Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Ölçeği

Özet

Bu akademik giriş, Seyithan Demirdag tarafından 2017 yılında Türkçeye uyarlanan Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Ölçeği’ne (ÇSAÖ) odaklanmaktadır. Ölçek, bireylerin çeşitlilik ve sosyal adalet kavramlarına yönelik tutum ve algılarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Uyarlama çalışması, ölçeğin Türk kültüründeki psikometrik özelliklerini, özellikle geçerlik ve güvenirlik düzeylerini incelemeyi hedeflemiştir. Ölçek, 5’li Likert tipi derecelendirme kullanılarak uygulanmaktadır ve eğitim bilimleri alanında yapılan araştırmalarda kullanıma sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Çeşitlilik, Sosyal Adalet, Tutum Ölçeği, Psikometrik Özellikler, Uyarlama, 5’li Likert.

Yazarlar

Seyithan Demirdag

Amaç

Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin toplumsal farklılıklara karşı gösterdikleri duyarlılık düzeyini ve toplumsal kaynakların adil dağıtımı ile fırsat eşitliği gibi konuları içeren sosyal adalet ilkelerine olan inançlarını ölçmektir. Bu ölçek, özellikle eğitim ve psikoloji alanlarında çalışan profesyonellerin, öğrencilerin veya katılımcıların çeşitliliğe ve adalete yönelik tutumlarını nicel olarak belirlemelerine olanak tanır.

Ölçek, sosyal psikoloji ve eğitim psikolojisi araştırmalarında, bireylerin kapsayıcılık ve eşitlik konularındaki farkındalık seviyelerini saptamak, bu farkındalıkları etkileyen faktörleri araştırmak ve bu konularda yürütülen eğitim programlarının etkinliğini değerlendirmek için kritik bir araç olarak hizmet vermektedir.

Yapı

ÇSAÖ, psikolojik bir yapı olarak, bireylerin toplumsal farklılıklara (etnik köken, kültür, cinsiyet, sosyoekonomik durum vb.) yönelik kabul ve kapsayıcılık eğilimlerini yansıtan karmaşık bir yapıyı ölçmektedir. Ölçeğin ölçtüğü yapı, genellikle iki ana bileşen etrafında şekillenir: Çeşitliliğe Yönelik Tutum (farklılıklara değer verme ve dahil etme) ve Sosyal Adalet Taahhüdü (eşitsizliklerin giderilmesi ve adil kaynak dağıtımı için sorumluluk hissetme).

Bu yapı, bireyin sadece çeşitliliği kabul etme eğilimini değil, aynı zamanda aktif olarak sosyal eşitsizliklerin azaltılmasına yönelik bir sorumluluk alma düzeyini de yansıtır. Ölçeğin maddeleri, bu iki temel boyutu kapsayacak şekilde hazırlanmıştır, böylece katılımcıların hem bilişsel hem de duygusal düzeydeki sosyal adalet algıları derinlemesine incelenebilir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, Seyithan Demirdag tarafından 2017 yılında yayımlanan uyarlama çalışmasında detaylıca incelenmiştir. Uyarlama sürecinde, ölçeğin maddelerinin Türkçeye kültürel ve dilbilimsel açıdan uygunluğu sağlanarak içerik geçerliği desteklenmiştir. Yapılan psikometrik analizler, ölçeğin orijinal yapısına uygun olarak Türk kültüründe de geçerli bir ölçüm aracı olduğunu göstermiştir.

Özellikle yapı geçerliği, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) veya Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) yöntemleriyle test edilmiştir. Bu analizler, ölçeğin teorik olarak belirlenen faktör yapısının (alt boyutlarının) Türk örnekleminde de istatistiksel olarak anlamlı ve kabul edilebilir uyum indekslerine sahip olduğunu ortaya koymuştur.

Güvenirlik

Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Ölçeği’nin güvenirlik analizleri, ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmek üzere yapılmıştır. Demirdag (2017), Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısını hesaplayarak ölçeğin genelinde yüksek düzeyde bir iç tutarlılığa sahip olduğunu rapor etmiştir. Bu yüksek güvenirlik katsayıları, ÇSAÖ maddelerinin ölçülmek istenen psikolojik yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Yüksek güvenirlik bulguları, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı benzer gruplarda uygulandığında benzer sonuçlar üreteceği anlamına gelmektedir, bu da ölçeğin bilimsel araştırmalarda kullanım güvenilirliğini artırmaktadır.

Faktör Analizi

Uyarlama çalışması kapsamında, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Ölçeği’nin orijinal formunun faktör yapısını Türk örnekleminde doğrulamak amacıyla faktör analizi uygulanmıştır. Bu analizler, ölçeğin teorik olarak beklenen alt boyutlarını (genellikle Çeşitlilik Algısı ve Sosyal Adalet Taahhüdü) Türk kültürü bağlamında da koruyup korumadığını belirlemek için hayati önem taşımaktadır.

Faktör yükleri ve model uyum indeksleri, ölçeğin çok boyutlu yapısının korunduğunu ve maddelerin ilgili faktörlere yeterli düzeyde yüklendiğini göstermiştir. Bu sonuçlar, ölçeğin kültürel adaptasyonunun başarılı olduğunu ve yapısal geçerliğinin sağlandığını teyit etmektedir.

Araç

Test Çeşidi: Uyarlama

Format: Çok Maddeli Öz Bildirim Ölçeği

Derecelendirme: 5’li Likert ölçeği (Örneğin: 1=Kesinlikle Katılmıyorum, 5=Kesinlikle Katılıyorum)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite öğrencileri veya genel yetişkin popülasyon (Uyarlama çalışması genellikle eğitim fakültesi öğrencileri üzerinde yapılmıştır).

Yaş Grubu: Genç Yetişkinler (18+)

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışmasının yapıldığı spesifik örneklem, Karaelmas Eğitim Bilimleri Dergisi‘ndeki makalede detaylandırılmıştır.

Test Metodolojisi: Kağıt/Kalem veya dijital ortamda uygulanan öz bildirim yöntemi.

Anahtar Kelimeler

Psikometri, Likert Tipi, Tutum, Kapsayıcılık, Eşitlik, Eğitim Psikolojisi.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Seyithan Demirdag

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor (Makalede belirtilmemiştir.)

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Makalenin yayımlandığı dönemdeki akademik kurum adresi (Detaylar için makaleye başvurulmalıdır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2017 (Uyarlama çalışmasının yayınlandığı yıl)

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik kullanımları için genellikle yazarın izni gereklidir. Yazarın e-posta adresi üzerinden iletişim kurulması önerilir. Ölçek, bir akademik yayın içerisinde sunulduğu için, kullanım ücreti hakkında spesifik bir bilgi bulunmamaktadır.

Kaynaklar

Temel Referans:

• Demirdag, S. (2017). Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Karaelmas Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(2), 273-284.

Ek Bilgiler ve Erişim:

• Makalenin orijinal bağlantısı şu adreste mevcuttur: ebd.beun.edu.tr

• Ölçeğin orijinal PDF belgesi şu adresten indirilebilir: cesitlilik-ve-sosyal-adalet-olcegi-toad.pdf

Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri, orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Ölçek maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Kullanım için yazarla iletişime geçilmesi veya referans makaleye başvurulması gerekmektedir.

Maddeler bu girişte mevcut değildir. Kullanıcıların ölçek maddelerine erişmek için Demirdag (2017) referansındaki makaleyi incelemeleri tavsiye edilir.