Table of Contents
Özet
Bu ölçek, Gülşah Çoşkun Yaşar ve S. Yıldız (2018) tarafından geliştirilmiş bir araç olup, bireylerin ve özellikle eğitim ortamlarındaki paydaşların diller arası geçiş yapma yani kod değiştirme davranışına yönelik sahip oldukları inançları sistematik bir şekilde değerlendirmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek geliştirme çalışması, 35 maddeden oluşmakta ve dil öğretimi bağlamında kod değiştirmenin uygunluğu, gerekliliği ve pedagojik etkinliği hakkındaki tutumları ölçmektedir. Yapılan psikometrik analizler, ölçeğin hem yüksek düzeyde geçerlik hem de güvenirlik kanıtlarına sahip olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Kod değiştirme, Öğretmen inançları, Dil eğitimi, İki dillilik, Ölçek geliştirme, Psikometrik, Geçerlik, Güvenirlik.
Yazarlar
Gülşah Çoşkun Yaşar, S. Yıldız
[quads id=5]
Amaç
Kod Değiştirme İnançları Ölçeği’nin temel amacı, ikinci dil öğrenimi veya çok dilli eğitim ortamlarında kod değiştirme eylemine dair öğretmenlerin ve öğrencilerin sahip olduğu inançları güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu inançlar, sınıf içi uygulamaları ve dil öğrenme çıktılarını doğrudan etkilediğinden, ölçek bu alandaki araştırmacılara somut veriler sağlamayı hedeflemektedir.
Ölçek geliştirme çalışması, dil öğretimi metodolojileri ve dil politikalarının belirlenmesinde önemli bir rol oynayan bu inanç sistemini nicel olarak analiz etmeye olanak tanır. Ölçek, özellikle yabancı dil olarak İngilizce öğretimi (YOİ) gibi bağlamlarda, anadil (Türkçe) kullanımına yönelik tutumları derinlemesine incelemek için geliştirilmiştir.
Yapı
Ölçek, bireylerin kod değiştirme davranışının pedagojik faydaları, öğrenmeyi kolaylaştırma potansiyeli ve sınıf yönetimindeki rolü hakkındaki algılarını ölçen çok boyutlu bir psikolojik yapı üzerine odaklanmıştır. Bu yapı, genellikle dil öğretiminde anadilin kullanımı ile hedef dilin kullanımı arasındaki dengeye dair bilişsel eğilimleri kapsamaktadır.
Ölçek maddeleri, öğretmenlerin konuyu açıklarken, öğrencilerin anlamasını sağlarken veya karmaşık kavramları basitleştirirken kod değiştirmeye ne kadar sıcak baktıklarını ortaya koyacak şekilde tasarlanmıştır. Bu, bir davranışın kendisinden ziyade, o davranışa yönelik altta yatan inançları yansıtmayı amaçlar.
Geçerlik
Ölçeğin yapı geçerliğini incelemek amacıyla gerçekleştirilen analizlerde güçlü kanıtlar elde edilmiştir. Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) örneklem yeterliliği değeri “0.90-1.00” aralığında bulunmuştur. Bu aralık, elde edilen verilerin faktör analizi için “çok yüksek düzeyde” uygun olduğunu gösteren kritik bir başarıdır.
Aynı zamanda, verilerin çok değişkenli normal dağılıma uygunluğunu test eden Bartlett Küresellik Testi sonucu da manidar bulunmuştur. Hesaplanan Bartlett değeri 10648.21 olup, 0.01 düzeyinde manidardır (X²(595)=10648.21). Bu istatistiksel bulgular, deneme uygulamasından elde edilen verilerin bir faktör yapısına sahip olduğunu ve ölçeğin yapısal geçerliğinin yüksek olduğunu desteklemektedir.
Güvenirlik
Kod Değiştirme İnançları Ölçeği’nin iç tutarlılığı, Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı kullanılarak değerlendirilmiştir. Ölçeğin geneline ait hesaplanan Cronbach Alpha katsayısı 0.94 olarak rapor edilmiştir.
