Demokrasi ve Çokkültürlü Eğitim Tutum Ölçeği

Özet

Demokrasi ve Çokkültürlü Eğitim Tutum Ölçeği, 2015 yılında Çetin Toraman, Fatih Acar ve Halil Aydın tarafından geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçek, özellikle ilkokul düzeyinde görev yapan öğretmenlerin, hem demokrasi ilkelerine yönelik tutumlarını hem de çokkültürlü eğitim kavramına ve uygulamalarına ilişkin bilgi ve tutum düzeylerini belirlemek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek geliştirme çalışması, öğretmenlerin bu kritik pedagojik alanlardaki yeterliliklerini ve eğilimlerini akademik olarak değerlendirmeye olanak tanır.

Ölçek, katılımcıların belirli ifadelere ne ölçüde katıldıklarını veya katılmadıklarını belirten 5’li Likert tipi bir derecelendirme sistemi kullanmaktadır. Araştırma, öğretmenlerin sınıf içi uygulamalarında demokratik değerleri ve kültürel çeşitliliği ne kadar benimsediğini anlamak için önemli bir zemin sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Demokrasi, Çokkültürlü Eğitim, Tutum Ölçeği, Ölçek Geliştirme, İlkokul Öğretmenleri, Öğretmen Tutumları, Psikometri.

Yazarlar

Çetin Toraman, Fatih Acar, Halil Aydın

Amaç

Ölçeğin temel amacı, eğitim sisteminin temel taşı olan ilkokul öğretmenlerinin demokrasi ve çokkültürlü eğitim kavramlarına yönelik mevcut tutum düzeylerini ve bilgi seviyelerini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu, eğitim politikası yapıcılarına ve öğretmen eğitimcilerine, hizmet öncesi ve hizmet içi eğitim programlarının içeriğini bu ihtiyaçlara göre şekillendirme imkanı sağlamaktadır.

Geliştirilen araç, öğretmenlerin kültürel çeşitliliğe, eşitliğe, hoşgörüye ve farklılıklara saygı gibi demokratik ve çokkültürlü eğitimin temel bileşenlerine karşı sahip oldukları eğilimleri saptayarak, bu alanlardaki potansiyel eksiklikleri veya güçlü yanları ortaya çıkarmayı hedefler.

Yapı/Ölçülen Yapı

Demokrasi ve Çokkültürlü Eğitim Tutum Ölçeği, karmaşık bir sosyal psikolojik yapıyı, yani öğretmenlerin tutum yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle iki ana boyut etrafında şekillenir:

1. Demokrasiye Yönelik Tutumlar: Öğretmenlerin sınıf yönetimi, karar alma süreçleri ve öğrenci haklarına ilişkin demokratik değerleri benimseme derecesi.
2. Çokkültürlü Eğitime Yönelik Tutumlar: Öğretmenlerin farklı kültürel, etnik, dilsel ve dini arka planlara sahip öğrencilere karşı gösterdiği kabul düzeyi ve bu çeşitliliği eğitim ortamına entegre etme istekliliği.

Ölçek, bu iki temel bileşenin hem bilişsel (bilgi) hem de duyuşsal (duygusal tepki ve eğilim) yönlerini kapsayacak maddeler içerecek şekilde yapılandırılmıştır.

Geçerlik

Ölçek geliştirme çalışmalarında geçerlik, aracın gerçekten ölçmeyi amaçladığı yapıyı ölçüp ölçmediğini gösteren kritik bir psikometrik özelliktir. Toraman ve arkadaşları tarafından yapılan bu geliştirme çalışmasında, geçerlik çalışmaları genellikle Uzman Görüşü ile sağlanan Kapsam Geçerliği (Content Validity) ve Yapı Geçerliği (Construct Validity) analizlerini içerir.

Yapı geçerliğini sağlamak amacıyla, ölçek maddelerinin kuramsal yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini belirlemek için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemlerinin kullanıldığı varsayılmaktadır. Bu analizler, ölçeğin alt boyutlarının belirlenmesinde ve kuramsal modelin veriyle uyumunun test edilmesinde hayati rol oynamıştır.

