Değer Etkinlikleri Ölçeği

Özet

Değer Etkinlikleri Ölçeği, Oktay Akbaş tarafından 2009 yılında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçeğin temel amacı, ilköğretim okullarında görev yapan branş öğretmenlerinin, öğrencilere değer öğretimi süreçlerinde kullandıkları pedagojik etkinliklerin türlerini ve sıklığını belirlemektir. Ölçek, özellikle 2004 ve 2007 yıllarına ait verileri karşılaştırmalı olarak incelemek amacıyla kullanılmıştır. Bu çalışma, öğretmenlerin değer aktarımında tercih ettikleri yöntemler hakkında önemli bulgular sunarak eğitim bilimleri alanına katkı sağlamıştır.

Ölçek geliştirme çalışması, uygulamalı eğitim araştırmaları bağlamında yer almakta olup, öğretmenlerin mesleki pratiklerini ve değerler eğitimine yaklaşımlarını sistematik bir şekilde değerlendirmeye olanak tanır.

Anahtar Kelimeler

Değer eğitimi, değer öğretimi, öğretmen etkinlikleri, ilköğretim, ölçek geliştirme, pedagojik yöntemler, değerler.

Yazarlar

Oktay AKBAŞ

Amaç

Değer Etkinlikleri Ölçeği’nin birincil amacı, ilköğretim kademesinde görevli branş öğretmenlerinin değerleri öğrencilere aktarırken başvurdukları çeşitli öğretim etkinliklerini kapsamlı bir şekilde tespit etmektir. Ölçek, öğretmenlerin bu etkinlikleri ne sıklıkla ve hangi bağlamlarda kullandığını ortaya koymayı hedefler.

Ölçek, aynı zamanda farklı yıllardaki (örneğin, 2004 ve 2007) öğretmen uygulamaları arasındaki değişimleri karşılaştırmak için tasarlanmıştır. Bu karşılaştırma, eğitim politikalarındaki veya müfredattaki değişikliklerin öğretmenlerin değer öğretimi pratikleri üzerindeki etkisini analiz etmeye yardımcı olmuştur.

Yapı

Ölçeğin ölçtüğü temel psikolojik yapı, “Değer Öğretimi Etkinlikleri”dir. Bu yapı, öğretmenlerin ders içerisine değerleri entegre etmek için kullandığı tüm bilişsel, duyuşsal ve davranışsal pedagojik stratejileri kapsar. Bu etkinlikler, doğrudan öğretimden (örneğin, değer tanımlama) dolaylı yöntemlere (örneğin, rol model olma veya tartışma) kadar geniş bir yelpazeyi içerebilir.

Ölçek, değerlerin sadece teorik bilgi olarak değil, aynı zamanda pratik ve sosyal beceriler olarak da nasıl öğretildiğini anlamayı amaçlar. Bu nedenle, ölçülen yapı, öğretmenlerin kullandığı yöntemlerin çeşitliliğini ve derinliğini yansıtır.

Geçerlik

Ölçek, bir geliştirme çalışması olduğu için, geçerlik (validity) çalışmalarının orijinal makalede detaylıca sunulmuş olması beklenmektedir. Kaynak içerikte spesifik bir istatistiksel değer belirtilmemiş olsa da, geliştirme sürecinde kapsam geçerliği ve yapı geçerliği çalışmalarının yapıldığı varsayılmaktadır.

Ölçeğin yapı geçerliği, muhtemelen faktör analizi teknikleri kullanılarak incelenmiştir. Kapsam geçerliğinin sağlanması için ise, değer öğretimi alanında uzman görüşlerine başvurulmuş ve maddelerin ilgili tüm etkinlik alanlarını temsil edip etmediği değerlendirilmiştir.

Güvenirlik

Güvenirlik (reliability) verileri kaynak içerikte açıkça belirtilmemiştir. Ancak, ölçek geliştirme standartlarına uygun olarak, iç tutarlılık katsayısı (örneğin, Cronbach Alfa değeri) gibi güvenirlik analizlerinin orijinal çalışmada sunulduğu öngörülmektedir.

Yüksek bir güvenirlik katsayısı, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı öğretmen gruplarında tutarlı sonuçlar üretebildiğini gösterir ve bu da ölçme aracının bilimsel kalitesi açısından kritik öneme sahiptir. Detaylı güvenirlik bilgileri Akbaş (2009) makalesinde yer almaktadır.

Faktör Analizi

Değer Etkinlikleri Ölçeği’nin geliştirme sürecinde, ölçek maddelerinin hangi alt boyutlar altında toplandığını belirlemek amacıyla Faktör Analizi yönteminin kullanıldığı düşünülmektedir. Bu analiz, öğretmenlerin kullandığı değer öğretim etkinliklerinin birbirinden bağımsız kaç temel boyutu olduğunu ortaya çıkarmıştır.

Genellikle, bu tür pedagojik ölçeklerde, etkinlikler; bilişsel, duyuşsal ve davranışsal boyutlar gibi farklı faktörlere ayrılabilir. Faktör yapısı, ölçeğin teorik temellerini destekleyerek yapı geçerliğine katkıda bulunur.

Ölçme Aracı

Test Type: Geliştirme (Developmental) / Öz Bildirim Ölçeği

Format: Derecelendirme formatı kaynakta belirtilmemiştir; ancak genellikle Likert tipi bir derecelendirme kullanıldığı varsayılmaktadır.

Language Available: Türkçe

Population Group: Öğretmenler (Eğitim Profesyonelleri)

Age Group: Yetişkin

Population Details: İlköğretim okullarında görevli branş öğretmenleri.

Test Methodology: Ankete dayalı, öz bildirim yöntemiyle toplanan veriler.

Anahtar Kelimeler

Eğitim araştırmaları, pedagojik stratejiler, değer analizi, öğretmen yeterlilikleri, psikometri, eğitim bilimleri.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: Belirtilmemiştir.

Correspondence Address: Belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2009 (Makale yayın yılı).

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik araştırma bağlamında geliştirilmiştir. Kullanım izinleri ve ücret bilgisi için sorumlu yazar Oktay Akbaş ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

Akbaş, O. (2009). İlköğretim okullarında görevli branş öğretmenlerinin değer öğretimi yaparken kullandıkları etkinlikler: 2004 ve 2007 yıllarına ilişkin bir karşılaştırma. Kastamonu Eğitim Dergisi, 17(2), 403-414.

Makalenin orijinal PDF bağlantısı aşağıdadır: app.trdizin.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi şuradan indirilebilir: deger-etkinlikleri-olcegi-toad.pdf

Değer Etkinlikleri Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, kaynak içerikte açıkça belirtilmemiştir. Maddelerin tamamına ve derecelendirme yönergelerine, sorumlu yazar Oktay Akbaş’ın 2009 yılında yayımlanan “İlköğretim okullarında görevli branş öğretmenlerinin değer öğretimi yaparken kullandıkları etkinlikler” başlıklı orijinal makalesinden ulaşılabilir.