Çokluortam Öğrenme Materyaline Bağlanma Ölçeği

Özet

Çokluortam Öğrenme Materyaline Bağlanma Ölçeği (ÇÖMBÖ), bireylerin dijital ve çokluortam tabanlı öğrenme materyalleriyle kurdukları psikolojik ve davranışsal bağlılık düzeyini ölçmek amacıyla 2020 yılında geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçeğin geliştirilme çalışması, Ölçek Geliştirme sürecinin tüm adımlarını içermekte olup, özellikle eğitim teknolojileri alanında Çokluortam Öğrenme materyallerinin etkinliğinin kullanıcı perspektifinden değerlendirilmesine olanak tanır. Bu ölçek, öğrenme sürecinde materyale gösterilen dikkat, duygusal yatırım ve etkileşim yoğunluğu gibi boyutları kapsamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Çokluortam Öğrenme, Materyal Bağlanması, Eğitim Teknolojisi, Psikometrik Ölçek, Faktör Analizi, Güvenirlik, Öğrenci Bağlılığı.

Yazarlar

Adem Özgür, Alper Altun, S. G. Merve Akar.

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, öğrencilerin veya kullanıcıların, sunulan çokluortam tabanlı öğrenme materyallerine (video, simülasyon, etkileşimli içerikler vb.) ne ölçüde bağlandığını ve bu materyallerle ne kadar derinlemesine etkileşime girdiğini belirlemektir. Amaç, materyal tasarımının ve sunumunun öğrenci bağlılığı üzerindeki etkilerini sistematik olarak ölçebilecek standardize edilmiş bir araç sunmaktır. Bu sayede, eğitim materyallerinin pedagojik yeterliliği ve kullanıcı deneyimi açısından iyileştirilmesi için somut veriler elde edilebilir.

Yapı

ÇÖMBÖ, bireylerin öğrenme materyalleriyle kurduğu bağlanmayı çok boyutlu bir yapı olarak ele alır. Bağlanma, genellikle bilişsel dikkat, duygusal yatırım ve davranışsal etkileşim olmak üzere birden fazla alt boyutta incelenir. Ölçek, muhtemelen bu boyutları ayrıştırarak, kullanıcıların materyalin içeriğine odaklanma (bilişsel), materyale karşı hissettikleri ilgi ve motivasyon (duygusal) ve materyali kullanma sıklığı veya derinliği (davranışsal) gibi öğeleri ölçmektedir. Ölçek, eğitim psikolojisi ve teknoloji kabul modellerindeki bağlanma teorileri üzerine inşa edilmiştir.

Geçerlik

Özgür, Altun ve Akar (2020) tarafından yürütülen geliştirme çalışmasında, ölçeğin yapısal Geçerlik kanıtlarını elde etmek amacıyla kapsamlı analizler yapılmıştır.

• Yapı Geçerliği: Ölçeğin faktör yapısı, hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile test edilmiştir. Bu analizler sonucunda, ölçeğin teorik olarak öngörülen yapıya uygun olduğu ve kabul edilebilir uyum indekslerine sahip olduğu rapor edilmiştir.
• Kapsam Geçerliği: Maddelerin, ölçülmek istenen “çokluortam öğrenme materyaline bağlanma” yapısının tüm yönlerini temsil edip etmediği uzman görüşleri alınarak değerlendirilmiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını değerlendiren Güvenirlik çalışmaları, iç tutarlılık katsayıları üzerinden gerçekleştirilmiştir.

• İç Tutarlılık: Ölçeğin genel ve alt boyutlarının iç tutarlılık katsayıları (Cronbach Alfa) hesaplanmıştır. Geliştirme çalışmasında, elde edilen Cronbach Alfa değerlerinin genellikle .70 veya üzerinde olduğu ve ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğu belirlenmiştir.
• Test-Tekrar Test Güvenirliği: Ölçeğin zaman içindeki kararlılığını tespit etmek amacıyla test-tekrar test korelasyonlarının da incelenmiş olması beklenmektedir, ancak detaylı bilgi için orijinal makaleye başvurulmalıdır.

Faktör Analizi

Çokluortam Öğrenme Materyaline Bağlanma Ölçeği’nin yapısal temelleri, çok aşamalı bir Ölçek Geliştirme sürecinde Faktör Analizi teknikleri kullanılarak belirlenmiştir.

Geliştirme aşamasında öncelikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak maddelerin hangi faktörler altında toplandığı keşfedilmiştir. Bu analiz, ölçeğin çokluortam materyaline bağlanma yapısını temsil eden temel alt boyutlarını ortaya çıkarmıştır. Ardından, farklı bir örneklem grubu üzerinde Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanarak elde edilen faktör yapısının doğruluğu ve model uyumu test edilmiştir. Bu çift aşamalı yaklaşım, ölçeğin güçlü bir yapısal geçerliğe sahip olduğunu göstermiştir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Özgün Geliştirme Ölçeği)

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Tipik olarak 5’li veya 7’li Likert formatında, örneğin: 1=Kesinlikle Katılmıyorum, 5=Kesinlikle Katılıyorum).

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Eğitim alan öğrenciler (Yükseköğretim veya K-12 öğrencileri).

Yaş Grubu: Genellikle ergenlik dönemi ve sonrası (15+).

Popülasyon Detayları: Ölçek, dijital ve çokluortam içerikleri aktif olarak kullanan öğrenci grupları üzerinde standartlaştırılmıştır. Orijinal çalışmanın örneklemi, genellikle üniversite öğrencileri veya eğitim fakültesi öğrencileri gibi akademik ortamlarda bulunan bireylerden oluşmaktadır.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) yöntemiyle bireylerin çokluortam materyalleriyle etkileşimleri hakkındaki algılarını ölçer.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, Çokluortam Öğrenme, Bağlanma, Psikometri, Öğrenme Materyali, Akademik Başarı.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Adem Özgür

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Uşak Üniversitesi (Sorumlu Yazarın kurumu temel alınarak).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Özgür, Altun ve Akar tarafından 2020 yılında geliştirilmiştir. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanım izinleri genellikle sorumlu yazar ile iletişime geçilerek sağlanmaktadır. Ticari kullanım veya geniş çaplı uygulamalar için yazarın izni gereklidir. Ölçeğin orijinal makalesi hakemli bir dergide yayımlandığı için telif hakları ilgili dergiye ait olabilir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: cokluortam-ogrenme-materyaline-baglanma-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Özgür, A., Altun, A., ve Akar, S. G. M. (2020). Çokluortam Öğrenme Materyaline Bağlanma Ölçeği: Geliştirme, Geçerlik ve Güvenirlik çalışması. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 10(2), 321-344.

Çokluortam Öğrenme Materyaline Bağlanma Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Orijinal kaynakta maddeler listelenmediği için bu bölüm boş bırakılmıştır, maddeler için ilgili makaleye başvurulmalıdır.

[Maddeler, orijinal makaleden temin edilmelidir.]