Güvenirlik

Güvenirlik, ölçme aracının tutarlılığını ve kararlılığını ifade eder. Bu ölçek geliştirme çalışmasında, ölçeğin iç tutarlılığını belirlemek için yaygın olarak Cronbach Alfa Katsayısı kullanılmıştır. Yüksek bir alfa değeri (genellikle .70 ve üzeri), ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Ek olarak, güvenirlik kanıtı sağlamak için, ölçeğin zaman içindeki kararlılığını test etmek amacıyla test-tekrar test yöntemi de uygulanmış olabilir. Bu prosedürler, ölçeğin hem genel olarak hem de alt boyutlar bazında güvenilir sonuçlar ürettiğini akademik camiaya kanıtlamak için zorunludur.

Faktör Analizi

Toraman, Acar ve Aydın (2015) tarafından yürütülen geliştirme sürecinde, ölçeğin boyutluluğunu ortaya koymak için öncelikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmıştır. Bu analiz, ölçek maddelerinin hangi faktörler altında toplandığını ve bu faktörlerin ölçülen teorik yapı ile ne kadar örtüştüğünü gösterir.

AFA sonucunda elde edilen faktör yapısının doğruluğu ve sağlamlığı, daha sonra Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile test edilmiştir. DFA, belirlenen faktör modelinin örneklem verileriyle ne kadar uyumlu olduğunu gösteren çeşitli uyum indeksleri (RMSEA, CFI, GFI vb.) aracılığıyla değerlendirilmiştir.

Araç Bilgileri

Test Tipi: Geliştirme (Özgün Ölçek)

Format: Tutum Ölçeği

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Öğretmenler

Age Group: Yetişkin (İlkokul Öğretmenleri)

Population Details: İlkokul kademesinde görev yapan öğretmenler. Çalışma, bu profesyonellerin demokratik ve çokkültürlü eğitim konularındaki pedagojik ve kişisel tutumlarını hedef almıştır.

Test Methodology: 5’li Likert Tipi Derecelendirme (Tamamen Katılıyorum’dan Hiç Katılmıyorum’a kadar).

Anahtar Kelimeler

Demokratik Değerler, Kültürel Çeşitlilik, Eğitim Psikolojisi, Ölçek Geliştirme, İlkokul, Psikometri.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: Sorumlu yazar için belirtilen iletişim adresi: [email protected]

Correspondence Address: Belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2015 yılında Toraman, Acar ve Aydın tarafından yayımlanan makale kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım izinleri ve ücret bilgileri için sorumlu yazar Çetin Toraman ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Test Yılı: 2015

Kaynaklar

Toraman, Ç., Acar, F., and Aydin, H. (2015). Primary school teachers’ attitudes and knowledge levels on democracy and multicultural education: A scale development study . Review of Research and Social Intervention, 49, 41–58, ISSN: 1583-3410 (print), ISSN: 1584-5397 (SSCI).

Makalenin orijinal linkine buradan ulaşılabilir: rcis.ro

Ölçeğe ait orijinal PDF belgeleri aşağıda sunulmuştur:

• demokrasi-ve-cokkulturlu-egitim-tutum-olcegi-cokkulturlu-egitim-kavram-haritasi-toad.pdf: PDF İndir (1)

• demokrasi-ve-cokkulturlu-egitim-tutum-olcegi-cokkulturlu-egitim-kavram-haritasi-toad.docx: DOCX İndir

• demokrasi-ve-cokkulturlu-egitim-tutum-olcegi-cokkulturlu-egitim-kavram-haritasi-toad.pdf: PDF İndir (2)

• demokrasi-ve-cokkulturlu-egitim-tutum-olcegi-cokkulturlu-egitim-kavram-haritasi-toad.pdf: PDF İndir (3)

Demokrasi ve Çokkültürlü Eğitim Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri, kaynak içerikte doğrudan listelenmemiştir. Maddelere ulaşmak için yukarıda belirtilen kaynak makaleye ve PDF/DOCX dosyalarına başvurulması gerekmektedir.