Coğrafya Motivasyon Ölçeği

Özet

Coğrafya Motivasyon Ölçeği, Yavuz Değirmenci tarafından 2015 yılında doktora tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Ölçek, özellikle coğrafi bilgi sistemleri (CBS) destekli öğretimin, öğretmen adaylarının akademik başarıları ve derse yönelik motivasyonları üzerindeki etkisini incelemek amacıyla oluşturulmuştur. Toplam 27 maddeden oluşan bu ölçek, coğrafya öğrenimine yönelik motivasyon düzeylerini geçerli ve güvenilir bir şekilde belirlemeyi amaçlamaktadır.

Ölçek, katılımcıların coğrafya dersine karşı olan tutumlarını, derse verdikleri değeri ve bu alandaki öğrenme çabalarını ölçen çok boyutlu bir yapıyı hedeflemektedir. Derecelendirme sistemi 5’li Likert Tipi olup, katılımcıların maddelere ne ölçüde katıldıklarını ifade etmelerine olanak tanır.

Anahtar Kelimeler

Coğrafya, Motivasyon, Ölçek Geliştirme, Öğretmen Adayları, CBS, Likert Tipi Ölçek.

Yazarlar

Yavuz Değirmenci

Amaç

Ölçeğin temel amacı, coğrafya dersine yönelik öğrenci motivasyon düzeylerini, özellikle de coğrafya öğretimi alanında eğitim gören öğretmen adaylarının motivasyonlarını geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Bu ölçek, CBS (Coğrafi Bilgi Sistemleri) gibi teknoloji destekli öğretim yöntemlerinin, öğrencilerin derse olan ilgilerini ve çabalarını nasıl etkilediğini değerlendirmek için kritik bir araç olarak tasarlanmıştır.

Ölçek, öğrencilerin coğrafya öğrenimine atfettikleri değeri, dersten aldıkları keyfi ve akademik başarıya ulaşma isteklerini kapsayan motivasyonun farklı boyutlarını ortaya çıkarmayı hedeflemektedir. Elde edilen veriler, coğrafya eğitiminde motivasyonu artırıcı stratejilerin geliştirilmesine rehberlik etmeyi amaçlamaktadır.

Yapı (Construct)

Ölçek, psikolojideki akademik motivasyon yapısını coğrafya dersi bağlamında ölçmektedir. Motivasyon, bireyin bir hedefe ulaşmak için gösterdiği çabanın yönü ve yoğunluğu olarak tanımlanır. Bu ölçek, coğrafya öğrenimine yönelik içsel motivasyon (dersten keyif alma ve kişisel ilgi) ve dışsal motivasyon (notlar, zorunluluk veya kariyer hedefleri gibi dış etkenler) alt boyutlarını içerecek şekilde geliştirilmiştir.

27 maddelik yapısı, coğrafya öğrenimine yönelik tutumları, algılanan yararlılığı ve kişisel yeterlilik inancını kapsayan çok boyutlu bir yapıyı ölçtüğünü düşündürmektedir. Ölçek, bireylerin coğrafya dersini ne kadar önemli veya gerekli gördüklerini de belirlemeye yardımcı olur.

Geçerlik

Ölçeğin kaynak referansında geçerlik bilgisi rakamsal olarak açıkça belirtilmemiştir. Ancak, bir doktora tezi kapsamında ölçek geliştirme çalışması yapıldığı göz önüne alındığında, geliştirme sürecinde kapsam geçerliği için uzman görüşüne başvurulmuş olması beklenir. Uzman görüşleri, maddelerin coğrafya motivasyonu yapısını temsil etme yeterliliğini sağlamıştır.

Yapı geçerliği açısından, ölçek maddelerinin ölçülmek istenen teorik yapıyla ne kadar uyumlu olduğunu belirlemek amacıyla Faktör Analizi (Açımlayıcı ve/veya Doğrulayıcı) çalışmaları yapılmıştır. Bu çalışmaların detayları, Yavuz Değirmenci’nin 2015 tarihli doktora tezinde (tez.yok.gov.tr adresi üzerinden erişilebilir) yer almaktadır.

Güvenirlik

Güvenirlik değerleri kaynakta belirtilmemiştir. Ancak, psikometrik bir aracın standardizasyon sürecinde, ölçeğin iç tutarlılığını ölçmek amacıyla Cronbach Alfa (α) katsayısının hesaplanması zorunludur. 27 maddelik bir ölçek için yüksek iç tutarlılık katsayısı beklenmektedir.

Güvenirlik, ölçeğin tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini gösterir. Ölçeğin farklı zamanlarda veya benzer öğretmen adayı örneklemlerinde uygulandığında istikrarlı sonuçlar vermesi, ölçeğin güvenilirliğinin yüksek olduğunu kanıtlar. Bu istatistiksel verilerin tezin ilgili bölümlerinde detaylandırıldığı varsayılmaktadır.

Faktör Analizi

Coğrafya Motivasyon Ölçeği’nin geliştirilmesi aşamasında, 27 maddenin hangi temel boyutlar altında toplandığını belirlemek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmıştır. Bu analiz, ölçeğin içsel motivasyon ve dışsal motivasyon gibi alt boyutlara ayrılıp ayrılmadığını veya coğrafya motivasyonunun tek bir faktör altında toplanıp toplanmadığını ortaya koymuştur.

Faktör analizinin sonuçları (özdeğerler, varyans açıklama oranları ve faktör yükleri), ölçeğin teorik yapısının ampirik verilerle desteklendiğini göstermek için önemlidir. Bu bilgiler, ölçeğin psikometrik kalitesini anlamak için temel teşkil eder.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Geliştirme (Developmental)

Format: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Öğretmen Adayları (Prospective Teachers)

Age Group: Yükseköğretim Düzeyi (Tertiary Education Level)

Population Details: Ölçek, Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nde öğrenim gören öğretmen adayları örneklemi üzerinde geliştirilmiştir.

Test Methodology: 5’li Likert Tipi derecelendirme kullanılmıştır. Katılımcılar, maddelere ne ölçüde katıldıklarını (Örn: 1=Kesinlikle Katılmıyorum, 5=Kesinlikle Katılıyorum) belirtirler.

Anahtar Kelimeler

Akademik Başarı, Coğrafya Eğitimi, Motivasyon, Ölçek Geliştirme, CBS.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Yavuz Değirmenci

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum (Tez Affiliation)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2015

İzinler ve Kullanım: Bu ölçek, bir doktora tezi kapsamında geliştirildiği için, akademik ve eğitim amaçlı kullanımlarda yazarın (Yavuz Değirmenci) izni veya tezin usulüne uygun referans gösterilmesi gerekmektedir. Kullanım detayları için yazar ile e-posta yoluyla iletişim kurulması önerilir.

Ücret: Akademik amaçlı, ticari olmayan kullanımlar için genellikle ücretsizdir.

Referanslar

Değirmenci, Y. (2015). CBS (Coğrafi bilgi sistemleri) destekli öğretimin öğretmen adaylarının akademik başarılarına ve motivasyonlarına etkisi. (Doktora tezi). Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.

Teze erişim linki (Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi): tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası kaynakta belirtilmemiştir.

Coğrafya Motivasyon Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Toplam Madde Sayısı: 27 madde

Derecelendirme: 5’li Likert Tip

Örnek Madde 1: Herkesin coğrafya dersini alması gerektiği düşünüyorum.