Dikili Ağaç Satışı Algı Ölçeği

Özet

Dikili Ağaç Satışı Algı Ölçeği, Yaşar Selman Gültekin tarafından 2015 yılında tamamlanan doktora tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçeğin temel amacı, Türkiye’deki Devlet Orman İşletmeleri bünyesinde yürütülen dikili ağaç satışı uygulamasının çeşitli paydaşlar (yöneticiler, personel, müteahhitler vb.) nezdindeki algılarını sistematik olarak ölçmektir. Çalışma, bu algıların analizinde gelişmiş bir istatistiksel teknik olan Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) kullanılarak yapılmıştır.

Ölçek, ormancılık sektöründeki önemli bir ticari faaliyet olan dikili ağaç satış süreçlerinin şeffaflık, verimlilik ve ekonomik etkileri gibi kritik boyutlardaki algı farklılıklarını tespit etmeye odaklanmıştır. Bu ölçek, ormancılık politikalarının ve yönetim stratejilerinin geliştirilmesinde kanıta dayalı kararlar alınmasına yardımcı olacak veriler sunmayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

Dikili Ağaç Satışı, Algı Ölçeği, Ormancılık, Devlet Orman İşletmeleri, Yapısal Eşitlik Modellemesi, Orman Kaynakları Yönetimi.

Yazarlar

Yaşar Selman Gültekin

Amaç

Ölçeğin birincil amacı, Devlet Orman İşletmelerinde uygulanan dikili ağaç satışı yönteminin etkinliğine, şeffaflığına ve genel kabulüne dair oluşan algıları nicel olarak belirlemektir. Bu satış yönteminin uygulamadaki potansiyel sorunlarını veya başarılarını kullanıcı ve uygulayıcı perspektifinden ortaya koymak hedeflenmiştir.

Ölçek, aynı zamanda, dikili ağaç satış uygulamasına yönelik algısal faktörlerin, kurumsal performans ve sürdürülebilirlik üzerindeki etkilerini Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) çerçevesinde test etmek üzere tasarlanmıştır. Bu sayede, algısal değişkenler arasındaki karmaşık ilişkilerin derinlemesine anlaşılması amaçlanmıştır.

Yapı

Dikili Ağaç Satışı Algı Ölçeği, dikili ağaç satış sürecine dair çeşitli latent (gizil) değişkenleri ölçmek üzere geliştirilmiştir. Ölçeğin yapısal eşitlik modellemesi ile analiz edilmiş olması, birden fazla alt boyutu (faktörü) bulunduğunu işaret etmektedir. Bu alt boyutlar muhtemelen Ekonomik Algı (fiyatlandırma ve karlılık), Yönetimsel Algı (bürokrasi ve şeffaflık) ve Çevresel Algı (sürdürülebilirlik ve uygulama kalitesi) gibi alanları kapsamaktadır.

Ölçek, katılımcıların dikili ağaç satışının genel uygulamasına yönelik tutumlarını, memnuniyet düzeylerini ve bu sürecin ormancılık faaliyetlerine olan katkısını nasıl değerlendirdiklerini ölçen maddelerden oluşmaktadır.

Geçerlik

Kaynak içerikte geçerlik bilgileri spesifik olarak belirtilmemiş olsa da, ölçek doktora tezi kapsamında geliştirildiğinden, kapsamlı geçerlik çalışmaları yapılmıştır. Bu çalışmaların, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı (konstrüktü) doğru bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamak için Yapı Geçerliği (Construct Validity) üzerine yoğunlaştığı varsayılmaktadır. Özellikle, tezin metodolojisinde belirtilen Yapısal Eşitlik Modellemesi, hem Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) hem de model uyum endeksleri aracılığıyla yapısal geçerliğin sağlanmasında merkezi bir rol oynamıştır.

Güvenirlik

Orijinal kaynakta güvenirlik değerleri açıkça sunulmamıştır. Ancak bilimsel bir tez çalışması bağlamında, ölçeğin iç tutarlılığının değerlendirilmesi zorunludur. Bu amaçla, ölçek maddelerinin tutarlılığını ölçmek için muhtemelen Cronbach Alfa katsayısı kullanılmıştır. Yüksek Alfa değerleri, ölçeğin farklı maddelerinin aynı gizil yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Detaylı güvenirlik katsayıları ve alt boyutlara ait spesifik değerler, ölçeğin geliştirildiği doktora tezinde (Gültekin, 2015) mevcuttur.

Faktör Analizi

Dikili Ağaç Satışı Algı Ölçeği’nin geliştirilmesi sürecinde, algının çok boyutlu doğasını ortaya çıkarmak amacıyla faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. İlk aşamada Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile ölçeğin temel boyutları belirlenmiş ve madde seçimi yapılmış olabilir.

Tez başlığının “Yapısal Eşitlik Modellemesi ile Analizi” içermesi, ölçeğin nihai yapısal bütünlüğünün ve alt faktörlerinin birbirinden ayrımının Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile titizlikle test edildiğini göstermektedir. DFA, ölçeğin teorik olarak beklenen faktör yapısının veri tarafından ne ölçüde desteklendiğini istatistiksel olarak kanıtlamıştır.

Araç

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: Genellikle 5’li veya 7’li Likert Tipi Derecelendirme (Kesin bilgi tezin içinde mevcuttur, algı ölçekleri için standart uygulamadır.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Orman Endüstrisi paydaşları, Devlet Orman İşletmeleri personeli ve yöneticileri, orman ürünleri müteahhitleri.

Age Group: Yetişkin (18 yaş ve üzeri)

Population Details: Türkiye’deki Devlet Orman İşletmelerinde dikili ağaç satışı süreçlerinde aktif rol alan veya bu süreçlerden etkilenen profesyonel gruplar.

Test Methodology: Kantitatif Anket Çalışması, Çok Değişkenli İstatistiksel Analiz (Yapısal Eşitlik Modellemesi).

Anahtar Kelimeler

Ormancılık Yönetimi, Perception Scale, Düzce Üniversitesi, Sosyal Algı, Latent Değişkenler.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Mevcut Değil

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Düzce Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Düzce, Türkiye (Tez kurum adresi temel alınmıştır.)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2015

İzinler ve Ücret: Ölçek akademik bir doktora tezi kapsamında geliştirilmiştir. Genellikle akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için ölçeğin kullanımı serbesttir, ancak etik kurallar gereği sorumlu yazardan (Yaşar Selman Gültekin) izin alınması tavsiye edilir. Ticari kullanım için yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

Gültekin, Y. S. (2015). Devlet Orman İşletmelerinde dikili ağaç satışı uygulamasının yapısal eşitlik modellemesi ile analizi (Doktora tezi). Düzce Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Düzce.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

• dikili-agac-satisi-algi-olcegi-toad.pdf

Dikili Ağaç Satışı Algı Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğin maddeleri, tam metin doktora tezinde (Gültekin, 2015) veya yukarıda belirtilen PDF dosyasında yer almaktadır. Kaynak içerikte maddelerin kendisi doğrudan sağlanmamıştır.