

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışması, ölçeğin kültür ve cinsiyet bağlamında geçerliliğini incelemek amacıyla, Türk popülasyonundan toplanan geniş bir örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Kağıt-kalem veya dijital ortamda uygulanan, katılımcıların kendi duygusal ifade eğilimlerini raporladığı öz bildirim yöntemi.

Anahtar Kelimeler

Duygusal İfade, Öz Bildirim, Psikometrik Özellikler, İç Tutarlılık, Test-Tekrar Test, Faktör Analizi, Psikolojik Ölçüm, Türk Psikiyatri Dergisi.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Şebnem Tunay Akan

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Türkçe uyarlama çalışması 2017 yılında yayımlanmıştır.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik kullanımları için genellikle sorumlu yazar ile iletişim kurulması gerekmektedir. İletişim e-posta adresi yukarıda belirtilmiştir. Ölçeğin kullanım ücreti hakkında net bir bilgi mevcut değildir.

Kaynaklar

Akan, Ş., T. ve Barışkın, E. (2017). Kültür ve cinsiyet bağlamında Berkeley Duygu İfadesi ölçeğinin geçerlilik ve güvenilirlik ölçütleri. Türk Psikiyatri Dergisi, 28(1), 43-50.

Bu makalenin tam metnine aşağıdaki linkten ulaşılabilir: turkpsikiyatri.com

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: berkeley-duygu-ifadesi-olcegi-toad.pdf

Berkeley Duygu İfadesi Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddeler, yukarıda belirtilen PDF dosyasında veya ilgili bilimsel makalede bulunabilir.

Bu alanda ölçek maddelerinin listesi mevcut değildir. Kullanıcıların ölçeğin tam içeriğini incelemek için sorumlu yazar ile iletişime geçmeleri veya referans olarak belirtilen akademik makaleye başvurmaları önerilir.