Değişkenleri Değiştirme ve Kontrol Etme Beceri Testi (DDKBT)

Özet

Değişkenleri Değiştirme ve Kontrol Etme Beceri Testi (DDKBT), Burak Kağan Temiz ve Mehmet Tan tarafından 2007 yılında geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçek, öğrencilerin bilimsel süreç becerileri arasında kritik öneme sahip olan değişkenleri tanımlama, manipüle etme ve kontrol etme yeteneklerini ölçmeyi amaçlamaktadır. DDKBT, tek boyutlu bir yapıya sahiptir ve 30 maddeden oluşmaktadır. Değerlendirme, hem açık uçlu hem de çoktan seçmeli sorular kullanılarak yapılmaktadır, bu da testin hem niteliksel düşünce süreçlerini hem de doğru cevabı seçme becerisini değerlendirmesine olanak tanır.

Anahtar Kelimeler

Değişkenleri Kontrol Etme, Bilimsel Süreç Becerileri, Psikometri, Eğitimde Ölçme, DDKBT, Fen Eğitimi, Deneysel Tasarım.

Yazarlar

Burak Kağan Temiz, Mehmet Tan.

Amaç

DDKBT’nin temel amacı, bireylerin bilimsel yöntemin uygulanmasında merkezi bir rol oynayan değişkenleri değiştirme ve kontrol etme becerilerini nicel olarak değerlendirmektir. Bu beceri, öğrencilerin kontrollü deneyler tasarlayabilme ve sonuçları doğru bir şekilde yorumlayabilme yeteneklerini ortaya koyar. Ölçek, özellikle fen bilimleri eğitiminde öğrencilerin deneysel düşünme düzeylerini belirlemek ve buna yönelik eğitimsel müdahaleler geliştirmek için kullanılmak üzere tasarlanmıştır.

Yapı

DDKBT, Değişkenleri Kontrol Etme Becerisi (DDKB) adı verilen tek bir temel psikolojik yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, öğrencinin bir deneyde bağımsız, bağımlı ve kontrol değişkenlerini doğru bir şekilde ayırt edebilme, sadece bağımsız değişkeni sistematik olarak manipüle ederken diğer tüm potansiyel değişkenleri sabit tutabilme yeteneğini ifade eder. Bu beceri, bilimsel okuryazarlığın ve eleştirel düşünmenin önemli bir bileşenidir.

Ölçek, bu becerinin farklı senaryolarda ve farklı zorluk seviyelerinde nasıl uygulandığını değerlendiren 30 maddeden oluşur. Bu yapı, bilimsel hipotezleri test etmede gerekli olan mantıksal ve metodolojik yeterliliği yansıtmaktadır.

Geçerlik

Kaynak referansta spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiştir. Ancak, ölçeğin geliştirme (Geliştirme) aşamasında, maddelerin ilgili alanyazın taraması ve uzman görüşleri doğrultusunda hazırlanmış olması, testin kapsam geçerliğine önem verildiğini düşündürmektedir. Ölçeğin, ölçmek istediği teorik yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini gösteren yapı geçerliği çalışmalarının ana makalede detaylandırıldığı varsayılmaktadır. Ölçeğin geçerlik çalışmaları hakkında detaylı bilgi, Temiz ve Tan (2007) makalesinde bulunmaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizlerine dair spesifik istatistiksel değerler (örneğin, Cronbach Alfa katsayısı) orijinal veri setinde doğrudan sunulmamıştır. Ancak, 30 maddelik geliştirilmiş bir test olarak, ölçeğin iç tutarlılığının yeterli düzeyde olduğu ve bu sonuçların ana yayın olan Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi’ndeki makalede rapor edildiği beklenmektedir.

Faktör Analizi

DDKBT, teorik olarak tek boyutlu bir yapıyı ölçmek üzere tasarlanmıştır. Bu durum, faktör analizlerinin (genellikle Açımlayıcı veya Doğrulayıcı Faktör Analizi) yapıldığını ve 30 maddenin tamamının tek bir faktör altında toplandığını göstermektedir. Bu faktör, bireyin genel değişken kontrol becerisi yeterliliğini temsil eder. Tek boyutluluk, ölçeğin homojen bir yapıyı ölçtüğünü ve skorların tek bir genel beceri seviyesini yansıttığını gösterir.

Ölçüm Aracı

Test Türü: Geliştirme (Yeni bir ölçme aracı olarak geliştirilmiştir)

Format: 30 maddelik karma format (Açık uçlu sorular ve çoktan seçmeli sorular)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Eğitim bilimleri alanında çalışan öğrenciler, öğretmen adayları veya bilimsel süreç becerilerinin ölçülmesinin hedeflendiği tüm öğrenci grupları (Genellikle ortaokul, lise veya üniversite öğrencileri).

Yaş Grubu: Eğitim seviyesine bağlı olarak değişmekle birlikte, bilimsel düşünme becerilerinin gelişmeye başladığı ergenlik ve sonrası dönemler.

Popülasyon Detayları: Test, özellikle fen bilimleri derslerinde deneysel becerileri değerlendirmek için tasarlanmıştır.

Test Metodolojisi: Bilişsel yetenek testi. Cevaplar, öğrencilerin değişkenleri doğru tanımlayıp tanımlayamadığına ve kontrollü deney şartlarını sağlayıp sağlayamadığına göre değerlendirilir.

Anahtar Kelimeler

Deneysel Beceriler, Bilimsel Yöntem, Bağımsız Değişken, Bağımlı Değişken, Test Geliştirme, Değişkenleri Kontrol Etme Becerisi.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Burak Kağan Temiz

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değil.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi (2007 yayın yılı itibarıyla).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2007

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı ve izin şartları için sorumlu yazar Burak Kağan Temiz ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik çalışmalarda kullanım için genellikle izin alınması önerilir.

Ölçeğin orijinal makale ve test içeriği, aşağıdaki PDF bağlantısından indirilebilir:

• degiskenleri-degistirme-ve-kontrol-etme-beceri-testi-ddkbt-toad.pdf

Ayrıca makaleye erişim linki:

• gefad.gazi.edu.tr

Referanslar

Temiz, B. K. ve Tan, M. (2007). Değişkenleri değiştirme ve kontrol etme becerilerinin ölçülmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27(3), 151-174.

Değişkenleri Değiştirme ve Kontrol Etme Beceri Testi (DDKBT) Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır.