Çokkültürlü Kişilik Ölçeği (ÇKKÖ) Kısa Formu-40

Özet

Çokkültürlü Kişilik Ölçeği (ÇKKÖ) Kısa Formu-40, bireylerin farklı kültürel bağlamlarda etkin bir şekilde işlev görmesini sağlayan kişilik özelliklerini ölçmek amacıyla uyarlama yöntemiyle Türkçeye kazandırılmış psikometrik bir araçtır. Bu kısa form, orijinal ölçeğin temel beş boyutunu koruyarak toplam 40 maddeden oluşmaktadır. Özellikle eğitim bilimleri alanında, öğretmen adaylarının çokkültürlü kişilik düzeylerini ve bu düzeylerin çokkültürlü eğitime yönelik tutumlarıyla ilişkisini incelemek amacıyla kullanılmıştır. Ölçek, 5’li Likert tipi derecelendirme yapısını benimsemektedir.

Anahtar Kelimeler

Çokkültürlü Kişilik, ÇKKÖ-40, Çokkültürlü Eğitim, Kişilik Ölçeği, Kültürel Empati, Esneklik, Öğretmen Adayları.

Yazarlar

Hakan Sarıçam

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, bireylerin çokkültürlü ortamlarda başarılı olmalarını sağlayan beş temel kişilik özelliğinin yoğunluğunu ve düzeyini ölçmektir. Ölçek, özellikle eğitim ve psikoloji alanlarında, kültürel çeşitliliğin yüksek olduğu ortamlarda bireyin uyum, etkileşim ve iletişim becerilerini değerlendirmek için tasarlanmıştır.

Ölçeğin uyarlanması, Türk kültür bağlamında ve özellikle öğretmen adayları örnekleminde çokkültürlü yeterliliklerin belirlenmesine yönelik önemli bir ihtiyaca cevap vermektedir. Ölçek, bu adayların çokkültürlü eğitime dair tutumlarını etkileyen temel kişilik faktörlerini tespit etmede kritik bir rol oynamaktadır.

Yapı

Çokkültürlü Kişilik Ölçeği (ÇKKÖ) Kısa Formu-40, çokkültürlü yeterliliği temsil eden ve uluslararası çalışmalarda geçerliliği kanıtlanmış beş temel boyuttan oluşmaktadır. Bu boyutlar, bireyin yeni ve yabancı kültürlerle başa çıkma yeteneğini, sosyal adaptasyonunu ve duygusal dayanıklılığını kapsamaktadır.

Ölçek, toplamda 40 madde ile ölçülen bu beş alt faktörü detaylı bir şekilde değerlendirir: Kültürel Empati, Esneklik, Sosyal Girişkenlik, Açık Görüşlülük ve Duygusal Denge. Bu boyutlar, kültürel farklılıklara karşı duyarlılık, belirsizliğe tolerans ve etkili sosyal etkileşim kurma kapasitesi gibi kritik alanları temsil eder.

Geçerlik

Ölçeğin orijinal kaynakta spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da (Kaynak: -), Sarıçam (2014) tarafından yapılan uyarlama çalışması kapsamında, ölçeğin yapı geçerliğinin ve kültürel uygunluğunun incelenmiş olması beklenmektedir. Uyarlama çalışmalarında genellikle faktör yapısının orijinal ölçekle tutarlılığı, ölçüt bağımlı geçerlik ve ayırt edici geçerlik çalışmaları yürütülür.

ÇKKÖ Kısa Formu-40’ın geçerlik çalışmaları, ölçeğin Türk örnekleminde çokkültürlü kişiliği doğru ve anlamlı bir şekilde ölçtüğünü göstermelidir. Orijinal çalışmanın tam metnine erişim, geçerlik analizlerine dair detaylı bilgi sağlayacaktır.

Güvenirlik

Kaynakta spesifik güvenirlik değerleri sunulmamıştır (Kaynak: -). Ancak, uyarlama çalışmasının bir parçası olarak, ölçeğin iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) ve test-tekrar test güvenirliği gibi istatistiksel analizlerin gerçekleştirildiği varsayılmaktadır. Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda ne kadar uyumlu olduğunu gösterir.

Güvenilir bir psikometrik araç olarak ÇKKÖ-40’ın, her bir alt boyutu için kabul edilebilir düzeyde güvenirlik değerlerine sahip olması, elde edilen puanların zaman içinde tutarlı ve kararlı olduğunu destekleyecektir.

Faktör Analizi

Çokkültürlü Kişilik Ölçeği Kısa Formu-40, beş faktörlü bir yapıya sahiptir ve bu faktörler arasında toplam 40 madde eşit olarak dağıtılmıştır. Her bir faktör, 8 maddeden oluşmaktadır. Bu yapı, Çokkültürlü Kişilik Ölçeği’nin (MPQ) uzun formunun temel teorik çerçevesine dayanmaktadır.

Faktör yapısı aşağıdaki gibidir:

• 1. Kültürel empati: 8 madde
• 2. Esneklik: 8 madde
• 3. Sosyal girişkenlik: 8 madde
• 4. Açık görüşlülük: 8 madde
• 5. Duygusal denge: 8 madde

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Kendini Değerlendirme (Self-Report) Ölçeği

Language Available: Türkçe

Population Group: Yetişkinler, özellikle Öğretmen Adayları

Age Group: Üniversite öğrencisi yaş grubu (Genç Yetişkinlik)

Population Details: Öğretmen adaylarının çokkültürlü kişilik düzeylerinin incelenmesi çalışmasında kullanılmıştır.

Test Methodology: 5’li Likert Tipi Derecelendirme (1=Hiç uygun değil – 5=Tamamen uygun)

Anahtar Kelimeler

Hakan Sarıçam, Psikolojik Ölçek, 40 Madde, Sosyal Girişkenlik, Duygusal Denge, Açık Görüşlülük.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Hakan Sarıçam (İletişim adresi e-posta olarak belirtilmiştir.)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin uyarlama çalışması 2014 yılında gerçekleştirilmiş ve 4th International Symposium of Policies and Issues on Teacher Education (ISPITE2014) konferansında sunulmuştur. Ölçeğin kullanımı ve izinlerine dair detaylı bilgi için sorumlu yazar Hakan Sarıçam ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

Sarıçam, H. (2014, Mayıs). Öğretmen adaylarının çokkültürlü kişilik düzeyleri ile çokkültürlü eğitime yönelik tutumlarının incelenmesi. 4th International Symposium of Policies and Issues on Teacher Education-ISPITE2014, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.

Bu çalışmanın sunulduğu konferans bildirisinin linki: egitim.hacettepe.edu.tr

Ölçeğin orijinal PDF’i buradan indirilebilir: cokkulturlu-kisilik-olcegi-ckko-kisa-formu-40-toad.pdf

Çokkültürlü Kişilik Ölçeği (ÇKKÖ) Kısa Formu-40 Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

• 1. Kültürel empati: 8 madde (Ör:Diğer insanların hikâyelerini seviyorum)

• 2. Esneklik: 8 madde (Ör:Daha çok belirli bir taslağa göre çalışırım)

• 3. Sosyal girişkenlik: 8 madde (Ör: Kolayca iletişim sağlarım)

• 4. Açık görüşlülük: 8 madde (Ör: Toplumsal gelişmelerde yön belirleyici biriyimdir)

• 5. Duygusal denge: 8 madde (Ör: İşler iyi gitmediğinde sakinliğimi korurum.)