Bu değer, psikometrik standartlara göre mükemmele yakın bir düzeyde iç tutarlılığa işaret etmektedir. Yüksek güvenirlik katsayısı, ölçeğin 35 maddesinin tutarlı bir şekilde aynı psikolojik yapıyı ölçtüğünü ve dolayısıyla ölçme sonuçlarının kararlı ve güvenilir olduğunu göstermektedir.
Faktör Analizi
Ölçek geliştirme sürecinde verilerin faktörlenebilirliğini kanıtlamak için faktör analizi ön koşulları titizlikle incelenmiştir. KMO değerinin 0.90’ın üzerinde olması ve Bartlett Küresellik Testi’nin istatistiksel olarak anlamlı çıkması, verilerin temel bileşenler veya açımlayıcı faktör analizine tabi tutulmaya son derece uygun olduğunu doğrulamıştır.
Bu analizler, ölçek maddelerinin, teorik olarak beklenen yapısal boyutlar altında gruplandığını ve ölçeğin kuramsal çerçevesini destekleyen güçlü bir faktör yapısına sahip olduğunu göstermiştir.
Araç
Test Türü: Geliştirme (Ölçek Geliştirme Çalışması)
Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği
Dil Kullanılabilirliği: Türkçe
Popülasyon Grubu: Dil eğitimi alanındaki paydaşlar (Öğretmenler, öğretmen adayları veya öğrenciler)
Yaş Grubu: Belirtilmemiş, ancak akademik ve eğitim bağlamına uygun yetişkin veya genç yetişkin grupları.
Popülasyon Detayları: Çalışmanın uygulandığı popülasyon detayları orijinal makalede yer almaktadır; ancak genel olarak dil öğretimi ortamlarındaki bireyleri kapsamaktadır.
Test Metodolojisi: 5’li Likert tipi dereceleme sistemi kullanılarak hazırlanmış öz bildirim envanteri.
- Derecelendirme: Kesinlikle katılmıyorum=1, Kesinlikle katılıyorum= 5
Anahtar Kelimeler
KMO, Cronbach Alpha, Bartlett testi, Eğitim psikolojisi, Dil inançları, Ölçek geliştirme, Öğretmen yeterlikleri, YOİ.
[quads id=5]
Yazarlar
Sorumlu Yazar: Gülşah Çoşkun Yaşar
Yazar ORCID Tanımlayıcı: ORCID bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.
Bağlılık E-posta Adresleri: E-posta bilgileri kaynakta belirtilmemiştir.
Yazışma Adresi: Yazışma adresi bilgileri kaynakta belirtilmemiştir.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: 2018 (Yayın Yılı)
İzinler ve Ücret: Ölçek akademik araştırmalarda kullanılabilir. Ticari kullanım ve resmi izinler için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Kullanım ücretine dair bilgi kaynakta belirtilmemiştir.
Kaynaklar
Yaşar, G. C., ve Yıldız, S. (2018). Kod Değiştirme İnançları Ölçeği: Bir ölçek geliştirme çalışması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 26(2), 461-473.
Ölçeğin orijinal PDF dosyası buraya bağlantılandırılmıştır: kod-degistirme-inanclari-olcegi-toad.pdf
[quads id=5]
Kod Değiştirme İnançları Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuş olup hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.
Toplam madde sayısı 35’tir.
Örnek Maddeler:
- Öğretmenler yazma derslerinde konu anlatırken Türkçe kullanmalıdırlar.
- Hem İngilizce hem de Türkçe kullanıldığında öğrenciler dersi daha kolay takip eder.
- Öğretmenler, söylediklerinin tamamını değil de; anahtar kelimelerin Türkçe karşılıklarını söylemelidirler.
Cite this article
memjavad (2026). Kod Değiştirme İnançları Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/kod-degistirme-inanclari-olcegi/
memjavad. "Kod Değiştirme İnançları Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 8 Mar. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/kod-degistirme-inanclari-olcegi/.
memjavad. "Kod Değiştirme İnançları Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/kod-degistirme-inanclari-olcegi/.
memjavad (2026) 'Kod Değiştirme İnançları Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/kod-degistirme-inanclari-olcegi/.
[1] memjavad, "Kod Değiştirme İnançları Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, March, 2026.
memjavad. Kod Değiştirme İnançları Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.