Çok Faktörlü Liderlik Anketi

Özet

Bu giriş, Çok Faktörlü Liderlik Anketinin (ÇFLA) Türkçe adaptasyonunu sunmaktadır. Ölçek, Marmara Üniversitesi’nde yürütülen bir yüksek lisans tezi kapsamında, öğretim elemanlarının algıladıkları liderlik sitilleri ile iş doyum düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla kullanılmıştır. Ölçek, orijinal yapısına sadık kalınarak 3 alt boyut ve 36 maddeden oluşmaktadır. Ölçeğin güvenirlik ve geçerlik çalışmaları, madde analizi ve iç tutarlılık katsayıları ile desteklenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Liderlik, Liderlik Stilleri, İş Doyumu, Ölçek Uyarlaması, Çok Faktörlü Liderlik Anketi, Eğitim Bilimleri

Yazarlar

Ertunç Akdoğan

Amaç

Ölçeğin temel amacı, liderlik davranışlarının akademik personel tarafından nasıl algılandığını ölçmek ve bu algıların çalışanların iş doyum seviyeleri üzerindeki etkisini araştırmaktır. Bu adaptasyon, özellikle yükseköğretim kurumlarındaki yönetimsel ve akademik liderlik yaklaşımlarını değerlendirmek için tasarlanmıştır.

Araç, liderlik sitillerinin farklı boyutlarını (genellikle dönüştürücü, işlemci ve serbest bırakıcı liderlik) ölçerek, liderlik etkinliğinin kurumsal çıktıları nasıl etkilediğine dair ampirik veriler sağlamayı hedeflemiştir.

Yapı

Çok Faktörlü Liderlik Anketi (ÇFLA), liderlik davranışlarını çok boyutlu bir çerçevede ele alan bir psikometrik araçtır. Bu Türkçe uyarlama, orijinal modelin temel aldığı liderlik yapılarını korumaktadır. Ölçek, toplam 36 madde ile ölçülen 3 ana alt boyuttan oluşmaktadır.

Bu alt boyutlar, liderlik literatüründe kabul gören ve genellikle çalışanların motivasyonunu, performansını ve memnuniyetini etkileyen kritik davranış setlerini temsil etmektedir. Bu yapının analizi, liderlik algısının akademik ortamdaki etkileşimlerini anlamada merkezi rol oynamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerliği, kapsamlı madde analizi işlemleriyle test edilmiştir. Bu analizler sonucunda, ölçeğin yapısal uygunluğunu doğrulamak amacıyla madde-toplam korelasyonları, madde-kalan korelasyonları ve ayırt edicilik değerleri hesaplanmıştır.

Yapılan analizlerde, ölçeğin genelinde tüm maddelerin madde-toplam, madde-kalan ve ayırt edicilik değerlerinin 0.5 düzeyinde anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Bu yüksek korelasyon değerleri, tüm 36 maddenin ölçülmek istenen temel yapıya önemli ölçüde katkıda bulunduğunu ve ölçeğin yüksek iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik

Çok Faktörlü Liderlik Anketinin güvenilirliğini belirlemek amacıyla, ölçeğin temel ve alt boyutlarına ilişkin iç tutarlılık katsayıları hesaplanmıştır. Güvenirlik ölçümünde yaygın olarak kabul gören istatistiksel teknikler kullanılmıştır.

Kullanılan güvenirlik teknikleri şunlardır:

• Cronbach Alfa katsayısı: Ölçeğin iç tutarlılığını ölçmek için temel yöntem olarak kullanılmıştır.
• Spearman-Brown tekniği: Test yarılama güvenilirliği hesaplaması yapılmıştır.
• Gutman tekniği: Ölçeğin güvenirlik tahmini için ek bir yöntem olarak kullanılmıştır.

Bu çoklu güvenirlik analizleri, ölçeğin farklı istatistiksel yaklaşımlarla tutarlı ve kararlı ölçümler sağladığını teyit etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçek, liderliğin temel boyutlarını temsil eden 3 alt boyuta sahiptir ve toplam 36 maddeden oluşmaktadır. Bu yapı, orijinal Çok Faktörlü Liderlik Anketinin teorik modelini yansıtmaktadır.

Yapılan madde analizi sonuçları, maddelerin belirlenen alt boyutlar içinde yüksek ayırt edicilik sergilediğini doğrulamaktadır. Madde analizinde elde edilen 0.5 üzerindeki anlamlılık düzeyleri, faktör yapısının güçlü olduğunu ve maddelerin ilgili faktörlere yüklenmede başarılı olduğunu göstermektedir.

Araç

Test Tipi: Uyarlama

Format: 3 alt boyut, 36 madde içeren anket formatı.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Akademik Personel / Öğretim Elemanları

Yaş Grubu: Yetişkin

Popülasyon Detayları: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü bünyesinde görev yapan öğretim elemanlarıdır.

Test Metodolojisi: 6’lı Likert tipi derecelendirme ölçeği kullanılmıştır. Derecelendirme sistemi 1 (hiçbir zaman) ile 6 (daima) arasında değişmektedir.

Anahtar Kelimeler

Liderlik Kuramları, Cronbach Alfa, Psikometrik Özellikler, Yükseköğretim Yönetimi, Liderlik Algısı, Liderlik Sitilleri

Yazarlar

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek adaptasyonu ve uygulaması 2002 yılında tamamlanmıştır (Yüksek Lisans Tezi tarihi). Ölçeğin ticari kullanımı, izinleri ve ücret bilgileri için sorumlu yazar Ertunç Akdoğan ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Tezin tamamına Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir. İlgili tezin linki Kaynaklar bölümünde belirtilmiştir.

Kaynaklar

Akdoğan, E. (2002). Öğretim elemanlarının algıladıkları liderlik sitilleri ile iş doyum düzeyleri arasındaki ilişki. ( Yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul. Tezin tamamına buradan erişilebilir: tez.yok.gov.tr

Çok Faktörlü Liderlik Anketinin Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemiştir.

Ölçek; 3 alt boyut ve toplam 36 maddeden oluşmaktadır. Örnek maddeler aşağıdadır:

1. Çalışanlara ancak onlar gayret gösterdiğinde destek olur.
2. Kritik kararların uygunluğunu tekrar gözden geçirir.
3. Sorunlar ciddileşmeden karışmaz.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: cok-faktorlu-liderlik-anketi-toad.pdf