Dönem İçİ Sürpriz Sınavlara Yönelik Tutum Ölçeği

Özet

Dönem İçİ Sürpriz Sınavlara Yönelik Tutum Ölçeği, öğrencilerin eğitim dönemleri sırasında uygulanan habersiz sınavlara karşı geliştirdikleri algıları, duygusal tepkileri ve davranışsal eğilimleri ölçmek amacıyla Berna Demirtaş tarafından geliştirilmiş bir araçtır. Bu ölçek, öğrencilerin sürpriz sınavları bir öğrenme teşvik edici olarak mı, yoksa stres kaynağı olarak mı gördüklerini belirlemeyi hedefler.

Ölçeğin geliştirilmesi, 2006 yılında yürütülen ve Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü‘nde tamamlanan bir yüksek lisans tezi kapsamında gerçekleştirilmiştir. Ölçek, özellikle sık sık uygulanan sürpriz sınavların öğrenci başarısı üzerindeki etkilerini psikometrik olarak analiz etmek için tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Sürpriz sınavlar, öğrenci tutumu, eğitim psikolojisi, akademik başarı, öğrenci değerlendirmesi, Likert ölçeği.

Yazarlar

Berna Demirtaş

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, eğitim ortamlarında sıkça uygulanan sürpriz sınav pratiklerinin öğrencilerin akademik motivasyonu, hazırlık düzeyleri ve genel başarıları üzerindeki etkilerini sistematik olarak ölçmektir. Bu araç, eğitimcilerin ve araştırmacıların, sınav yöntemlerinin pedagojik faydasını ve öğrencilerin bu uygulamalara yönelik tutumlarını daha iyi anlamalarına olanak tanır.

Ölçek, öğrencilerin sürpriz sınavları, düzenli çalışma alışkanlıklarını teşvik eden yapıcı araçlar olarak mı yoksa anksiyete ve baskı yaratan olumsuz uygulamalar olarak mı algıladığını tespit etmek için tasarlanmıştır. Bu sayede, sürpriz sınavların öğrenme sürecindeki rolü hakkında nicel veriler elde edilmesi hedeflenmiştir.

Yapı

Ölçek, öğrencilerin dönem içi sürpriz sınavlara yönelik tutumlarını ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil etmektedir. Bu yapı, genellikle sürpriz sınavların gerekliliği hakkındaki bilişsel değerlendirmeler, sınavlara bağlı duyuşsal tepkiler (kaygı, stres) ve ders çalışmaya yönelik davranışsal eğilimler olmak üzere birden fazla faktörden oluşmaktadır.

Yapılan faktör analizi sonuçları, tutumun tek bir boyut yerine dört farklı faktöre ayrıldığını göstermektedir. Bu faktörler, sürpriz sınavların öğrenme performansını ölçme ve düzenli çalışmaya teşvik etme gibi farklı yönlerine odaklanarak tutumun karmaşık doğasını ortaya koymaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliliğini incelemek amacıyla kullanılan yöntemlerden biri, verilerin faktör analizine uygunluğunun Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) testi ile değerlendirilmesidir. Bu test, örneklem büyüklüğünün faktör analizi için yeterliliğini ve maddeler arasındaki korelasyonların gücünü gösterir.

Yapılan analizler sonucunda elde edilen KMO değeri 0.94 olarak belirlenmiştir. Bu yüksek değer, istatistiksel standartlara göre “mükemmel” olarak nitelendirilmektedir. KMO değerinin 0.90 ve üzeri olması, verilerin faktörleşmeye son derece uygun olduğunu ve ölçülen yapının tutarlı olduğunu güçlü bir şekilde desteklemektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığını ve güvenilirliğini değerlendirmek için Cronbach-Alpha güvenirlik katsayısı kullanılmıştır. Bu katsayılar hem genel ölçek hem de belirlenen alt faktörler bazında hesaplanmıştır, bu da ölçeğin çok boyutlu yapısının her bir bileşeninin ne kadar tutarlı olduğunu göstermektedir.

Elde edilen güvenirlik katsayıları şunlardır:

• Birinci faktör için Cronbach-Alpha (α) = 0.83
• İkinci faktör için α = 0.82
• Üçüncü ve dördüncü faktörler için α = 0.76

Tüm ölçeğe ilişkin hesaplanan genel Cronbach-Alpha katsayısı ise α = 0.92’dir. Bu katsayıların tamamı, ölçeğin psikometrik açıdan yüksek düzeyde güvenilirliğe sahip olduğunu ve maddelerin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme sürecinde, ölçek maddelerinin hangi temel boyutlar altında toplandığını belirlemek amacıyla açımlayıcı faktör analizi (AFA) uygulanmıştır. Analiz öncesinde, verilerin faktörleşmeye uygunluğu Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) testi ile incelenmiş ve elde edilen 0.94 değeri, verilerin faktör analizi için mükemmel düzeyde uygun olduğunu göstermiştir.

Faktör analizi sonucunda, ölçeğin dört alt faktörden oluştuğu tespit edilmiştir. Bu faktörler, sürpriz sınavlara yönelik tutumun farklı psikolojik ve pedagojik bileşenlerini temsil etmektedir. Her bir faktörün iç tutarlılığı, 0.76 ile 0.83 arasında değişen yüksek Cronbach-Alpha değerleriyle desteklenmiştir.

Araç

Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Öğrenciler (Students)

Age Group: Belirtilmemiş (Yüksek lisans tezi bağlamında, genellikle yükseköğretim öğrencileri veya lise öğrencileri)

Population Details: Ölçek, Berna Demirtaş’ın 2006 tarihli yüksek lisans tez çalışması kapsamında ilgili öğrenci grubu üzerinde geliştirilmiştir.

Test Methodology: Ölçek, 5’li Likert tipi derecelendirme kullanır. Katılımcılardan, her maddeye ne ölçüde katıldıklarını belirtmeleri istenir. Derecelendirme sistemi şöyledir: 1= kesinlikle katılmıyorum – 5= kesinlikle katılıyorum.

Anahtar Kelimeler

Sınav tutumu, psikometri, KMO değeri, Cronbach-Alpha, faktör analizi, eğitim değerlendirme.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değil.

Affiliation Email addresses: Bilgi mevcut değil.

Correspondence Address: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (2006 tezi kapsamında).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2006

Ölçek, Berna Demirtaş’ın yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş olup, herhangi bir ticari ücret bilgisi mevcut değildir. Ölçeğin akademik veya araştırma amaçlı kullanımı için, öncelikle sorumlu yazar (Berna Demirtaş) ile iletişime geçilmesi ve ilgili telif hakları ile etik izinlerin alınması önerilir.

Tezin tam metnine YÖK Ulusal Tez Merkezi aracılığıyla erişim sağlanabilmektedir. Ayrıca, ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: donem-ici-surpriz-sinavlara-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

1. Demirtaş, B. (2006). Sık sık uygulanan sürpriz sınavların öğrenci başarısına etkileri (Yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
2. Tezin orijinal bağlantısı YÖK Ulusal Tez Merkezi’nde mevcuttur: tez.yok.gov.tr

[quads id=5]

Dönem İçİ Sürpriz Sınavlara Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Şu anda kullanılmakta olan sürpriz sınavlar ve soruları…….
1…yabancı dil performansımı düzenli olarak ölçmektedir.
2…beni aktif bir öğrenci olmaya teşvik etmektedir.